NACRT ZAKONA O AUTORSKOM I SRODNIM PRAVIMA - Tekst propisa

I PREDMET ZAKONA

Član 1.

Ovim zakonom uređuju se prava autora književnih, naučnih, stručnih i umetničkih dela (u daljem tekstu: autorsko pravo), prava interpretatora, proizvođača fonograma, audiovizuelnog dela, emisija, pravo izdavača štampanih izdanja i prvog izdavača slobodnog dela kao prava srodna autorskom pravu (u daljem tekstu: srodna prava), pravo proizvođača baza podataka, način ostvarivanja autorskog i srodnih prava i prava proizvođača baza podataka i sudska zaštita tih prava.

II AUTORSKO PRAVO

1.         Autorsko delo

Pojam i vrste autorskih dela

Član 2.

Autorsko delo je originalna duhovna tvorevina autora, izražena u određenoj formi, bez obzira na njegovu umetničku, naučnu ili drugu vrednost, njegovu namenu, veličinu, sadržinu i način ispoljavanja, kao i dopuštenost javnog saopštavanja njegove sadržine.

Autorskim delom smatraju se, naročito:

1)         pisana dela (knjige, brošure, članci, prevodi, računarski programi sa pratećom tehničkom i korisničkom dokumentacijom u bilo kojem obliku njihovog izražavanja, uključujući i pripremni materijal za njihovu izradu i dr.);

2)         govorna dela (predavanja, govori, besede i dr.);

3)         dramska, dramsko-muzička, koreografska i pantomimska dela;

4)         muzička dela, sa rečima ili bez reči;

5)         filmska i druga audiovizuelna dela;

6)         dela likovne umetnosti (slike, crteži, skice, grafike, skulpture i dr.);

7)         dela arhitekture (arhitektonske skice, studije, crteži, makete uključujući i trodimenzionalne elektronske prikaze, idejno rešenje, idejni projekat, glavni projekat, projekat za izvođenje, realizovano delo arhitekture i dr.), primenjene umetnosti i industrijskog oblikovanja;

8)         kartografska dela (geografske i topografske karte);

9)         planovi, makete i fotografije;

10)       pozorišna režija;

11)       filmska režija.

Nezavršeno autorsko delo

Član 3.

Nezavršeno autorsko delo, delovi autorskog dela, kao i naslov autorskog dela smatraju se autorskim delom ako ispunjavaju uslove iz člana 2. stav 1. ovog zakona.

Autorsko delo prerade

Član 4.

Prerade autorskih dela smatraju se autorskim delom ako ispunjavaju uslove iz člana 2 stav 1. ovog zakona.

Delo prerade je delo u kome su prepoznatljivi karakteristični elementi prerađenog (izvornog) dela (muzičke obrade, aranžmani, adaptacije i dr.).

Zaštita autorskog dela iz stava 1. ovog člana ni na koji način ne ograničava prava autora izvornog dela.

Zbirka kao autorsko delo

Član 5.

Autorskim delom smatra se i zbirka koja s obzirom na izbor i raspored sastavnih delova ispunjava uslove iz člana 2. stav 1. ovog zakona (enciklopedija, zbornik, antologija, izabrana dela, muzička zbirka, zbirka fotografija, grafička mapa, izložba i sl.).

Autorskim delom se smatra i zbirka narodnih književnih i umetničkih tvorevina, kao i zbirka dokumenata, sudskih odluka i slične građe, koja s obzirom na izbor i raspored njene sadržine ispunjava uslove iz člana 2. stav 1. ovog zakona.

Zaštita zbirke ni na koji način ne ograničava prava autora dela koja su sastavni deo zbirke.

Kolektivno autorsko delo

Član 6.

Autorsko delo nastalo spajanjem naručenih priloga većeg broja autora u jednu celinu (enciklopedija, antologija, računarski program, baza podataka i sl.), smatra se kolektivnim autorskim delom.

Baza podataka kao autorsko delo

Član 7.

Autorskim delom smatra se baza podataka koja s obzirom na izbor i raspored njene sadržine ispunjava uslove iz člana 2. stav 1. ovog zakona.

Zaštita autorskim pravom se ne odnosi na sadržinu baze podataka niti se takvom zaštitom na bilo koji način ograničavaju prava koja postoje na tom sadržaju.

Zaštita baze podataka koja je dostupna elektronskim putem ne odnosi se na računarske programe koji su korišćeni za njenu izradu ili njen rad.

Tvorevine koje ne uživaju zaštitu autorskim pravom

Član 8.

Autorskopravnom zaštitom nisu obuhvaćene opšte ideje, postupci, metode rada, ili matematički koncepti kao takvi, kao i načela, principi i uputstva, podaci i činjenice koje su sadržane u autorskom delu.

Ne smatraju se autorskim delom:

1)         zakoni, podzakonski akti i drugi propisi;

2)         službeni materijali državnih organa i organa koji obavljaju javnu funkciju;

3)         službeni prevodi propisa i službenih materijala državnih organa i organa koji obavljaju javnu funkciju;

4)         podnesci i drugi akti u upravnom postupku, sudskom postupku ili drugom postupku propisanom zakonom;

Autorskopravnom zaštitom nisu obuhvaćene tvorevine folklora (narodne pesme, narodne igre, narodna književnost i sl.) u svom izvornom obliku. Ova odredba nije od uticaja na autorskopravnu zaštitu dela iz člana 2. stav 1. ovog zakona koje je inspirisano folklorom.

Objavljivanje, saopštavanje javnosti i izdavanje autorskog dela

Član 9.

Autorsko delo je objavljeno kada je na bilo koji način, bilo gde u svetu prvi put saopšteno javnosti od strane autora, odnosno lica koje je on ovlastio.

Autorsko delo je saopšteno javnosti ako je učinjeno dostupnim većem broju lica koja nisu međusobno povezana rodbinskim ili drugim ličnim vezama.

Autorsko delo je izdato kad su primerci dela pušteni u promet od strane autora, odnosno lica koje je on ovlastio, u broju koji, imajući u vidu vrstu i prirodu dela, može da zadovolji potrebe javnosti.

Delo likovne umetnosti se smatra izdatim i onda kad je originalni primerak, ili najmanje jedna kopija dela učinjena trajno pristupačnom javnosti od strane autora, odnosno lica koje je on ovlastio.

Nastanak autorskog prava

Član 10.

Autor uživa moralna i imovinska prava u pogledu svog autorskog dela od trenutka nastanka autorskog dela (u daljem tekstu: delo).

2.         Subjekt autorskog prava Pojam autora

Član 11.

Autor je fizičko lice koje je stvorilo delo.

Autorom se smatra lice čije su ime, pseudonim ili znak naznačeni na primercima dela ili navedeni prilikom objavljivanja dela, dok se ne dokaže drukčije. Izuzetno, pravno ili fizičko lice čiji naziv, odnosno ime je na uobičajen način naznačeno na audiovizuelnom delu smatra se proizvođačem tog dela, dok se ne dokaže drukčije.

Autor dela je nosilac autorskog prava.

Pored autora nosilac autorskog prava može biti i lice koje nije autor, a koje je u skladu sa ovim zakonom steklo autorsko pravo.

Koautor

Član 12.

Koautor je fizičko lice koje je zajedničkim stvaralačkim radom sa jednim ili više lica stvorilo autorsko delo koje predstavlja nedeljivu celinu stvaralačkih doprinosa.

Koautori su nosioci zajedničkog autorskog prava na koautorskom delu, ako ovim zakonom ili ugovorom kojim se uređuju njihovi međusobni odnosi nije drukčije predviđeno.

Za ostvarivanje autorskog prava i prenošenje tog prava neophodna je saglasnost svih koautora. Koautor ne sme da uskrati svoju saglasnost protivno načelu savesnosti i poštenja, niti da čini bilo šta što škodi ili bi moglo da škodi interesima ostalih koautora.

Svaki koautor je ovlašćen da podnosi tužbe za zaštitu autorskog prava na koautorskom delu, s tim da može da postavlja tužbene zahteve samo u svoje ime i za svoj račun.

Ako se nisu drukčije sporazumeli, koautori dele ekonomsku korist od iskorišćavanja koautorskog dela srazmerno stvarnom doprinosu, koji je svaki dao u stvaranju dela.

Koautori audiovizuelnog dela i autori doprinosa audiovizuelnom delu

Član 13.

Koautorima audiovizuelnog dela se smatraju pisac scenarija, režiser glavni snimatelj i glavni montažer.

Ako je muzika bitan element audiovizuelnog dela i komponovana je za to delo, onda je i kompozitor koautor audiovizuelnog dela.

Ako se radi o crtanom, odnosno animiranom filmu ili su crtež ili animacija bitni elementi audiovizuelnog dela, onda je i glavni animator koautor audiovizuelnog dela.

Kompozitor muzike i glavni animator koji se ne smatraju koautorima audiovizuelnog dela iz st. 2. i 3. ovog člana, kao i scenograf, kostimograf, autor maske i drugi autori koji su dali doprinos stvaranju audiovizuelnog dela imaju autorsko pravo na svojim individualnim doprinosima i smatraju se autorima doprinosa audiovizuelnom delu.

Autori spojenih dela

Član 14.

Ako dva ili više autora spoje svoja dela radi zajedničkog iskorišćavanja, svaki od autora zadržava autorsko pravo na svom delu.

Odnosi između autora spojenih dela se utvrđuju ugovorom.

Nepoznati autor

Član 15.

Autorsko pravo na autorskom delu kod kojeg identitet autora nije poznat javnosti (anonimno delo ili delo pod pseudonimom) ostvaruje:

1)         za izdato delo - izdavač;

2)         za objavljeno ali neizdato delo - lice koje je delo objavilo.

Ako se dokaže da lica iz stava 1. ovog člana nisu stekla od autora ili njegovog pravnog sledbenika pravo na izdavanje, odnosno objavljivanje dela, odredbe stava 1. ovog člana ne primenjuju se.

Kad se utvrdi identitet autora dela iz stava 1. ovog člana, prestaju prava izdavača, odnosno lica koje je delo objavilo.

3.         Sadržina autorskog prava Pravo na priznanje autorstva

Član 16.

Autor ima isključivo pravo da mu se prizna autorstvo na njegovom delu.

Pravo na naznačenje imena

Član 17.

Autor ima isključivo pravo da njegovo ime, pseudonim ili znak budu naznačeni na svakom primerku dela, odnosno navedeni prilikom svakog javnog saopštavanja dela, izuzev ako je to, s obzirom na konkretni oblik javnog saopštavanja dela, tehnički nemoguće ili necelishodno.

Autor se može u pojedinačnim slučajevima, na izričit način odreći prava na naznačenje imena iz stava 1. ovog člana.

Pravo na objavljivanje dela

Član 18.

Autor ima isključivo pravo da objavi svoje delo i da odredi način na koji će se ono objaviti.

Do objavljivanja dela samo autor ima isključivo pravo da javno daje obaveštenja o sadržini dela ili da opisuje svoje delo.

Pravo na zaštitu integriteta dela

Član 19.

Autor ima isključivo pravo da štiti integritet svog dela i to naročito:

1)         da se suprotstavlja izmenama svog dela od strane neovlašćenih lica;

2)         da se suprotstavlja javnom saopštavanju svog dela u izmenjenoj ili nepotpunoj formi, vodeći računa o konkretnom tehničkom obliku saopštavanja dela i dobroj poslovnoj praksi;

3)         da daje dozvolu za preradu svog dela.

Pravo na suprotstavljanje nedostojnom iskorišćavanju dela

Član 20.

Autor ima isključivo pravo da se suprotstavlja iskorišćavanju svog dela na način koji ugrožava ili može ugroziti njegovu čast ili ugled.

Imovinska prava autora

Član 21.

Autor ima pravo na ekonomsko iskorišćavanje svog dela, kao i dela koje je nastalo

preradom njegovog dela.

Za svako iskorišćavanje autorskog dela od strane drugog lica autoru pripada naknada ako ovim zakonom ili ugovorom nije drukčije određeno.

Pravo na umnožavanje dela

Član 22.

Autor ima isključivo pravo da drugome dozvoli ili zabrani beleženje i umnožavanje svog dela u celosti ili delimično, bilo kojim sredstvima, u bilo kom obliku, na bilo koji trajni ili privremeni, posredni ili neposredni način.

Delo se umnožava, naročito, grafičkim postupcima, fotokopiranjem i drugim fotografskim postupcima kojima se postiže isti rezultat, zvučnim ili vizuelnim snimanjem, izgradnjom dela arhitekture, smeštanjem dela u elektronskom obliku u memoriju računara ili na nosač podataka.

Umnožavanje dela postoji nezavisno od broja primeraka dela, tehnike kojom su umnoženi i trajnosti primeraka.

Ako je autorsko delo računarski program, umnožavanjem se smatra i puštanje programa u rad na računaru.

Autor računarskog programa ima isključivo pravo da dozvoli ili zabrani umnožavanje računarskog programa koji je nastao kao rezultat prilagođavanja, prevođenja, aranžiranja ili izmene njegovog računarskog programa, bez uticaja na prava lica koje je izvršilo takve izmene.

Pravo na stavljanje primeraka dela u promet

Član 23.

Autor ima isključivo pravo da drugome zabrani ili dozvoli stavljanje u promet

originala ili umnoženih primeraka svog dela, prodajom ili drugim načinom prenosa svojine.

Stavljanje primeraka dela u promet obuhvata i:

1)         nuđenje primeraka dela radi stavljanja u promet;

2)         skladištenje primeraka dela radi stavljanja u promet;

3)         uvoz primeraka dela.

Pravo autora na stavljanje primeraka dela u promet ne deluje prema onom vlasniku primerka dela koji je taj primerak legalno pribavio u Republici Srbiji od autora ili od autorovog pravnog sledbenika (iscrpljenje prava). Vlasnik može slobodno otuđiti primerak dela koji je legalno pribavio od autora ili autorovog pravnog sledbenika.

Pravo na davanje primeraka dela u zakup

Član 24.

Autor ima isključivo pravo da drugome zabrani ili dozvoli davanje originala ili umnoženih primeraka svog dela u zakup. Davanje u zakup, u smislu ovog zakona, je davanje originala ili umnoženih primeraka dela drugome na korišćenje na ograničeno vreme u svrhu ostvarivanja neposredne ili posredne imovinske koristi.

Ako autor ustupi proizvođaču fonograma, odnosno audiovizuelnog dela svoje pravo iz stava 1. ovog člana on zadržava pravo na pravičnu naknadu od davanja u zakup primeraka autorskog dela (dela zabeleženog na video kaseti, audio kaseti, kompakt disku i sl.).

Autor se ne može odreći prava na naknadu iz stava 2. ovog člana.

Pravo iz stava 1. ovog člana se ne iscrpljuje prodajom ili drugim radnjama stavljanja u promet originala ili umnoženih primeraka dela.

Izuzeci od prava na davanje primeraka dela u zakup

Član 25.

Autor nema isključivo pravo iz člana 24. stav 1. ovog zakona ako je reč o:

1)         građevinski realizovanom delu arhitekture;

2)         delu primenjene umetnosti, realizovanom u vidu industrijskog ili zanatskog proizvoda;

3)         delu koje je nastalo ili je umnoženo radi davanja u zakup kao isključivog oblika iskorišćavanja dela, ugovorenog između autora i vlasnika primerka dela.

Pravo na izvođenje dela

Član 26.

Autor ima isključivo pravo da drugome zabrani ili dozvoli izvođenje svoga dela.

Izvođenjem, u smislu stava 1. ovog člana, smatra se javno saopštavanje nescenskih dela (govor, muzika) uživo pred publikom.

Pravo na predstavljanje dela

Član 27.

Autor ima isključivo pravo da drugome zabrani ili dozvoli predstavljanje svoga dela.

Predstavljanjem, u smislu stava 1. ovog člana, smatra se javno saopštavanje scenskih dela (dramsko, dramsko-muzičko, koreografsko, pantomimsko delo) uživo pred publikom.

Pravo na prenošenje izvođenja ili predstavljanja dela

Član 28.

Autor ima isključivo pravo da drugome zabrani ili dozvoli prenošenje izvođenja ili predstavljanja svog dela.

Prenošenjem izvođenja ili predstavljanja, u smislu stava 1. ovog člana, smatra se istovremeno javno saopštavanje dela, koje se izvodi ili predstavlja publici koja se nalazi izvan prostora u kome se delo izvodi ili predstavlja uživo, uz pomoć tehničkih uređaja kao što su zvučnik, odnosno ekran i zvučnik.

Pravo na emitovanje dela

Član 29.

Autor, odnosno nosilac autorskog prava ima isključivo pravo da dozvoli ili zabrani emitovanje svog dela.

U smislu ovog zakona emitovanjem se smatra saopštavanje dela javnosti prenosom radijskih ili televizijskih programskih signala od subjekta koji vrši emitovanje (u daljem tekstu: radiodifuzna organizacija), do prijemnih uređaja putem mreže predajnika (zemaljsko emitovanje), kablovskih distributivnih sistema (kablovsko emitovanje) ili satelitskih stanica (satelitsko emitovanje).

Satelitsko emitovanje u Republici Srbiji

Član 30.

U smislu ovog zakona, pod satelitom se podrazumeva svaki satelit koji radi u radio-frekvencijskom opsegu koji je, shodno propisima koji uređuju oblast elektronskih komunikacija, namenjen emitovanju signala za prijem od strane javnosti ili je namenjen zatvorenoj komunikaciji od tačke do tačke.

Satelitsko emitovanje dela u Republici Srbiji postoji, u smislu člana 29. ovog zakona, ako su pod kontrolom i odgovornošću radiodifuzne organizacije, radijski ili televizijski programski signali, radi prijema od strane javnosti, uvedeni u Republici Srbiji u neprekinuti komunikacioni lanac koji vodi prema satelitu i od satelita prema Zemlji.

Satelitsko emitovanje dela u Republici Srbiji postoji i onda kada se uvođenje radijskih ili televizijskih programskih signala iz stava 2. ovog člana odigrava u državi koja ne obezbeđuje sličan ili viši nivo zaštite od onog koji je predviđen odredbama ovog zakona, pod uslovom:

1)         da se transmiter sa kog su poslati programski signali do satelita nalazi na teritoriji Republike Srbije, ili

2)         da je radiodifuzna organizacija koja je osnovana i koja ima sedište na teritoriji Republike Srbije naručila uvođenje radijskih ili televizijskih programskih signala iz stava 2. ovog člana, ukoliko se transmiter sa kog su poslati programski signali do satelita ne nalazi na teritoriji Republike Srbije.

Prava koja za autore i nosioce autorskog prava proizlaze iz odredaba ovog zakona shodno se ostvaruju prema licu koje koristi transmiter iz stava 3. tačka 1) ovog člana, odnosno prema organizaciji za radio difuziju iz stava 3. tačka 2) ovog člana.

Ako su programski signali iz stava 2. ovog člana kodirani, satelitsko emitovanje će postojati pod uslovom da je radiodifuzna organizacija omogućila javnosti da nabavi sredstva za dekodiranje ili je to učinilo treće lice, na osnovu njenog ovlašćenja.

Pravo na reemitovanje i kablovsko reemitovanje dela

Član 31.

Autor, odnosno nosilac autorskog prava ima isključivo pravo da dozvoli ili zabrani reemitovanje i kablovsko reemitovanje svog dela.

U smislu ovog zakona, reemitovanjem se smatra istovremeno saopštavanje dela javnosti u neizmenjenom i celovitom obliku od strane lica različitog od radiodifuzne organizacije koja delo izvorno emituje.

Kablovsko reemitovanje se odvija putem kablovskog ili mikrotalasnog sistema i podrazumeva istovremeno, neizmenjeno i neprekinuto reemitovanje inicijalne žične, bežične ili satelitske emisije televizijskog ili radio programa koji je namenjen za prijem od strane javnosti.

U slučaju kablovskog reemitovanja autor, odnosno nosilac autorskog prava, ostvaruje svoje pravo samo preko organizacije za kolektivno ostvarivanje autorskog prava.

Odredba stava 4. ovog člana ne primenjuje se u slučaju kablovskog reemitovanja prenosa televizijskog ili radio programa koji je vlasništvo radiodifuzne organizacije ili na kojem je radiodifuzna organizacija stekla prava od trećih lica.

U slučaju da radiodifuzna organizacija i kablovski operator ne postignu sporazum o uslovima kablovskog reemitovanja emisije radiodifuzne organizacije, svaka od zainteresovanih strana može da se obrati za pomoć jednom ili većem broju medijatora.

Ukoliko medijator dostavi zainteresovanim stranama predlog za rešavanje spora, smatraće se da su zainteresovane strane prihvatile predlog medijatora ukoliko u roku od tri meseca od dana prijema predloga, ne odbiju taj predlog u pisanoj formi.

Na postupak medijacije iz ovog člana shodno se primenjuju odredbe zakona kojim se uređuje medijacija, ukoliko ovim zakonom nije drugačije propisano.

Pravo na javno saopštavanje uključujući i činjenje dela dostupnim javnosti

Član 32.

Autor ima isključivo pravo da drugome zabrani ili dozvoli javno saopštavanje dela uključujući i činjenje dela dostupnim javnosti žičnim ili bežičnim putem na način koji omogućava pojedincu individualni pristup delu sa mesta i u vreme koje on odabere.

Pravo iz stava 1. ovog člana se ne iscrpljuje bilo kojom radnjom javnog saopštavanja dela, uključujući činjenje dela dostupnim javnosti žičnim ili bežičnim putem na način propisan stavom 1. ovog člana.

Pravo na prilagođavanje, aranžiranje i druge izmene dela

Član 33.

Autor ima isključivo pravo da drugome dozvoli ili zabrani prilagođavanje, prevođenje, aranžiranje i druge izmene dela.

Pravo iz stava 1. ovog člana u slučaju korišćenja muzičkih dela u muzičkim, zabavnim, kolažnim i sličnim televizijskim programima, kao i korišćenja prilikom koncertnih izvođenja muzičkih dela može se ostvariti samo preko organizacije za kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava.

Pravo na javno saopštavanje dela koje se emituje

Član 34.

Autor ima isključivo pravo da drugome zabrani ili dozvoli da njegovo delo koje se emituje, odnosno reemituje istovremeno javno saopštava publici na javnim mestima kao što su vozila javnog saobraćaja, restorani, čekaonice i sl. putem tehničkih uređaja kao što su radio aparat ili televizor.

Pravo na javno saopštavanje dela sa nosača zvuka ili slike

Član 35.

Autor ima isključivo pravo da drugome zabrani ili dozvoli da njegovo delo koje je zabeleženo na nosaču zvuka, nosaču slike, odnosno nosaču zvuka i slike (CD, DVD, blu rej disk, vinil ploča, filmska traka itd.) javno saopštava uz pomoć tehničkih uređaja za reprodukovanje zvuka, odnosno slike.

4.         Prava autora prema vlasniku primerka autorskog dela Pravo na pristup primerku dela

Član 36.

Autor ima pravo da od vlasnika primerka njegovog dela traži da mu omogući pristup tom primerku, ako je to neophodno radi umnožavanja dela, i ako se time bitno ne ugrožavaju opravdani interesi vlasnika, odnosno lica koje drži taj primerak dela.

Vlasnik dela, odnosno lice koje drži primerak dela iz stava 1. ovog člana nije dužno da autoru preda primerak dela.

Pravo sleđenja

Član 37.

Ako je original dela likovne umetnosti posle prve prodaje od strane autora ponovo prodat, autor ili nosilac autorskog prava ima pravo da bude obavešten o prodaji i novom vlasniku, kao i da potražuje naknadu u obimu koji je propisan ovim članom.

Kao originali dela likovne umetnosti iz stava 1. ovog člana smatraju se dela grafičke ili plastične umetnosti kao što su slike, crteži, kolaži, umetničke slike, gravure, grafike, litografije, skulpture, tapiserije, umetnička dela izrađena u keramici ili staklu, fotografije, pod uslovom da ih je stvorio autor svojeručno ili se radi o primercima koji se smatraju izvornim umetničkim delima shodno odredbi stava 3. ovog člana.

Originalom dela likovne umetnosti iz stava 1. ovog člana smatraju se i umnoženi primerci tog dela (reprodukcije), ako ih je u ograničenom broju izradio sam autor ili lice koje je on ovlastio. Takvi primerci moraju da budu na uobičajeni način numerisani i potpisani ili na drugi način obeleženi od strane autora.

Odredba stava 1. ovog člana primenjuje se na sve radnje preprodaje u koje su uključeni kao prodavci, kupci ili posrednici lica koja se profesionalno bave trgovinom umetničkim delima kao što su prodajni saloni, umetničke galerije, aukcijske kuće i sl.

Za obaveze iz stava 1. ovog člana odgovara prodavac, a solidarno sa njim kupac i posrednik koji se profesionalno bave trgovinom umetničkim delima.

Naknada na osnovu prava sleđenja plaća se u procentu od prodajne cene originala bez poreza.

Naknada iz stava 6. ovog člana iznosi:

1)         4% od prodajne cene ostvarene u iznosu od 400 - 50.000 evra izraženoj u dinarskoj protivvrednosti prema srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan preprodaje;

2)         3% od prodajne cene ostvarene u iznosu od 50.001 - 200.000 evra izraženoj u dinarskoj protivvrednosti prema srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan preprodaje;

3)         1% od prodajne cene ostvarene u iznosu od 200.001 - 350.000 evra izraženoj u dinarskoj protivvrednosti prema srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan preprodaje;

4)         0,5% od prodajne cene ostvarene u iznosu od 350.001 - 500.000 evra izraženoj u dinarskoj protivvrednosti prema srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan preprodaje;

5)         0,25% od prodajne cene ostvarene u iznosu koji prelazi 500.000 evra izraženoj u dinarskoj protivvrednosti prema srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan preprodaje.

Nezavisno od prodajne cene originala, naknada na osnovu prava sleđenja ne sme da iznosi više od 12.500 evra izraženo u dinarskoj protivvrednosti prema srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan preprodaje.

Lica navedena u stavu 5. ovog člana dužna su da u roku od 30 dana od dana kada je prodaja izvršena, obaveste autora o iznosu prodajne cene, imenu, odnosno nazivu i adresi prodavca, kupca i posrednika. Obaveza plaćanja naknade iz ovog člana dospeva u roku od 30 dana od dana kada je prodaja izvršena.

Zabrana odricanja od prava sleđenja i zabrana pravnog raspolaganja pravom sleđenja

Član 38.

Autor se ne može odreći prava sleđenja niti može njime raspolagati. Posle smrti autora pravo sleđenja prelazi na njegove naslednike.

Pravo sleđenja ne može biti predmet prinudnog izvršenja.

Autor ima pravo da, u roku od tri godine od preprodaje originala dela likovne umetnosti, zahteva od lica navedenih u članu 37. stav 5. ovog zakona, bilo koju informaciju koja mu je potrebna za obezbeđenje naplate naknade koja mu pripada od te preprodaje.

Pravo zabrane izlaganja originalnog primerka dela likovne umetnosti

Član 39.

Vlasnik originalnog primerka dela slikarstva, skulpture i fotografije ima pravo da taj primerak izlaže, bez obzira na to da li je delo objavljeno, osim ako je autor, prilikom otuđenja tog originalnog primerka, to izričito i u pisanoj formi zabranio.

Autor ne može zabraniti izlaganje originalnog primerka dela koji pripada muzeju, galeriji ili drugoj sličnoj javnoj instituciji.

Preče pravo autora na preradu primerka dela arhitekture

Član 40.

Ako vlasnik građevine kao materijalizovanog primerka dela arhitekture ima nameru da vrši određene izmene na građevini obavezan je da preradu dela prvo ponudi autoru u pisanoj formi, ako je dostupan. Autor je dužan da se o ponudi vlasnika građevine izjasni u pisanoj formi u roku od 30 dana od dana prijema ponude.

Autor arhitektonskog dela ne može da se protivi izmenama svog dela ako je potreba za izmenama dela proizašla iz okolnosti, kao što su sigurnosni ili tehnički razlozi.

Ako se izmene na građevini vrše prema delu prerade koje nije sačinio autor, moraju se poštovati moralna prava autora.

Pravo na pravičnu naknadu od uvoza i prodaje tehničkih uređaja i praznih nosača zvuka, slike i teksta

Član 41.

Autori dela za koja se, s obzirom na njihovu prirodu, može očekivati da će biti umnožavana fotokopiranjem ili snimanjem na nosače zvuka, slike ili teksta za lične nekomercijalne potrebe fizičkih lica u skladu sa članom 55. st. 1. i 2. ovog zakona, imaju pravo na pravičnu naknadu od uvoza, odnosno prodaje tehničkih uređaja i praznih nosača zvuka, slike i teksta za koje se opravdano može pretpostaviti da će biti korišćeni za takvo umnožavanje.

Pravičnu naknadu iz stava 1. ovog člana plaćaju proizvođači uređaja za tonsko i vizuelno snimanje, proizvođači uređaja za fotokopiranje ili drugih uređaja sa sličnom tehnikom umnožavanja, proizvođači praznih nosača zvuka, slike, odnosno teksta i solidarno sa njima uvoznici uređaja za tonsko i vizuelno snimanje, uređaja za fotokopiranje ili drugih uređaja sa sličnom tehnikom umnožavanja i praznih nosača zvuka, slike, odnosno teksta.

Ako se uređaji i prazni nosači zvuka, slike, odnosno teksta iz stava 1. ovog člana ne proizvode u Republici Srbiji, naknadu plaća njihov uvoznik.

Listu tehničkih uređaja i praznih nosača zvuka, slike, odnosno teksta za koje se opravdano pretpostavlja da se koriste za takvo umnožavanje i za koje postoji obaveza plaćanja pravične naknade utvrđuje Vlada (u daljem tekstu: Lista tehničkih uređaja i praznih nosača zvuka, slike, odnosno teksta).

Nastanak obaveze plaćanja pravične naknade od uvoza i prodaje tehničkih uređaja i praznih nosača zvuka, slike i teksta

Član 42.

Obaveza plaćanja pravične naknade iz člana 41. ovog zakona nastaje:

1)         pri prvoj prodaji u Republici Srbiji ili uvozu u Republiku Srbiju novih uređaja za tonsko i vizuelno snimanje;

2)         pri prvoj prodaji u Republici Srbiji ili uvozu u Republiku Srbiju praznih nosača zvuka, slike i teksta;

3)         pri prvoj prodaji u Republici Srbiji ili uvozu u Republiku Srbiju novih uređaja za fotokopiranje ili drugih uređaja sa sličnom tehnikom umnožavanja.

Uređaji i prazni nosači zvuka, slike, odnosno teksta na koje se ne plaća pravična naknada

Član 43.

Pravična naknada iz člana 41. ovog zakona ne plaća se za:

1)         tehničke uređaje i prazne nosače zvuka, slike, odnosno teksta ako su oni namenjeni izvozu;

2)         prazne nosače zvuka, slike, odnosno teksta primenljive isključivo uz tehničke uređaje koji se uobičajeno ne koriste za umnožavanje autorskih dela za lične, nekomercijalne potrebe (studijska oprema i uređaji, diktafoni i sl.);

3)         tehničke uređaje i prazne nosače zvuka, slike i teksta koji se uvoze u manjim količinama i koji su deo ličnog prtljaga.

Pravo na pravičnu naknadu od umnožavanja autorskih dela fotokopiranjem ili sličnom tehnikom

Član 44.

U slučaju umnožavanja autorskih dela fotokopiranjem ili sličnom tehnikom, pored prava na naknadu iz člana 41. ovog zakona autor ima pravo i na pravičnu naknadu od pravnog ili fizičkog lica koje pruža usluge fotokopiranja uz naknadu.

Obaveza plaćanja pravične naknade iz stava 1. ovog člana nastaje pri prvom pružanju usluge fotokopiranja uz naknadu.

Obaveza lica koje pruža usluge fotokopiranja

Član 45.

Pravno ili fizičko lice iz člana 44. ovog zakona dužno je da, na zahtev lica koje predstavlja organizaciju za kolektivno ostvarivanje autorskog ili srodnih prava koja ima dozvolu nadležnog organa da naplaćuje pravičnu naknadu od umnožavanja autorskih dela fotokopiranjem ili sličnom tehnikom, omogući pristup u prostorije u kojima obavlja radnje umnožavanja autorskih dela, u cilju evidentiranja podataka o broju i vrsti uređaja za fotokopiranje ili uređaja sa sličnom tehnikom umnožavanja.

Lice koje predstavlja organizaciju iz stava 1. ovog člana ne može da zahteva da mu se omogući pristup prostorijama van radnog vremena pružaoca usluge fotokopiranja, niti može znatno da utiče na proces rada tokom vršenja radnji iz stava 1. ovog člana.

Pravo na povraćaj pravične naknade

Član 46.

Obveznik plaćanja pravične naknade koji je platio pravičnu naknadu za uređaje i prazne nosače zvuka, slike, odnosno teksta sa Liste tehničkih uređaja i praznih nosača zvuka, slike, odnosno teksta i koje je kao nekorišćene izvezao sa teritorije Republike Srbije, ima pravo na povraćaj plaćene pravične naknade.

Obaveza dostavljanja podataka organizacijama za kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava

Član 47.

Obveznici plaćanja pravične naknade iz člana 41. i člana 44. ovog zakona u obavezi su da, u roku od 30 dana od nastanka obaveze plaćanja pravične naknade, organizaciji za kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava dostave podatke o tipu i broju prodatih, odnosno uvezenih uređaja ili praznih nosača zvuka, slike, odnosno teksta, kao i podatke o broju uređaja za fotokopiranje koje koriste lica koja pružaju usluge fotokopiranja uz naknadu i druge neophodne podatke koji su relevantni za obračun i raspodelu naknade koja se prema tarifi plaća.

Podatke dobijene na način utvrđen stavom 1. ovog člana, organizacija može koristiti samo za obračunavanje pravične naknade i ne sme ih koristiti u druge svrhe.

Obavezno kolektivno ostvarivanje prava na pravičnu naknadu

Član 48.

Autori mogu ostvariti svoje pravo na pravičnu naknadu iz člana 41. i člana 44. ovog zakona samo preko organizacije za kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava.

Pravo na pravičnu naknadu ne može biti predmet odricanja, raspolaganja za života i prinudnog izvršenja.

Pravo autora na pravičnu naknadu za davanje dela na poslugu

Član 49.

U slučaju davanja na poslugu originala ili umnoženih primeraka dela od strane biblioteka dostupnih javnosti, kao i od strane drugih institucija dostupnih javnosti kojima je to delatnost, autor ima pravo na pravičnu naknadu.

Davanje na poslugu, u smislu ovog zakona, je davanje originala ili umnoženih primeraka dela na korišćenje od strane institucija dostupnih javnosti, u vremenski ograničenom periodu, bez ostvarivanja neposredne ili posredne imovinske koristi.

Odredbe st. 1. i 2. ovog člana ne odnose se na poslugu:

1)         originala ili umnoženih primeraka dela primenjenih umetnosti, odnosno industrijskog dizajna;

2)         građevina;

3)         originala ili umnoženih primeraka dela koja međusobno pozajmljuju institucije iz stava 1. ovog člana.

Pravo iz stava 1. ovog člana može se ostvariti samo preko organizacije za kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava.

5.         Ograničenja autorskog prava

Zajednička odredba o ograničenjima

Član 50.

U slučajevima iskorišćavanja dela na osnovu odredaba ovog zakona o ograničenju

autorskog prava, moraju se navesti ime autora dela i izvor iz koga je delo preuzeto (izdavač dela, godina i mesto izdanja, časopis, novine, televizijska ili radio stanica gde je delo, odnosno odlomak dela izvorno objavljen ili neposredno preuzet i sl.).

U svakom konkretnom slučaju, obim ograničenja isključivih prava ne sme biti u suprotnosti sa uobičajenim iskorišćavanjem dela niti sme nerazumno vređati legitimne interese autora, odnosno nosioca prava.

Suspenzija autorskog prava u svrhu sprovođenja postupka pred sudskim i drugim državnim organima

Član 51.

Bez dozvole autora, odnosno nosioca prava i bez plaćanja autorske naknade objavljeno autorsko delo može se umnožavati i javno saopštavati radi sprovođenja postupka pred sudskim ili drugim državnim organima ili u svrhu obezbeđenja javne sigurnosti.

Suspenzija autorskog prava u svrhu izveštavanja

Član 52.

Dozvoljeno je, u okviru izveštavanja javnosti putem štampe, radija, televizije i

drugih medija o tekućim događajima, u obimu koji odgovara svrsi i načinu izveštavanja o tekućem događaju, bez dozvole autora, odnosno nosioca prava i bez plaćanja autorske naknade, umnožavanje, stavljanje u promet, emitovanje, reemitovanje i činjenje dostupnim javnosti:

1)         objavljenih dela koja se pojavljuju kao sastavni deo tekućeg događaja o kome se javnost izveštava;

2)         kratkih izvoda ili sažetaka iz novinskih i drugih sličnih članaka u pregledima štampe;

3)         političkih, verskih i drugih govora održanih na javnim skupovima, u državnim organima, verskim ustanovama ili prilikom državnih ili verskih svečanosti;

4)         slobodno korišćenje dnevnih informacija i vesti koje imaju prirodu novinskog izveštaja.

U svim slučajevima iz stava 1. ovog člana potrebno je navesti izvor i autora dela, izuzev ako je to, s obzirom na konkretni oblik korišćenja dela, tehnički nemoguće ili necelishodno.

Suspenzija autorskog prava u svrhu izvođenja nastave

Član 53.

Dozvoljeno je bez dozvole autora, odnosno nosioca prava i bez plaćanja autorske naknade za nekomercijalne svrhe nastave:

1)         javno izvođenje ili predstavljanje objavljenih dela u obliku neposrednog poučavanja na nastavi;

2)         javno izvođenje ili predstavljanje objavljenih dela na školskim priredbama, pod uslovom da interpretatori ne prime naknadu za svoje izvođenje i da se ne naplaćuju ulaznice;

3)         javno saopštavanje emitovanog školskog programa putem tehničkih uređaja unutar obrazovne ustanove.

Suspenzija autorskog prava u arhivske svrhe

Član 54.

Dozvoljeno je bez dozvole autora, odnosno nosioca prava i bez plaćanja autorske naknade, umnožavanje dela od strane biblioteka dostupnih javnosti, obrazovnih ustanova, muzeja i arhiva, samo za sopstvene arhivske potrebe, kao i potrebe čuvanja, ako se delo umnožava iz sopstvenog primerka i ako takvim umnožavanjem ove ustanove nemaju nameru da ostvare neposrednu ili posrednu imovinsku korist.

Dozvoljeno je bez dozvole autora, odnosno nosioca prava i bez plaćanja autorske naknade, ustanovama iz stava 1. ovog člana, javno saopštavanje i činjenje dostupnim javnosti dela iz sopstvene zbirke preko uređaja u njihovim prostorijama, radi istraživanja ili učenja za lične potrebe fizičkog lica, osim ako je sa nosiocem prava drugačije ugovoreno.

Odredba stava 2. ovog člana ne odnosi se na računarske programe i elektronske baze podataka.

Suspenzija autorskog prava u svrhu umnožavanja dela za lične, nekomercijalne potrebe fizičkog lica

Član 55.

Dozvoljeno je fizičkom licu da bez dozvole autora, odnosno nosioca prava i bez plaćanja autorske naknade umnožava primerke dela pribavljene na zakonit način, za lične nekomercijalne potrebe, čime nije isključena primena člana 284. stav 1. tač. 4) i 5) ovog zakona.

Umnoženi primerci dela iz stava 1. ovog člana ne smeju se stavljati u promet niti koristiti za bilo koji drugi oblik javnog saopštavanja dela.

Odredba stava 1. ovog člana ne odnosi se na:

1)         snimanje izvođenja, predstavljanja i prikazivanja dela;

2)         trodimenzionalnu realizaciju planova za dela likovne umetnosti;

3)         građevinsku realizaciju dela arhitekture;

4)         pravljenje nove građevine po uzoru na postojeću građevinu koja je autorsko delo;

5)         računarske programe i elektronske baze podataka;

6)         umnožavanje pisanih dela u obimu celog dela, osim ako su primerci tog dela rasprodati najmanje dve godine;

7)         umnožavanje notnih zapisa muzike, osim ručnim prepisivanjem.

Zbog korišćenja dela na način predviđen stavom 1. ovog člana, autori imaju pravo na pravičnu naknadu na osnovu odredaba člana 41. i člana 44. ovog zakona.

Suspenzija autorskog prava u svrhu umnožavanja računarskog programa

Član 56.

Ako je autorsko delo računarski program i ako ugovorom nije nešto drugo predviđeno, dozvoljeno je licu koje je na zakonit način pribavilo primerak računarskog programa da bez dozvole autora, odnosno nosioca prava i bez plaćanja autorske naknade:

1)         trajno ili privremeno umnoži računarski program ili pojedine njegove delove, bilo kojim sredstvima i u bilo kom obliku, onda kada je to neophodno za korišćenje računarskog programa u skladu sa njegovom namenom;

2)         otklanja greške u računarskom programu imajući u vidu njegovu namenu;

3)         učitava, prikazuje, pokreće, prenosi ili smešta računarski program u memoriju računara ako je to neophodno za umnožavanje računarskog programa iz tačke 1) ovog stava;

4)         prevodi, prilagođava, aranžira i vrši druge izmene računarskog programa kao i umnoženih rezultata tih radnji.

Ugovorom se ne može zabraniti pravljenje rezervne kopije računarskog programa na trajnom telesnom nosaču ukoliko je to neophodno za njegovo korišćenje.

Lice koje ima pravo da koristi primerak računarskog programa ovlašćeno je da, bez dozvole autora, odnosno nosioca prava, posmatra, ispituje ili testira rad računarskog programa sa ciljem da utvrdi ideje i principe na kojima počiva bilo koji od elemenata računarskog programa, pod uslovom da to čini dok preduzima radnje učitavanja, prikazivanja, pokretanja, prenosa ili smeštanje programa za koje je ovlašćen da ih čini.

Suspenzija autorskog prava u svrhu umnožavanja izvornog koda i i prevod njegove forme

Član 57.

Dozvoljeno je, bez dozvole autora, odnosno nosioca prava umnožavanje izvornog koda i prevod njegove forme ako je to neophodno radi pribavljanja podataka neophodnih za postizanje interoperabilnosti nezavisno stvorenog računarskog programa sa drugim programima, pod sledećim uslovima:

1)         da radnje iz stava 1. ovog člana preduzima nosilac licence ili druga osoba koja ima pravo da koristi primerak programa ili lice koje je od strane tih lica ovlašćeno da preduzima te radnje;

2)         da podaci koji su neophodni za postizanje interoperabilnosti nisu na drugi način bili dostupni licima iz tačke 1) ovog stava;

3)         da su radnje iz stava 1. ovog člana ograničene na delove originalnog programa koji su neophodni za postizanje interoperabilnosti.

Podaci dobijeni primenom odredbe stava 1. ovog člana mogu da se koriste isključivo radi postizanja interoperabilnosti nezavisno stvorenog računarskog programa.

Podaci dobijeni radnjama iz stava 1. ovog člana ne smeju se:

1)         saopštavati drugima, osim ako je to neophodno za postizanje interoperabilnosti nezavisno stvorenog računarskog programa;

2)         koristiti za razvoj, proizvodnju ili reklamiranje računarskog programa koji je suštinski sličan u izrazu računarskom programu čija se dekompilacija vrši ili za bilo koju drugu radnju kojom se povređuje autorsko pravo na tom programu.

Odredbe ugovora koje su u suprotnosti sa odredbama ovog člana su ništave.

Suspenzija autorskog prava u cilju privremenog umnožavanja dela

Član 58.

Dozvoljeno je bez dozvole autora, odnosno nosioca prava i bez plaćanja autorske naknade privremeno umnožavanje autorskog dela, pod sledećim uslovima:

1)         umnožavanje je prolazno ili slučajno;

2)         umnožavanje čini sastavni i bitni deo tehnološkog procesa;

3)         svrha umnožavanja je da omogući prenos podataka u računarskoj mreži između dva ili više lica preko posrednika, ili da omogući zakonito korišćenje autorskog dela i

4)         umnožavanje nema zaseban ekonomski značaj.

Suspenzija autorskog prava u svrhu citiranja

Član 59.

Dozvoljeno je bez dozvole autora, odnosno nosioca prava i bez plaćanja autorske naknade umnožavanje, kao i drugi oblici javnog saopštavanja kratkih odlomaka autorskog dela (pravo citiranja), odnosno pojedinačnih kratkih autorskih dela, pod sledećim uslovima:

1)         da je delo objavljeno;

2)         da se pomenuti delovi, odnosno kratka dela, bez izmena, integrišu u drugo delo ako je to neophodno radi ilustracije, potvrde ili reference, uz jasnu naznaku da je reč o citatu, u skladu sa dobrim običajima;

3)         da se na pogodnom mestu navede ko je autor citiranog dela, koji je naslov citiranog dela, kada je i gde je citirano delo objavljeno, odnosno izdato, ukoliko su ti podaci poznati.

Suspenzija autorskog prava u korist radiodifuzne organizacije

Član 60.

Radiodifuzna organizacija koja ima dozvolu za emitovanje dela, dozvoljeno je bez dozvole autora, odnosno nosioca prava i bez plaćanja autorske naknade da snimi sopstvenim sredstvima to delo na nosač zvuka ili nosač slike, odnosno nosač zvuka i slike radi emitovanja u sopstvenoj emisiji.

Snimak dela iz stava 1. ovog člana mora biti izbrisan najkasnije u roku od 90 dana po emitovanju dela.

Snimak dela iz stava 1. ovog člana može biti sačuvan u zvaničnoj javnoj arhivi ako ima dokumentarnu vrednost.

Delo snimljeno u skladu sa odredbom stava 1. ovog člana ne sme se ponovo emitovati bez dozvole autora, odnosno nosioca prava.

Suspenzija autorskog prava u svrhu dvodimenzionalnog umnožavanja dela koja se trajno nalaze izložena na ulicama, trgovima i drugim otvorenim javnim mestima

Član 61.

Dozvoljeno je bez dozvole autora, odnosno nosioca prava i bez plaćanja autorske naknade dvodimenzionalno umnožavanje, stavljanje u promet tako umnoženih primeraka, kao i drugi oblici javnog saopštavanja dela koja se trajno nalaze izložena na ulicama, trgovima i drugim otvorenim javnim mestima.

Suspenzija autorskog prava za potrebe izrade kataloga

Član 62.

Za potrebe izrade kataloga javnih izložbi ili javnih prodaja dozvoljeno je bez dozvole autora, odnosno nosioca prava i bez plaćanja autorske naknade odgovarajuće umnožavanje izloženih dela i stavljanje u promet tako umnoženih primeraka.

Suspenzija autorskog prava u svrhu demonstracije rada uređaja

Član 63.

U prodavnicama, na sajmovima i drugim mestima gde se demonstrira rad uređaja za snimanje, reprodukovanje i prenos zvuka i slike, dozvoljeno je bez dozvole autora, odnosno nosioca prava i bez plaćanja autorske naknade umnožavanje dela na nosač zvuka i slike, javno saopštavanje dela sa tog nosača, kao i javno saopštavanje dela koje se emituje, ali samo u meri u kojoj je to neophodno za demonstriranje rada uređaja.

Snimci koji se načine na osnovu odredbe stava 1. ovog člana moraju se bez odlaganja brisati.

Suspenzija autorskog prava u interesu lica sa invaliditetom

Član 64.

Za potrebe osoba sa invaliditetom dozvoljeno je bez dozvole autora, odnosno

nosioca prava i bez plaćanja autorske naknade umnožavanje i stavljanje u promet autorskog dela, činjenje dela dostupnim javnosti, ako to delo ne postoji u traženom obliku, ako je njegova upotreba u direktnoj vezi sa invaliditetom tih osoba i u obimu koji zahteva određena vrsta invaliditeta i ako to umnožavanje i stavljanje u promet nije učinjeno radi ostvarivanja posredne ili neposredne imovinske koristi.

Suspenzija autorskog prava u interesu lica koja su slepa, slabovida ili na drugi način onemogućena da koriste štampane materijale

Član 65.

Dozvoljeno je bez dozvole autora, odnosno nosioca prava i bez plaćanja autorske naknade umnožavanje, stavljanje primeraka dela u promet, javno saopštavanje u smislu člana 32. ovog zakona i prerada dela za bilo koju radnju koja je potrebna:

1)         da bi lice koje je slepo, ili lice koje nastupa u njegovo ime, uključujući staratelja i negovatelja izradilo primerak dela u prilagođenom formatu za isključivo korišćenje lica koje je slepo ili

2)         da bi telo koje je ovlašćeno da na nedobitnoj osnovi pruža licima koja su slepa obrazovanje, stručno osposobljavanje, prilagođeno čitanje ili pristup informacijama, kao i javnoj ustanovi ili nedobitnoj organizaciji koja navedene usluge pruža navedenim licima kao jednu od svojih osnovnih aktivnosti, institucionalnih obaveza ili kao deo zadataka od javnog interesa (u daljem tekstu: ovlašćeno telo), načinilo ili pribavilo od drugog ovlašćenog tela primerak dela u prilagođenom formatu, javno saopštilo takav primerak u smislu člana 32. ovog zakona, stavilo ga u promet ili dalo na poslugu licu koje je slepo ili drugom ovlašćenom telu radi isključivog korišćenja lica koje je slepo.

Delom iz stava 1. ovog člana smatra se delo u formi teksta, notnog zapisa i/ili sa njima povezanih ilustracija koje je objavljeno ili na drugi način stavljeno na uvid javnosti na bilo kom mediju, uključujući i audio zapis i digitalni format.

Sa licem koje je slepo u smislu ovog zakona izjednačeno je lice koje:

1)         ima oštećenje vida ili ima hendikep u pogledu svojih opažajnih moći ili mogućnosti čitanja, koji se ne može unaprediti do mere da njegov vid bude isti kao vid osobe koja nema takvo oštećenje ili hendikep, zbog čega nije u stanju da čita štampane materijale u istom obimu u kojem bi to moglo lice bez oštećenja vida ili hendikepa i

2)         iz drugih razloga nije u stanju, zbog fizičkog hendikepa, da drži ili koristi knjigu ili da fokusira pogled ili da pokreće oči u meri koja bi bila uobičajeno potrebna za čitanje.

Primerak dela u prilagođenom formatu je primerak dela koji je izrađen na drugačiji način ili u drugačijem formatu kojim se licu koje je slepo omogućava pristup delu koji je izvodljiv i udoban kao što je pristup delu lica koje nije slepo i nema teškoće u korišćenju štampanih materijala. Primerak dela u prilagođenom formatu mora biti takav da se njime poštuje integritet originalnog dela, s tim da su prihvatljive samo one izmene koje su neophodne da bi se delo učinilo pristupačnim u drugačijem formatu, kao i one koje su uslovljene potrebama lica koje je slepo da pristupi takvom delu.

Lice koje je slepo i ovlašćeno telo koje preduzima aktivnosti iz stava 1. tač 1) i 2) ovog člana moraju da imaju zakonit pristup delu.

Suspenzija propisana u stavu 1. ovog člana ne može se ugovorom isključiti, niti ograničiti.

Prekogranična razmena primeraka dela u prilagođenom formatu

Član 66.

Ovlašćenom telu, licu koje je slepo ili licu koje nastupa u njegovo ime dozvoljeno je da bez dozvole autora, odnosno nosioca prava i bez plaćanja autorske naknade uveze, na drugi način pribavi ili pristupi primerku dela u prilagođenom formatu, ako je takav primerak dela stavljen u promet, javno saopšten u smislu člana 32. ovog zakona ili na drugi način učinjen dostupnim licima koja su slepa ili drugim ovlašćenim telima od strane ovlašćenog tela koje ima sedište u državi članici Marakeškog ugovora za omogućavanje pristupa objavljenim delima od strane lica koja su slepa, slabovida ili na drugi način onemogućena da koriste štampane materijale (u daljem tekstu: Marakeški ugovor).

Ovlašćenom telu koje je načinilo primerak dela u prilagođenom formatu dozvoljeno je da bez dozvole autora, odnosno nosioca prava i bez plaćanja autorske naknade takav primerak dela stavi u promet, javno saopšti u smislu člana 32. ovog zakona ili da ga na drugi način učini dostupnim licu koje je slepo, a koje ima državljanstvo ili prebivalište u državi članici Marakeškog ugovora ili ovlašćenom telu koje ima poslovno sedište u državi članici Marakeškog ugovora, a radi isključivog korišćenja lica koja su slepa.

Obaveze ovlašćenog tela

Član 67.

Ovlašćeno telo koje preduzima radnje iz čl. 65. i 66. ovog zakona dužno je da:

1)         se stara da stavlja u promet, javno saopštava u smislu člana 32. ovog zakona i čini dostupnim primerke dela u prilagođenom formatu isključivo licima koja su slepa ili drugim ovlašćenim telima;

2)         preduzima odgovarajuće mere kako bi sprečilo neovlašćeno umnožavanje, javno saopštavanje u smislu člana 32. ovog zakona i činjenje dostupnim javnosti primeraka dela u prilagođenom formatu;

3)         vodi evidenciju o korišćenju primeraka dela u prilagođenom formatu, kao i registar dela u prilagođenom formatu;

4)         objavljuje i ažurira na svojoj internet stranici ili na drugi način informacije o tome kako ispunjava svoje obaveze iz tač. 1)-3) ovog stava.

Ovlašćeno telo koje preduzima radnje iz čl. 65. i 66. ovog zakona dužno je da licima koja su slepa, drugim ovlašćenim telima ili nosiocima prava dostavlja na njihov zahtev sledeće informacije:

1)         popis dela čije primerke poseduje u prilagođenom formatu;

2)         nazive i podatke za kontakt ovlašćenih tela s kojima na osnovu člana 66. ovog zakona razmenjuje primerke dela u prilagođenom formatu.

Ovlašćeno telo je pri ispunjavanju svojih obaveza iz st. 1. i 2. ovog člana dužno da se pridržava propisa o zaštiti podataka o ličnosti.

Nadležni organ će pozvati ovlašćena tela sa teritorije Republike Srbije da mu na dobrovoljnoj osnovi dostave svoje nazive i podatke za kontakt.

Suspenzija autorskog prava u svrhu prerade dela

Član 68.

Dozvoljena je slobodna prerada objavljenog autorskog dela ako se radi o:

1)         parodiji ili karikaturi, ako to ne stvara zabunu ili ne može dovesti do stvaranja zabune u pogledu izvora dela;

2)         preradi dela za lične potrebe koja nije namenjena i nije dostupna javnosti;

3)         preradi u vezi sa dozvoljenim korišćenjem dela, koja je prouzrokovana samom prirodom ili načinom tog korišćenja.

Suspenzija autorskog prava u svrhu korišćenja dela čiji nosilac prava nije poznat

Član 69.

Dozvoljeno je javno dostupnim bibliotekama, obrazovnim ustanovama, muzejima, kao i arhivima i ustanovama zaštite i očuvanja zvučnog, filmskog i ostalog audiovizuelnog nasleđa, da bez dozvole autora, odnosno nosioca prava i bez plaćanja autorske naknade umnožavaju (u smislu člana 22. ovog zakona) i čine dostupnim javnosti (u smislu člana 32. ovog zakona) dela čiji nosilac prava nije poznat (u smislu člana 70. ovog zakona), u cilju njihove digitalizacije, diseminacije, indeksiranja, katalogiziranja, zaštite ili restauracije u javnom interesu, pod uslovom da je prethodno obavljena detaljna pretraga (u smislu člana 71. ovog zakona).

Stav 1. ovog člana primenjuje se i na organizacije za radiodifuziju koje su osnovane u Republici Srbiji i vrše funkciju javnog medijskog servisa u pogledu kinematografskog ili drugog audiovizuelnog dela ili fonograma koji su ta lica proizvela zaključno sa 31. decembrom 2002. godine i koje se nalazi u njihovom arhivu.

Radnje umnožavanja i činjenja dostupnim javnosti ustanove iz st. 1. i 2. ovog člana mogu da preduzmu samo radi postizanja ciljeva u vezi s njihovim zadacima od javnog interesa, a posebno radi očuvanja i obnavljanja dela čiji autor, odnosno nosilac prava nije poznat koja čine sastavni deo njihovih zbirki, odnosno kolekcija ili radi obezbeđivanja njihove dostupnosti za kulturne i obrazovne potrebe.

Ustanove iz st. 1. i 2. ovog člana mogu da ostvaruju prihode od navedenih oblika iskorišćavanja dela iz stava 1. ovog člana isključivo u svrhu pokrića svojih troškova u

 

vezi sa digitalizacijom dela čiji nosilac prava nije poznat i njegovim činjenjem dostupnim javnosti.

Delo čiji nosilac prava nije poznat

Član 70.

Delo čiji nosilac prava nije poznat je autorsko delo izdato u formi knjige, periodične publikacije, novina, časopisa ili drugog pisanog dela, filmsko ili drugo audiovizuelno delo i fonogram za koje nije istekao rok zaštite i:

1)         koje se nalazi u kolekciji javno dostupne biblioteke, obrazovne ustanove ili muzeja, kao i u kolekciji javno dostupnog arhiva ili ustanove zaštite i očuvanja zvučnog, filmskog i ostalog audiovizuelnog nasleđa čuvanje i

2)         čiji nijedan autor, odnosno nosilac prava nije identifikovan ili, čak i ako jeste, nijedan nije lociran uprkos detaljnoj pretrazi sprovedenoj i evidentiranoj u skladu sa članom 71. ovog zakona.

Stav 1. ovog člana primenjuje se i na delo i fonogram koji nisu izdati ili emitovani, ali su objavljeni od strane subjekata iz člana 69. st. 1. i 2. ovog zakona uz saglasnost autora, odnosno nosioca prava, pri čemu se može razumno pretpostaviti da se on ne bi protivio njihovom korišćenju.

Stav 1. ovog člana primenjuje se i na autorska dela i druge predmete zaštite koji su ugrađeni ili uključeni u dela i fonograme iz st. 1. i 2. ovog člana, ili predstavljaju njihov sastavni deo.

Ako ima više autora, odnosno nosilaca prava, a nisu svi identifikovani ili, čak i da jesu, nisu svi locirani uprkos detaljnoj pretrazi sprovedenoj i evidentiranoj u skladu sa članom 71. ovog zakona, primenjuje se stav 1. ovog člana pod uslovom da su svi oni koji su identifikovani i locirani ovlastili odgovarajuće ustanove iz člana 69. st. 1. i 2. ovog zakona da koriste delo na način predviđen članom 69. stav 1. ovog zakona.

Odredba člana 11. ovog zakona kojom se uređuje pitanje pretpostavke autorstva, kao i odredbe člana 15. ovog zakona kojima se uređuje pitanje ostvarivanja autorskog prava kada autor nije poznat, primenjuju se u meri u kojoj nisu u suprotnosti sa odredbama ovog člana.

Primena stava 4. ovog člana ne dovodi u pitanje prava na autorskom delu ili fongramu onih nosilaca prava koji su identifikovani i locirani.

Primena odredaba čl. 69-73. ovog zakona ni na koji način ne ograničava ugovornu slobodu organizacija i ustanova iz člana 69. ovog zakona u pogledu sprovođenja svojih ciljeva od javnog interesa, uključujući i slobodu sklapanja sporazuma o javno-privatnom partnerstvu.

Detaljna pretraga

Član 71.

U cilju pronalaženja autora ili nosioca prava, odnosno, u cilju utvrđivanja da li

se radi o autorskom delu ili fonogramu čiji autor ili nosilac prava nije poznat, subjekti iz člana 69. st. 1. i 2. ovog zakona dužni su da pre korišćenja dela, odnosno fonograma, u dobroj veri detaljno pretraže barem sledeće izvore podataka:

1)         za izdate knjige:

(1)        sve relevantne i javno dostupne kataloško-bibliografske baze podataka biblioteka i drugih ustanova;

(2)        podatke i dokumentaciju udruženja izdavača i autora;

(3)        postojeće baze podataka i registre, posebno bazu podataka “Pisci, umetnici i njihovi nosioci autorskog prava” (Writers, Artists and their Copyright Holders - WATCH) i registar međunarodnog standardnog broja knjige (ISBN-International Standard Book Number), kao i druge baze podataka o knjigama u štampi;

(4)        baze podataka relevantnih organizacija za kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava, posebno organizacija za ostvarivanje prava na umnožavanje dela;

(5)        izvore koji integrišu više baza podataka i registara, posebno Međunarodno potvrđene virtuelne fajlove (Virtual International Authority Files - VIAF) i dostupne registre o informacijama o pravima i delima čiji nosilac prava nije poznat (Accesible Registries of Rights and Orphan Works - ARROW);

2)         za novine, časopise i periodične publikacije:

(1)        međunarodne standardne serijske brojeve (ISSN) za periodične publikacije;

(2)        indekse i kataloge bibliotečkih fondova i zbirki;

(3)        zbirke obaveznih primeraka;

(4)        podatke i dokumentaciju udruženja izdavača, autora i novinara;

(5)        baze podataka relevantnih organizacija za kolektivno ostvarivanje autorskog prava, posebno organizacija za kolektivno ostvarivanje prava na umnožavanje dela;

3)         za vizuelna dela, uključujući dela likovne umetnosti, fotografije, ilustracije, dizajn, dela arhitekture, skice ovih dela i druga dela sadržana u knjigama, novinama, časopisima i drugim delima:

(1)        izvore navedene u tač. 1) i 2) ovog stava;

(2)        baze podataka relevantnih organizacija za kolektivno ostvarivanje autorskog prava, posebno za likovnu umetnost, uključujući organizacije za kolektivno ostvarivanje prava na umnožavanje dela;

(3)        baze podataka agencija za arhiviranje slika;

4)         za audiovizuelna dela i fonograme:

(1)        zbirke obaveznih primeraka;

(2)        podatke i dokumentaciju udruženja producenata;

(3)        baze podataka ustanove za čuvanje nacionalnog audiovizuelnog i zvučnog kulturnog nasleđa, kao i nacionalnih biblioteka;

(4)        baze podataka sa relevantnim standardima i identifikacionim oznakama kao što su međunarodni standardni audiovizuelni broj (International Standard Audiovisual Number - ISAN), međunarodni standardni kod za muzička dela (International Standard Music Work Code - ISWC) i međunarodni standardni kod snimka (International Standard Recording Code - ISRC);

(5)        baze podataka relevantnih organizacija za kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava, posebno za autore, izvođače, proizvođače fonograma i proizvođače audiovizuelnih sadržaja;

(6)        popise učesnika i saradnika, koji se nalaze na omotu primeraka autorskih dela i predmeta srodnih prava;

(7)        baze podataka drugih relevantnih udruženja koja predstavljaju pojedinu kategoriju nosilaca prava.

Ako postoje dokazi na osnovu kojih se može zaključiti da se relevantni podaci o autoru, odnosno nosiocu prava mogu pronaći u drugim državama, subjekti iz člana 69. st. 1. i 2. ovog zakona dužni su da provere i izvore podataka u tim državama.

Detaljno pretraživanje određenog dela biće sprovedeno u Republici Srbiji samo ako je to delo prvi put izdato u Republici Srbiji ili, ukoliko nije izdato, ako je prvi put emitovano u Republici Srbiji.

U slučaju audiovizuelnih dela detaljno pretraživanje biće sprovedeno u Republici Srbiji ukoliko producent tih dela ima sedište ili boravište u Republici Srbiji.

U slučaju dela i fonograma iz člana 70. stav 2. ovog zakona detaljno pretraživanje se sprovodi ako je subjekt iz člana 69. st. 1. i 2. ovog zakona osnovan u Republici Srbiji.

Delo ili fonogram za koji je u drugoj državi članici Evropske unije utvrđen status dela čiji nosilac prava nije poznat, ima taj status i u Republici Srbiji.

Stav 6. ovog člana se primenjuje i za delo ili fonogram na kojem postoji više nosilaca prava od kojih nisu svi identifikovani, ili čak i da jesu, nisu svi locirani uprkos detaljnoj pretrazi sprovedenoj i evidentiranoj u skladu sa ovim članom.

Vođenje evidencije o detaljnim pretragama

Član 72.

Svaki subjekt iz člana 69. st. 1. i 2. ovog zakona ima obavezu da vodi evidenciju o detaljnim pretragama koje je sproveo i da bez odlaganja obavesti organ nadležan za poslove intelektualne svojine (u daljem tekstu: nadležni organ) o:

1)         rezultatima detaljne pretrage na osnovu koje je utvrđeno da određeno delo ili fonogram ima status dela čiji nosilac prava nije poznat u smislu člana 70. stav 1. ovog zakona;

2)         načinu korišćenja takvog dela ili fonograma, u smislu člana 69. stav 1. ovog zakona;

3)         svakoj promeni u smislu člana 73. ovog zakona;

4)         podacima neophodnim za kontakt sa subjektom iz člana 69. st. 1. i 2. ovog zakona. Nadležni organ je dužan da bez odlaganja prosledi podatke iz stava 1. ovog člana

Zavodu za intelektualnu svojinu Evropske unije.

Okončanje statusa dela čiji nosilac prava nije poznat

Član 73.

Autor, odnosno nosilac prava na delu ili fonogramu koji ima status dela čiji nosilac prava nije poznat, može u svakom trenutku da okonča taj status i istakne svoja prava na delo, odnosno fonogram. Promena statusa dela smatra se učinjenom kad je subjekt iz člana 69. st. 1. i 2. ovog zakona primio odgovarajuću i verodostojnu informaciju od autora, nosioca prava, udruženja autora ili organizacije za kolektivno ostvarivanje prava.

Autor, odnosno nosilac prava iz stava 1. ovog člana, ima pravo na pravičnu naknadu za izvršeno korišćenje dela ili fonograma u periodu u kome nosilac prava nije bio poznat. Obavezu plaćanja pravične naknade ima subjekt koji je u skladu sa članom 69. st. 1. i 2. ovog zakona koristio delo.

Pravična naknada iz stava 2. ovog člana plaća se za period od najviše tri poslednje godine korišćenja dela, računajući od dana kada je okončan status dela čiji autor, odnosno nosilac prava nije poznat.

Pravična naknada se utvrđuje sporazumom između autora, odnosno nosioca prava koji je okončao status dela čiji autor, odnosno nosilac prava nije poznat, u skladu sa stavom 2. ovog člana i ustanove iz člana 69. st. 1. i 2. ovog zakona. Prilikom određivanja

 

pravične naknade iz stava 2. ovog člana uzima se u obzir, između ostalog: vrsta dela, moguća šteta koju je pretrpeo autor, odnosno nosilac prava, nekomercijalni karakter korišćenja, kao i ciljevi kulturne politike Republike Srbije u oblasti digitalizacije domaćeg kulturnog nasleđa.

Suspenzija autorskog prava u svrhu korišćenja dela koje predstavlja nebitan sastojak glavnog dela

Član 74.

Objavljena dela koja predstavljaju nebitan sastojak u odnosu na glavno delo u koje su uključena ili u odnosu na stvar sa kojom se zajedno koriste, u slobodnoj su upotrebi pri iskorišćavanju takvog glavnog dela ili takve stvari.

6.         Zakonska licenca

Pravljenje zbirki namenjenih nastavi, ispitu ili naučnom istraživanju

Član 75.

Bez dozvole autora, odnosno nosioca prava, a uz obavezu plaćanja autorske naknade, dozvoljeno je, u obliku zbirke namenjene nastavi, ispitu ili naučnom istraživanju, umnožavanje na papiru ili sličnom nosaču, putem fotokopiranja ili bilo kojeg oblika fotografske ili slične tehnike koja daje slične rezultate, odlomaka objavljenih autorskih dela, pojedinačnih kratkih objavljenih autorskih dela u oblasti nauke, književnosti i muzike ili pojedinačnih objavljenih autorskih dela fotografije, likovne umetnosti, arhitekture, primenjene umetnosti, industrijskog i grafičkog dizajna i kartografije ako se radi o objavljenim delima više različitih autora, osim ako to autor izričito ne zabrani.

Odredba stava 1. ovog člana ne odnosi se na notni zapis muzike.

Objavljivanje članaka, fotografija i priloga radijskih i televizijskih emisija koji se odnose na tekuća ekonomska, politička i verska pitanja

Član 76.

Bez dozvole autora, odnosno nosioca prava, a uz obavezu plaćanja autorske naknade, dozvoljeno je u sredstvima javnog obaveštavanja umnožavanje, stavljanje u promet primeraka, kao i drugi oblici javnog saopštavanja članaka, fotografija i priloga radijskih i televizijskih emisija koji su objavljeni u drugim sredstvima javnog obaveštavanja, pod uslovom da se ti članci, fotografije i prilozi radijskih i televizijskih emisija odnose na tekuća ekonomska, politička ili verska pitanja i da autor to nije izričito zabranio.

Trodimenzionalno umnožavanje dela koja su trajno izložena na javnim mestima

Član 77.

Bez dozvole autora, odnosno nosioca prava, a uz obavezu plaćanja autorske naknade, dozvoljeno je trodimenzionalno umnožavanje dela koja su trajno izložena na ulicama, trgovima i drugim otvorenim javnim mestima, kao i stavljanje u promet tih primeraka, osim ako se:

1)         primerak dela skulpture dobija otiskom iz originalnog kalupa iz kojeg je dobijen i primerak koji je trajno izložen na otvorenom javnom mestu ili iz kalupa koji je načinjen otiskivanjem sa primerka dela skulpture;

2)         pravi nova građevina po uzoru na postojeću građevinu;

3)         proizvod oblikuje prema delu primenjene umetnosti.

7.         Prenos autorskog prava

Prenos autorskog prava nasleđivanjem

Član78.

Imovinska prava autora se nasleđuju.

Vršenja ovlašćenja koja se tiču moralnih prava autora

Član 79.

Naslednici autora mogu vršiti ovlašćenja koja se tiču moralnih prava autora, osim prava na objavljivanje neobjavljenog dela ako je autor to zabranio i prava na izmenu dela.

Zaštitu moralnih prava autora koja se tiču priznanja autorstva, integriteta dela i zabrane nedostojnog iskorišćavanja dela mogu, osim naslednika, vršiti i udruženja autora, kao i institucije iz oblasti kulture, nauke i umetnosti.

Neprenosivost moralnih prava autora

Član 80.

Moralna prava autora su neprenosiva.

Ustupanje imovinskih prava autora

Član 81.

Autor, odnosno njegov naslednik može ugovorom ustupiti pojedina ili sva imovinska prava na svome delu drugom licu.

Isključivo i neisključivo ustupanje imovinskih prava na delu

Član 82.

Ustupanje imovinskih prava može biti isključivo ili neisključivo.

U slučaju isključivog ustupanja imovinskih prava, jedino je sticalac prava ovlašćen da na način propisan ugovorom iskorišćava autorsko delo, kao i da uz posebnu dozvolu autora, odnosno njegovog pravnog sledbenika ustupa drugima to pravo. Sticalac prava ustupa pravo drugima na neisključiv način, ako ugovorom nije drukčije određeno.

U slučaju neisključivog ustupanja imovinskih prava, sticalac prava nije ovlašćen da zabrani drugome da iskorišćava autorsko delo, niti je ovlašćen da ustupa drugome svoje pravo.

 

Ako u ugovoru nije naznačeno da se radi o isključivom ili neisključivom ustupanju smatra se da se radi o neisključivom ustupanju imovinskih prava.

Ograničenja ustupanja imovinskih prava na delu

Član 83.

Ustupanje imovinskih prava može biti predmetno, prostorno i vremenski ograničeno.

U slučaju predmetnog ograničenja sticalac prava je ovlašćen da vrši jednu ili više određenih radnji iskorišćavanja autorskog dela.

U slučaju prostornog ograničenja sticalac prava je ovlašćen da iskorišćava autorsko delo na određenoj teritoriji koja je uža od one na kojoj autorsko pravo postoji.

U slučaju vremenskog ograničenja sticalac prava je ovlašćen da iskorišćava autorsko delo u određenom vremenu koje je kraće od trajanja autorskog prava za to delo.

Prenos imovinskih prava autora na treće lice

Član 84.

Lice koje je ustupanjem steklo imovinsko pravo od autora ili njegovog naslednika može to svoje pravo u celini preneti na drugog uz dozvolu autora, odnosno autorovog naslednika.

Dozvola autora, odnosno autorovog naslednika nije potrebna u slučaju prenosa privrednog društva koje je nosilac imovinskog prava.

Prenos svojine na originalnom primerku dela

Član 85.

Prenos svojine na originalnom primerku autorskog dela ne podrazumeva sticanje autorskih prava na delu.

Ustupanje imovinskih prava na budućim delima autora

Član 86.

Ustupanje imovinskih prava na delu koje još nije stvoreno dozvoljeno je pod uslovom da se odrede vrsta budućeg dela i radnje iskorišćavanja dela.

Ustupanje imovinskih prava za sva buduća dela jednog autora, kao i za još nepoznate oblike iskorišćavanja dela je ništavo.

8.         Autorski ugovor

Ustupanje i prenos imovinskih prava autora putem ugovora

Član 87.

Autorskim ugovorom se imovinska autorska prava ustupaju ili u celini prenose.

Na autorski ugovor primenjuju se odredbe zakona kojima se uređuju obligacioni odnosi, ako odredbama ovog zakona nije drukčije određeno.

 

Autorski ugovori se zaključuju u pisanoj formi, ako ovim zakonom nije drukčije određeno.

Pretpostavka u slučaju ustupanja putem ugovora

Član 88.

U sumnji o sadržini i obimu prava koje se ustupa, odnosno prenosi autorskim ugovorom smatra se da je ustupljeno, odnosno preneseno manje prava.

Dozvola za objavljivanje dela, za beleženje dela na nosač zvuka ili slike i dozvola za emitovanje dela moraju biti izričito ugovorene, ako odredbama ovog zakona nije drukčije određeno.

Ustupanje, odnosno prenos određenog prava na iskorišćavanje dela ne podrazumeva i ustupanje, odnosno prenos prava na autorsku naknadu u slučajevima iskorišćavanja autorskog dela po osnovu zakonske licence.

Ustupanje, odnosno prenos određenog prava na iskorišćavanje dela podrazumeva i davanje dozvole za one izmene na delu koje su tehnički neminovne ili uobičajene za taj način iskorišćavanja dela.

Elementi autorskog ugovora

Član 89.

Autorski ugovor sadrži: imena ugovornih strana, naslov, odnosno identifikaciju autorskog dela, prava koja su predmet ustupanja, odnosno prenosa, visinu, način i rokove plaćanja autorske naknade ako je ugovorena, kao i sadržinska, prostorna i vremenska ograničenja ako postoje.

Pravo autora da zahteva izmenu autorskog ugovora zbog nesrazmere u vrednosti prestacija

Član 90.

Ako se korišćenjem autorskog dela ostvari dobit koja je u očiglednoj nesrazmeri sa ugovorenom autorskom naknadom, autor, odnosno njegov naslednik ima pravo da traži izmenu autorskog ugovora radi otklanjanja te nesrazmere.

Ako autorska naknada nije ugovorena, a prihod ostvaren korišćenjem autorskog dela premašuje troškove njegovog korišćenja u meri koja omogućava plaćanje autorske naknade, autor, odnosno njegov naslednik, ima pravo da traži izmenu autorskog ugovora radi ugovaranja naknade.

Pravo iz st. 1. i 2. ovog člana zastareva u roku od dve godine od dana saznanja za postojanje nesrazmere, odnosno za prihod ostvaren korišćenjem autorskog dela, a najduže u roku od šest godina od kraja godine u kojoj je nesrazmera nastupila, odnosno u kojoj je prihod ostvaren.

Autor, odnosno njegov naslednik ne može se unapred odreći svog prava iz st. 1. i 2. ovog člana.

Radi ostvarivanja prava iz st. 1. i 2. ovog člana, korisnik autorskog dela je dužan da autoru, odnosno njegovom nasledniku pruži verodostojne podatke o ekonomskim efektima korišćenja autorskog dela u roku od mesec dana od dana upućivanja zahteva.

 

Raskid autorskog ugovora

Član 91.

Autor, odnosno njegov naslednik može uskratiti dozvolu koju je dao, odnosno povući ustupljeno imovinsko pravo ako sticalac dozvole, odnosno prava ne ostvaruje pravo koje je pribavio, ili ga ostvaruje u obimu manjem od ugovorenog, čime ugrožava interese autora, odnosno njegovog naslednika.

Autor, odnosno njegov naslednik ne može uskratiti dozvolu koju je dao, odnosno povući ustupljeno imovinsko pravo ako je neostvarivanje ili nedovoljno ostvarivanje prava od strane sticaoca nastalo zbog razloga za koje je odgovoran autor, odnosno njegov naslednik.

Autor, odnosno njegov naslednik ne može ostvarivati pravo iz stava 1. ovog člana pre isteka roka od dve godine od zaključenja autorskog ugovora, ili predaje primerka dela sticaocu prava ako je ta predaja usledila posle zaključenja ugovora.

Ako se radi o prilogu (članak, ilustracija i sl.) koji je namenjen za objavljivanje, odnosno izdavanje u novinama ili časopisu rok iz stava 3. ovog člana iznosi šest meseci. Autor, odnosno njegov naslednik dužan je da pre nego što uskrati dozvolu, odnosno povuče pravo, obavesti o tome sticaoca dozvole, odnosno prava, i ostavi mu primeren rok da otpočne sa ostvarivanjem prava koje je pribavio, odnosno da vrši pravo u obimu koji je pribavio.

Autor, odnosno njegov naslednik ne može se unapred odreći svog prava iz stava 1. ovog člana.

Uskraćivanje dozvole

Član 92.

Autor može uskratiti dozvolu koju je dao, odnosno povući ustupljeno imovinsko pravo ako smatra da bi iskorišćavanje njegovog dela moglo da nanese štetu njegovom stvaralačkom ili ličnom ugledu, i to iz razloga koji su nastali posle zaključenja autorskog ugovora, a za koje ne odgovara sticalac prava.

Autor ima obavezu da sticaocu prava naknadi nastalu stvarnu štetu.

Izjava o uskraćenju dozvole, odnosno prava iz stava 1. ovog člana proizvodi dejstvo od dana kad autor položi obezbeđenje za naknadu štete iz stava 2. ovog člana.

Sticalac prava dužan je da na zahtev autora, u roku od 90 dana od prijema izjave o uskraćenju dozvole, odnosno prava iz stava 1. ovog člana, saopšti autoru iznos troškova koje je imao u vezi sa pripremom za iskorišćavanje autorskog dela do dana prijema obaveštenja o uskraćenju dozvole, odnosno prava. Ako sticalac prava ne izvrši svoju obavezu iz ovog stava, izjava o uskraćenju dozvole, odnosno prava proizvodi dejstvo istekom roka iz ovog stava.

Autor se ne može unapred odreći svog prava iz stava 1. ovog člana.

Izdavački ugovor

Član 93.

 Izdavačkim ugovorom autor, odnosno drugi nosilac autorskog prava ustupa, odnosno prenosi na izdavača pravo na umnožavanje autorskog dela štampanjem i na stavljanje u promet tako umnoženih primeraka dela, a izdavač se obavezuje da delo umnoži i stavi primerke u promet, kao i da za to plati naknadu, ako je ugovorena, autoru, odnosno drugom nosiocu autorskog prava.

Ako autorsko delo iz stava 1. ovog člana nije objavljeno, autorskim ugovorom izdavaču se daje dozvola za objavljivanje dela.

Izdavačkim ugovorom autor, odnosno drugi nosilac autorskog prava može izdavaču ustupiti, odnosno preneti pravo na prevođenje svog dela, kao i ovlašćenje na umnožavanje i stavljanje u promet prevedenog dela.

Izdavački ugovor zaključuje se u pisanoj formi.

Izuzetak od pisane forme

Član 94.

Izdavački ugovor čiji je predmet izdavanje članaka, ilustracija, fotografija, crteža i drugih autorskih priloga u novinama i periodičnoj štampi ne mora da bude zaključen u pisanoj formi.

Ustupanje prava na osnovu izdavačkog ugovora

Član 95.

Ustupanje prava na osnovu izdavačkog ugovora je isključivo, ako nije drukčije ugovoreno.

Odredba stava 1. ovog člana ne odnosi se na izdavanje članaka, ilustracija, fotografija, crteža i drugih autorskih priloga u novinama i periodičnoj štampi.

Elementi izdavačkog ugovora

Član 96.

Izdavački ugovor, pored elemenata iz člana 93. ovog zakona, sadrži i sledeće:

1)         rok u kome je autor, odnosno drugi nosilac autorskog prava dužan da izdavaču preda uredan rukopis ili drugi originalni primerak dela, kako bi izdavaču omogućio umnožavanje dela. Ako nije drukčije ugovoreno, taj rok iznosi godinu dana od dana zaključenja ugovora;

2)         rok u kome je izdavač dužan da otpočne sa puštanjem primeraka dela u promet. Ako nije drukčije ugovoreno taj rok iznosi godinu dana od dana prijema urednog rukopisa ili drugog originalnog primerka dela;

3)         broj izdanja koji je izdavač ovlašćen da izda. Ako nije drukčije ugovoreno izdavač ima pravo samo na jedno izdanje dela;

4)         visinu tiraža jednog izdanja. Ako visina tiraža nije ugovorena, a iz poslovnih običaja ili drugih okolnosti očigledno ne proizilazi drukčije, tiraž iznosi 500 primeraka;

5)         rok u kome izdavač, po iscrpljenju tiraža prethodnog izdanja, mora otpočeti sa puštanjem u promet primeraka narednog izdanja, ako je ono ugovoreno. Ako nije drukčije ugovoreno taj rok iznosi godinu dana od dana kad je autor to zahtevao;

6)         izgled i tehničku opremu primeraka dela.

U slučaju povrede ugovorne obaveze iz stava 1. tač. 1), 2) i 5) ovog člana, druga ugovorna strana ima pravo na raskid ugovora i na naknadu štete zbog neizvršenja ugovora.

Obaveza je izdavača

Član 97.

Obaveza je izdavača:

1)         da se stara o prometu primeraka dela, i da o tome povremeno obaveštava autora, odnosno drugog nosioca autorskog prava, na njegov zahtev;

2)         da autoru, odnosno drugom nosiocu autorskog prava, na njegov zahtev, u odgovarajućoj fazi tehničkog procesa umnožavanja dela omogući korekturu;

3)         da prilikom pripreme svakog narednog izdanja dela omogući autoru da unese odgovarajuće izmene, pod uslovom da to ne menja karakter dela i da, imajući u vidu celinu izdavačkog ugovora, ne predstavlja nesrazmerno veliku obavezu za izdavača.

Izdavanje rukopisa ili drugih originalnih primeraka autorskog dela

Član 98.

Rukopis ili drugi originalni primerak autorskog dela koji je predat izdavaču ne postaje svojina izdavača, osim članaka, crteža i drugih priloga u novinama i periodičnoj štampi, ili ako je ugovorom drukčije određeno.

Pravična naknada u slučaju propadanja autorskog usled više sile

Član 99.

Ako jedini postojeći primerak autorskog dela propadne ili se ošteti u meri da postane neupotrebljiv usled više sile posle njegove predaje izdavaču radi izdavanja, autor, odnosno drugi nosilac autorskog prava ima pravo na pravičnu naknadu koja bi mu pripala da je delo bilo objavljeno.

Pravo prečeg pribavljanja prava

Član 100.

Izdavač koji je pribavio pravo da izda delo u formi knjige ima tokom perioda od tri godine od dana zaključenja izdavačkog ugovora pravo prečeg pribavljanja prava na umnožavanje dela i stavljanje u promet primerka tog dela u formi elektronskog zapisa.

Preče pravo iz stava 1. ovog člana prestaje ako izdavač u roku od 30 dana od dana učinjene ponude u pisanoj formi ne prihvati ponudu autora, odnosno drugog nosioca autorskog prava.

Pravo preče kupovine u slučaju neprodatih primeraka

Član 101.

Ako izdavač namerava da neprodate primerke dela proda kao staru hartiju, dužan je da prethodno ponudi autoru, odnosno njegovom nasledniku ako je dostupan da te primerke otkupi, po ceni za staru hartiju.

Ugovor o predstavljanju i ugovor o izvođenju

Član 102.

Ugovorom o predstavljanju, odnosno ugovorom o izvođenju autor, odnosno drugi nosilac autorskog prava ustupa korisniku pravo na predstavljanje ili pravo na izvođenje dela, a korisnik se obavezuje da to delo predstavi, odnosno izvede u određenom roku, na način i pod uslovima koji su određeni ugovorom.

Član 103.

Ako autor, odnosno drugi nosilac autorskog prava ne preda korisniku delo (rukopis, partituru i sl.) u ugovorenom roku ili korisnik delo ne predstavi, odnosno ne izvede u ugovorenom roku, autor, odnosno drugi nosilac autorskog prava ili korisnik dela može zahtevati raskid ugovora o predstavljanju, odnosno ugovora o izvođenju i tražiti naknadu štete.

Pretpostavka prava svojine autora na primerku dela

Član 104.

Rukopis, partitura ili drugi original dela koje je predmet ugovora o predstavljanju, odnosno ugovora o izvođenju ostaje svojina autora, ako ugovorom nije drukčije određeno.

Obaveza korisnika

Član 105.

Korisnik je dužan da autoru, odnosno drugom nosiocu autorskog prava omogući uvid u predstavljanje, odnosno izvođenje dela, kao i da mu dostavi program i da ga povremeno obaveštava o prihodima od predstavljanja, odnosno izvođenja dela.

Ugovor o preradi dela

Član 106.

Ugovorom o preradi autorskog dela autor, odnosno njegov naslednik daje drugom licu dozvolu za preradu dela radi scenskog prikazivanja, odnosno izvođenja, radi snimanja audiovizuelnog dela ili za druge potrebe.

Prava koja se ustupaju ugovorom o preradi dela

Član 107.

Ako ugovorom o preradi autorskog dela radi snimanja audiovizuelnog dela nije drukčije određeno, autor, odnosno njegov naslednik njime ustupa sledeća isključiva prava:

1)         na preradu dela za stvaranje audiovizuelnog dela;

2)         na umnožavanje primeraka tako stvorenog audiovizuelnog dela i njihovo stavljanje u promet;

3)         na prikazivanje audiovizuelnog dela;

4)         na emitovanje audiovizuelnog dela;

5)         na titlovanje i sinhronizaciju audiovizuelnog dela na drugim jezicima.

Ugovor iz stava 1. ovog člana ovlašćuje sticaoca prava na samo jednu preradu i jedno snimanje, ako nije drukčije ugovoreno.

Odredbe st. 1. i 2. ovog člana shodno se primenjuju i na ugovor o preradi autorskog dela radi snimanja televizijskog dela.

Ugovor o audiovizuelnom delu

Član 108.

Ugovorom o audiovizuelnom delu se jedno ili više lica obavezuju producentu audiovizuelnog dela da stvaralački sarađuju na izradi audiovizuelnog dela i ustupaju mu svoja imovinska prava na to delo.

Prava koautora na samostalno iskorišćavanje dela

Član 109.

Pisac scenarija i kompozitor muzike za audiovizuelno delo, kao koautori audiovizuelnog dela u smislu člana 13. ovog zakona zadržavaju pravo da svoje delo samostalno iskorišćavaju, odvojeno od audiovizuelnog dela, osim ako je u ugovoru o audiovizuelnom delu predviđeno drukčije.

Završetak audiovizuelnog dela

Član 110.

Audiovizuelno delo se smatra završenim kada je postignut dogovor o konačnoj verziji između koautora i producenta audiovizuelnog dela.

Pribavljanje saglasnosti

Član 111.

Ako producent audiovizuelnog dela namerava da audiovizuelno delo iskorišćava u verziji koja se razlikuje od one iz člana 110. ovog zakona, on mora pribaviti saglasnost većine koautora audiovizuelnog dela, među kojima je režiser.

Ugovorena naknada i obim iskorišćavanja

Član 112.

U ugovoru o audiovizuelnom delu odredbama o autorskoj naknadi određuje se koji iznos autorske naknade odgovara kom obliku i obimu iskorišćavanja audiovizuelnog dela.

Ugovorena naknada za snimanje audiovizuelnog dela ne obuhvata naknadu za druge oblike iskorišćavanja audiovizuelnog dela.

Producent audiovizuelnog dela je dužan da završeno audiovizuelno delo koristi.

Producent audiovizuelnog dela je obavezan da koautore audiovizuelnog dela, kao i autore doprinosa u audiovizuelnom delu obaveštava o ostvarenim prihodima, kao i da im omogući uvid u poslovne knjige.

 

Raskid ugovora i pravo na naknadu štete

Član 113.

Koautori audiovizuelnog dela imaju pravo na raskid ugovora, kao i pravo da zadrže ugovorenu naknadu ako producent audiovizuelnog dela ne završi audiovizuelno delo u roku od tri godine od dana zaključenja ugovora o audiovizuelnom delu, ako nije drukčije ugovoreno.

Osim prava iz stava 1. ovog člana koautori audiovizuelnog dela imaju pravo na naknadu štete ako producent audiovizuelnog dela ne počne sa iskorišćavanjem audiovizuelnog dela u roku od jedne godine od dana završetka audiovizuelnog dela, ako ugovorom nije predviđen drugi rok.

Završetak audiovizuelnog dela u slučaju odbijanja saradnje od strane koautora

Član 114.

Ako koautor audiovizuelnog dela ili autor pojedinog doprinosa audiovizuelnom delu odbije da sarađuje na izradi audiovizuelnog dela ili ako usled više sile nije u mogućnosti da nastavi saradnju, ne može se protiviti da se rezultat njegovog stvaralačkog rada upotrebi za dovršenje audiovizuelnog dela.

Koautor audiovizuelnog dela, odnosno autor doprinosa audiovizuelnom delu iz stava 1. ovog člana ima odgovarajuća autorska prava na dati doprinos audiovizuelnom delu.

Ugovor o narudžbini autorskog dela

Član 115.

Ugovorom o narudžbini autorskog dela autor se obavezuje da za naručioca izradi autorsko delo i preda mu primerak istog.

Naručilac ima pravo da objavi delo i da stavi u promet primerak dela koji mu je autor predao, a autor zadržava ostala autorska prava, ako ugovorom o narudžbini nije drukčije određeno.

Ako je na osnovu ugovora o narudžbini autorskog dela izrađen računarski program, naručilac stiče sva prava iskorišćavanja računarskog programa, ako ugovorom nije drukčije određeno.

Ako je naručilac računarskog programa stekao sva prava iskorišćavanja računarskog programa, autor se ne može pozivati na povredu moralnog prava iz člana 19. ovog zakona.

Prava nauručioca

Član 116.

Naručilac autorskog dela ima pravo da usmerava i kontroliše postupak stvaranja dela, ali ne i da time suštinski ograničava slobodu umetničkog, stručnog ili naučnog izražavanja autora.

Autori priloga i organizator izrade kolektivnog dela

Član 117.

Autori priloga u kolektivnom autorskom delu na isključiv način ustupaju sva svoja imovinska prava licu koje je organizator izrade kolektivnog dela, ako ugovorom nije drukčije određeno.

Lice koje je organizator izrade kolektivnog autorskog dela ima pravo da objavi i da iskorišćava delo pod svojim imenom, s tim da na svakom primerku dela mora biti navedena lista autora čije autorske priloge kolektivno delo sadrži.

Autorsko delo stvoreno u radnom odnosu

Član 118.

Ako je autor stvorio delo tokom trajanja radnog odnosa izvršavajući svoje radne obaveze, poslodavac je ovlašćen da to delo objavi i nosilac je isključivih imovinskih prava na njegovo iskorišćavanje u okviru svoje privredne delatnosti u roku od pet godina od završetka dela, ako opštim aktom ili ugovorom o radu nije drukčije određeno. Autor ima pravo na posebnu naknadu zavisno od efekata iskorišćavanja dela.

Autor dela stvorenog u radnom odnosu zadržava na tom delu sva autorska prava osim prava iz stava 1. ovog člana.

Posle isteka roka iz stava 1. ovog člana isključiva imovinska prava na delu stiče autor.

Ako je autorsko delo računarski program ili baza podataka, trajni nosilac svih isključivih imovinskih prava na delu je poslodavac, ako ugovorom nije drugačije određeno. Autor ima pravo na posebnu naknadu ako je to predviđeno ugovorom.

U slučaju iz stava 4. ovog člana autor se ne može pozivati na povredu moralnog prava iz člana 19. ovog zakona.

Kriterijumi za utvrđivanje visine naknade

Član 119.

Kriterijumi za utvrđivanje visine i način plaćanja naknade iz člana 118. stav 1. ovog zakona određuju se opštim aktom ili ugovorom o radu.

Izdavanja sabranih dela

Član 120.

Prilikom izdavanja sabranih dela autor ima pravo da i pre isteka roka iz člana 118. stav 1. ovog zakona objavi svoje delo stvoreno u radnom odnosu.

Za objavljivanje dela iz stava 1. ovog člana nije potrebna dozvola poslodavca.

Obaveze poslodavca

Član 121.

Prilikom korišćenja dela stvorenog u radnom odnosu poslodavac je dužan da navede ime, pseudonim ili znak autora.

9.         Trajanje autorskog prava

Trajanje imovinskih prava

Član 122.

Imovinska prava autora traju za života autora i 70 godina posle njegove smrti. Moralna prava autora traju i po prestanku trajanja imovinskih prava autora.

Računanje roka trajanja imovinskih prava na muzičkim delima sa rečima

Član 123.

Rok iz člana 122. stav 1. ovog zakona, u slučaju imovinskih prava na muzičkim delima sa rečima, računa se od smrti poslednjeg preživelog autora kompozicije ili autora teksta, bez obzira da li su ta lica označena kao koautori, pod uslovom da su tekst i kompozicija bili stvoreni za predmetno muzičko delo sa rečima.

Rokovi trajanja imovinskih prava u posebnim slučajevima

Član 124.

Imovinska prava koautora prestaju po isteku 70 godina od smrti koautora koji je poslednji umro.

Imovinska prava na delu čiji se autor ne zna (anonimno delo ili delo pod pseudonimom) prestaju po isteku 70 godina od dana objavljivanja dela. Ako autor otkrije svoj identitet pre navedenog roka, imovinsko pravo traje kao da je identitet autora poznat od dana objavljivanja dela.

Autorsko pravo na kolektivnim delima traje 70 godina od dana zakonitog objavljivanja dela.

Rokovi trajanja imovinskih prava za delo objavljeno u nastavcima i audiovizuelno delo

Član 125.

Ako se početak roka trajanja autorskog prava računa od objavljivanja dela, a delo je objavljivano u nastavcima, za svaki nastavak teče zaseban rok zaštite.

Za audiovizuelno delo rok trajanja autorskog prava ističe 70 godina od smrti režisera, scenariste, autora dijaloga ili kompozitora muzike posebno komponovane za audiovizuelno delo, bez obzira da li su ta lica označena kao koautori, a zavisno od toga ko od njih poslednji umre.

Rokovi trajanja imovinskih prava za dela koja nisu zakonito objavljena

Član 126.

Za dela za koja se rok zaštite ne računa od smrti autora ili koautora, a koja nisu zakonito objavljena tokom 70 godina od njihovog nastanka, zaštita prestaje istekom tog roka.

Računanje roka trajanja imovinskih prava

Član 127.

Rokovi za potrebe utvrđivanja datuma prestanka imovinskih prava autora računaju se od 1. januara godine koja neposredno sledi za godinom u kojoj se desio događaj koji je relevantan za početak roka.

Staranje o moralnim pravima po isteku roka trajanja imovinskih prava autora

Član 128.

Po isteku roka trajanja imovinskih prava autora o zaštiti moralnih prava autora staraju se udruženja autora i institucije iz oblasti kulture, nauke i umetnosti.

Pored subjekata iz stava 1. ovog člana, svako lice ima pravo da zahteva da se autoru dela prizna autorstvo na delu, kao i da štiti integritet dela i da se suprotstavi svakom obliku nedostojnog iskorišćavanja dela.

10.       Strana lica na koja se zakon primenjuje Uslovi za zaštitu autorskih prava stranih lica

Član 129.

Autorsko delo stranog autora zaštićeno je u Republici Srbiji pod uslovom:

1)         da je autor lice koje ima autorska prava na osnovu međunarodnog ugovora koji je ratifikovala Republika Srbija ili

2)         da postoji uzajamnost između Republike Srbije i državi kojoj autor pripada.

Postojanje uzajamnosti iz stava 1. tačka 2) ovog člana dokazuje lice koje se na uzajamnost poziva.

Priznanje prava sleđenja

Član 130.

Pravo sleđenja iz člana 37. ovog zakona priznaje se stranom državljaninu isključivo na osnovu uzajamnosti.

Priznanje moralnih prava

Član 131.

Moralna prava autora priznaju se stranom državljaninu bez obzira na to da li su ispunjeni uslovi iz člana 129. ovog zakona.

III SRODNA PRAVA

1.         Pravo interpretatora Ustanovljenje prava

Član 132.

Za svoju interpretaciju autorskog dela, interpretator ima moralna prava i imovinska prava u skladu sa ovim zakonom.

Interpretacija

Član 133.

Interpretacija, u smislu ovog zakona, jeste duhovno dobro koje nastaje ličnim angažovanjem interpretatora prilikom zvučnog, odnosno vizuelnog ili zvučno-vizuelnog saopštavanja autorskog dela.

Delo koje je predmet interpretacije ne mora biti zaštićeno autorsko delo.

Interpretator

Član 134.

Interpretator, u smislu ovog zakona, jeste fizičko lice koje se lično angažuje na interpretaciji dela (muzičar, glumac, igrač, pantomimičar, pevač, dirigent i dr.).

Lica koja pružaju samo tehnički doprinos interpretaciji dela nisu interpretatori.

Odnosi između dva ili više interpretatora koji učestvuju u interpretaciji jednog dela uređuju se shodnom primenom odredaba ovog zakona koje se odnose na koautore.

Moralna prava interpretatora

Član 135.

Interpretator ima isključivo pravo:

1)         da bude priznat kao takav;

2)         da njegovo ime bude naznačeno na svakom primerku snimka, na programu ili na drugi prikladan način prilikom svakog iskorišćavanja njegove interpretacije, izuzev ako je to, s obzirom na konkretni oblik iskorišćavanja, tehnički nemoguće ili necelishodno;

3)         da se suprotstavi izmeni svoje interpretacije, odnosno svakom iskorišćavanju svoje interpretacije u izmenjenoj formi, ako se time ugrožava njegov stvaralački ili stručni ugled;

4)         da se suprotstavi stavljanju u promet snimka svoje interpretacije, ako snimak sadrži tehničke nedostatke koji ugrožavaju integritet interpretacije, a time i ugled interpretatora;

5)         da se suprotstavlja iskorišćavanju svoje interpretacije na način koji ugrožava ili može ugroziti njegovu čast ili ugled.

Ako interpretaciju vrši ansambl interpretatora, pravo iz stava 1. tačka 2) ovog člana imaju ansambl kao celina i solisti.

Ostvarivanje moralnih prava u slučaju više interpretatora

Član 136.

Ako više interpretatora učestvuje u interpretaciji jednog dela, ostvarivanje moralnih prava ne može biti na štetu interesa drugih.

Isključiva imovinska prava interpretatora

Član 137.

Interpretator ima isključivo pravo da drugome zabrani ili dozvoli:

1)         beleženje (snimanje) svoje nesnimljene interpretacije i umnožavanje takvih snimaka interpretacije, u bilo kom obliku i na bilo koji način u smislu člana 22. stav 1. ovog zakona;

2)         stavljanje u promet snimaka svoje interpretacije;

3)         davanje u zakup snimaka svoje interpretacije;

4)         emitovanje i javno saopštavanje svoje nesnimljene interpretacije, osim u slučaju kada se radi o već emitovanoj interpretaciji;

5)         činjenje dostupnim snimka interpretacije javnosti žičnim ili bežičnim putem, u smislu člana 32. ovog zakona.

Interpretator nema isključivo pravo na emitovanje svoje interpretacije koja je sa dozvolom interpretatora snimljena i izdata na nosaču zvuka, kao ni interpretacije koja je sa dozvolom interpretatora snimljena i izdata na nosaču zvuka i slike.

Ako      interpretator     ustupi   proizvođaču    fonograma,     odnosno          producentu audiovizuelnog dela svoje pravo iz stava 1. tač. 2), 3) i 5) ovog člana, on zadržava pravo na pravičnu naknadu od davanja u zakup primeraka snimka interpretacije, stavljanja u promet snimaka svoje interpretacije i činjenja dostupnim interpretacije javnosti žičnim ili bežičnim putem. Interpretator se ne može odreći navedenih prava na pravičnu naknadu.

Ako ugovorom između interpretatora i producenta audiovizuelnog dela nije predviđeno drukčije, smatra se da je interpretator takvim ugovorom ustupio producentu svoje pravo na davanje u zakup snimaka svoje interpretacije.

Pravo iz stava 1. tačka 5) ovog člana se ne iscrpljuje bilo kojom radnjom javnog saopštavanja interpretacije, niti činjenjem interpretacije dostupnom javnosti žičnim ili bežičnim putem u smislu člana 32. stav 1. ovog zakona.

Pravo interpretatora na naknadu

Član 138.

Interpretator ima pravo na naknadu za:

1)         emitovanje i reemitovanje njegove interpretacije sa nosača zvuka izdatog u komercijalne svrhe;

2)         emitovanje i reemitovanje njegove interpretacije sa nosača zvuka i slike izdatog u komercijalne svrhe;

3)         javno saopštavanje njegove interpretacije koja se emituje sa nosača zvuka izdatog u komercijalne svrhe;

4)         javno saopštavanje njegove interpretacije koja se emituje sa nosača zvuka i slike izdatog u komercijalne svrhe;

5)         javno saopštavanje njegove interpretacije sa nosača zvuka izdatog u komercijalne

svrhe;

6)         javno saopštavanje njegove interpretacije sa nosača zvuka i slike izdatog u komercijalne svrhe.

Pod interpretacijom izdatom u komercijalne svrhe smatra se interpretacija koja ispunjava uslove iz člana 9. stav 3. ovog zakona, kao i svaka interpretacija koja je zakonito učinjena dostupnom javnosti žičnim ili bežičnim putem na način koji omogućuje pojedincu individualni pristup sa mesta i u vreme koje on odabere.

Interpretatori iz stava 1. ovog člana zadržavaju pravo na naknadu i ugradnjom nosača zvuka izdatog u komercijalne svrhe u videogram, odnosno audiovizuelno delo. Interpretatori ne mogu da se odreknu prava na naknade iz stava 1. ovog člana, ne mogu da raspolažu tim pravima za života, a mogu ih ostvariti samo preko organizacije za kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava. Način naplate naknade iz stava 1. tač. 1), 3) i 5) ovog člana određen je članom 154. ovog zakona.

Promet prava interpretatora

Član 139.

Interpretator može svoja imovinska prava iz člana 137. ovog zakona ustupiti, odnosno preneti na drugo lice interpretatorskim ugovorom.

Lice kome je ustupljeno pravo iz stava 1. ovog člana ne može to pravo ustupati trećem licu bez saglasnosti interpretatora, ako interpretatorskim ugovorom nije drukčije određeno.

Imovinska prava interpretatora se nasleđuju.

Naslednici interpretatora mogu vršiti ovlašćenja koja se tiču moralnih prava interpretatora, kao i ostvarivati zaštitu moralnih prava interpretatora.

Zaštitu moralnih prava interpretatora mogu ostvarivati i institucije u oblasti kulture, nauke i umetnosti.

Pravo na interpretaciji koju izvodi ansambl

Član 140.

Ako u interpretaciji jednog dela, pored dirigenta i solista učestvuje više od pet interpretatora, smatra se da interpretaciju vrši ansambl (hor, orkestar, dramski ansambl, baletski ansambl, operski ansambl).

U ostvarivanju prava iz ovog zakona ansambl zastupa lice koje ovlasti većina članova ansambla.

Ako u interpretaciji jednog dela pored ansambla učestvuju dirigent, solisti i nosioci glavnih uloga koji nisu članovi ansambla, u ostvarivanju prava iz ovog zakona potrebna je saglasnost i ovih lica ako između njih i ansambla nije drukčije ugovoreno.

Interpretatorski ugovor

Član 141.

Interpretatorski ugovor sadrži: imena ugovornih strana, vrstu i način korišćenja interpretacije, lično ime ili pseudonim autora, ukoliko je autor poznat i naziv autorskog dela koje se interpretira i visinu, način i rokove plaćanja naknade, ako je ugovorena.

Interpretatorski ugovor koji se odnosi na emitovanje interpretacije, osim elemenata iz stava 1. ovog člana, sadrži i broj emitovanja i period u kome se može izvršiti emitovanje, a interpretatorski ugovor koji se odnosi na snimanje i umnožavanje primeraka snimka interpretacije sadrži i broj primeraka koji se mogu umnožiti.

Interpretatorski ugovor se zaključuje u pisanoj formi.

Obaveze lica kome je ustupljeno imovinsko pravo

Član 142.

Lice kome je ustupljeno određeno pravo iz člana 137. ovog zakona dužno je da interpretatoru dostavlja potpune podatke o korišćenju interpretacije.

Prava interpretatora iz radnog odnosa

Član 143.

Prava interpretatora koji su svoju interpretaciju stvorili na osnovu ugovora o radu, uređuju se shodnom primenom odredaba ovog zakona o odnosu autora i poslodavca.

Pravo na raskid ugovora o prenosu ili ustupanju imovinskih prava zaključenog između interpretatora i proizvođača fonograma

Član 144.

Ako u periodu od 50 godina od dana zakonitog izdavanja fonograma, odnosno od dana zakonitog objavljivanja fonograma, ako fonogram nije izdat, proizvođač fonograma ne ponudi primerke fonograma na prodaju u dovoljnoj količini koja zadovoljava potrebe javnosti, ili fonogram ne učini dostupnim javnosti žičnim ili bežičnim putem na način koji omogućava pojedincu individualni pristup sa mesta i u vreme koje sam odabere, interpretator može, nakon isteka pomenutog perioda, za sve vreme trajanja svojih imovinskih prava, da raskine ugovor kojim je svoja isključiva imovinska prava na zabeležene interpretacije preneo ili ustupio proizvođaču fonograma.

Pre raskida ugovora interpretator je dužan da pisanim putem obavesti proizvođača fonograma o svojoj nameri da raskine ugovor o prenosu ili ustupanju isključivih imovinskih prava na zabeleženim interpretacijama.

Ukoliko proizvođač fonograma u roku od 12 meseci od dana prijema pisanog obaveštenja iz stava 2. ovog člana ne učini fonogram dostupnim javnosti žičnim ili bežičnim putem na način koji omogućava pojedincu individualni pristup sa mesta i u vreme koje sam odabere ili ne ponudi primerke fonograma na prodaju u dovoljnoj količini koja zadovoljava potrebe javnosti (ne učini ni jednu radnju iskorišćavanja zabeležene interpretacije na fonogramu iz stava 1. ovog člana), ugovor se smatra raskinutim, a pravo proizvođača fonograma na tom fonogramu trenutno prestaje.

Ako su na fonogramu zabeležene interpretacije više interpretatora, oni mogu da raskinu ugovor o prenosu ili ustupanju isključivih imovinskih prava, ili svi zajedno ili preko zastupnika, u skladu sa članom 140. ovog zakona.

Interpretator se ne može odreći prava na raskid ugovora iz ovog člana.

Pravo interpretatora na godišnju dodatnu naknadu od proizvođača fonograma

Član 145.

Interpretator koji je za jednokratnu naknadu preneo ili ustupio proizvođaču

fonograma svoja isključiva imovinska prava na zabeležene interpretacije ima, za sve vreme trajanja zaštite, pravo na godišnju dodatnu naknadu.

Proizvođač fonograma je dužan da interpretatoru plaća godišnju dodatnu naknadu za svaku kalendarsku godinu nakon pedesete godine po zakonitom izdavanju fonograma, odnosno ukoliko fonogram nije izdat, po njegovom objavljivanju.

Interpretator se ne može odreći prava na godišnju dodatnu naknadu iz stava 1. ovog člana.

Ukupan iznos koji proizvođač fonograma izdvaja za plaćanje godišnje dodatne naknade iz st. 1. i 2. ovog člana odgovara iznosu od 20% od prihoda koji proizvođač fonograma ostvari tokom godine koja prethodi godini za koju se plaća godišnja dodatna naknada i to od prihoda ostvarenog od umnožavanja, stavljanja u promet i činjenja dostupnim javnosti fonograma na kome je zabeležena interpretacija iz stava 1. ovog člana.

Pod prihodom, u smislu odredbe stava 4. ovog člana podrazumeva se prihod koji je ostvario proizvođač fonograma pre odbijanja troškova.

Proizvođač fonograma je dužan da interpretatoru koji ima pravo na godišnju dodatnu naknadu, licu koje on ovlasti, ili organizaciji koja kolektivno ostvaruje pravo interpretatora na godišnju dodatnu naknadu, dostavi sve podatke koji su potrebni za isplatu godišnje dodatne naknade.

Pravo na naknadu iz ovog člana interpretator može da ostvari samo preko organizacije za kolektivno ostvarivanje prava.

Promena sadržaja ugovora u korist interpretatora

Član 146.

Ako je ugovorom između interpretatora i proizvođača fonograma koji je zaključen za sve vreme trajanja zaštite prava interpretatora predviđeno da interpretator prenosi, odnosno ustupa proizvođaču fonograma isključiva imovinska prava na zabeleženim interpretacijama u zamenu za naknadu koja dospeva u obrocima, pri obračunu iznosa takve naknade, ne oduzimaju se eventualno ranije plaćeni avansi kao ni drugi odbici koji su određeni u takvom ugovoru.

Stav 1. ovoga člana primenjuje se nakon što istekne 50 godina od zakonitog izdavanja fonograma, odnosno 50 godina od zakonitog objavljivanja ako fonogram nije izdat.

Interpretator ima pravo da zahteva izmenu ugovora iz stava 1. ovoga člana nakon što istekne 50 godina od zakonitog izdavanja fonograma, odnosno 50 godina od dana njegovog zakonitog objavljivanja, ako fonogram nije izdat.

Ako interpretator i proizvođač fonograma ne postignu sporazum oko izmene ugovora iz stava 1. ovog člana, prava proizvođača fonograma na tom fonogramu prestaju istekom 50 godina od dana zakonitog izdavanja fonograma, odnosno objavljivanja ako fonogram nije izdat.

2.         Pravo proizvođača fonograma

Ustanovljenje prava proizvođača fonograma

Član 147.

Za svoj fonogram, proizvođač fonograma ima imovinska prava u skladu sa ovim zakonom.

Pojam fonograma

Član 148.

Fonogram je snimak zvuka određene interpretacije (sviranje na muzičkom instrumentu, ljudsko pevanje, kombinacija to dvoje itd.), nekog drugog zvuka (grmljavina, buka, zujanje, glasovi životinja itd.) ili onoga što predstavlja zvukove (digitalni zapis zvuka - midi itd.), osim ako je reč o fiksiranju zvukova u audiovizuelno delo.

Snimak zvuka je beleženje zvukova na nosač sa kojeg se oni mogu slušati, umnožiti ili saopštiti putem nekog uređaja.

Pravo na postojećem fonogramu nije ni na koji način ograničeno ugrađivanjem tog fonograma u videogram.

Proizvođač fonograma

Član 149.

Proizvođač fonograma je fizičko ili pravno lice u čijoj je organizaciji i čijim je sredstvima fonogram prvi put sačinjen.

Isključiva prava proizvođača fonograma

Član 150.

Proizvođač fonograma ima isključivo pravo da drugome zabrani ili dozvoli:

1)         umnožavanje svog fonograma u bilo kom obliku i na bilo koji način u smislu člana 22. stav 1. ovog zakona, i stavljanje u promet tako umnoženih primeraka fonograma;

2)         davanje u zakup primeraka fonograma;

3)         činjenje dostupnim javnosti svog fonograma žičnim ili bežičnim putem, u smislu člana 32. ovog zakona.

Pravo iz stava 1. tačka 3) ovog člana se ne iscrpljuje bilo kojom radnjom javnog saopštavanja fonograma, niti činjenjem fonograma dostupnim javnosti žičnim ili bežičnim putem u smislu člana 32. ovog zakona.

Pravo proizvođača fonograma na naknadu

Član 151.

Proizvođač fonograma izdatog u komercijalne svrhe ima pravo na naknadu za:

1)         emitovanje i reemitovanje fonograma;

2)         javno saopštavanje fonograma;

3)         javno saopštavanje fonograma koji se emituje.

Proizvođač fonograma iz stava 1. ovog člana zadržava pravo na naknadu i ugradnjom fonograma u videogram, odnosno audiovizuelno delo. Prava na naknade iz stava 1. ovog člana proizvođač fonograma se ne može odreći, a može ih ostvariti samo preko organizacije za kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava.

Izdavanje fonograma

Član 152.

Fonogramom izdatim u komercijalne svrhe, smatra se svaki fonogram koji ispunjava

uslove iz člana 9. stav 3. ovog zakona kao i svaki drugi fonogram koji je učinjen dostupnim javnosti žičnim ili bežičnim putem na način koji omogućuje pojedincu individualni pristup sa mesta i u vreme koje on odabere.

Jedinstvena naknada od iskorišćavanja interpretacija i fonograma

Član 153.

Naknada iz člana 151. stav 1. ovog zakona i interpretatorska naknada iz člana 138. stav 1. tač. 1), 3) i 5) ovog zakona naplaćuju se od korisnika u vidu jedinstvenih naknada i to:

1)         jedinstvene naknade za emitovanje fonograma i na njima zabeleženih interpretacija;

2)         jedinstvene naknade za reemitovanje fonograma i na njima zabeleženih interpretacija;

3)         jedinstvene naknade za javno saopštavanje fonograma i na njima zabeleženih interpretacija, odnosno javno saopštavanje fonograma i na njima zabeleženih interpretacija koji se emituju.

Ugovor o naplati i raspodeli jedinstvene naknade

Član 154.

Jedinstvena naknada iz člana 153. ovog zakona se naplaćuje u skladu sa ugovorom o naplati i raspodeli jedinstvene naknade koji zaključuju organizacija proizvođača fonograma i organizacija interpretatora.

Ugovorom iz stava 1. ovog člana se obavezno utvrđuju troškovi naplate jedinstvene naknade za svaki osnov iz člana 153. ovog zakona zasebno, učestalost isplate udela u jedinstvenoj naknadi drugoj organizaciji, i mere kontrole sprovođenja ugovora.

Organizacije mogu ugovoriti da jedna od dve organizacije naplaćuje jedinstvenu naknadu po svim osnovama iz člana 153. ovog zakona, da podele nadležnosti naplate po osnovama, ili da jedinstvene naknade po svim osnovama naplaćuje subjekt pod njihovom zajedničkom kontrolom.

Ugovor iz stava 1. ovog člana, sve njegove izmene i raskid objavljuju se u “Službenom glasniku Republike Srbije”.

Prava i obaveze organizacija u naplati jedinstvene naknade

Član 155.

Organizacija interpretatora i organizacija proizvođača fonograma dužne su da donesu tarifu u skladu sa članom 222. ovog zakona.

Organizacija kojoj je poverena naplata naplaćuje jedinstvenu naknadu u svoje ime, a za račun svojih nosilaca prava i druge organizacije.

Ukoliko ugovorom nije drukčije predviđeno, organizacija koja naplaćuje jedinstvenu naknadu ima pravo da vrši kontrolu iskorišćavanja svog repertoara i repertoara druge organizacije, kao i da pred sudom i drugim organima štiti prava svojih nosilaca prava i druge organizacije.

Ukoliko ugovorom nije drukčije predviđeno, organizacija koja naplaćuje jedinstvenu naknadu dužna je da preda drugoj organizaciji kopije svih podataka o iskorišćavanju fonograma i na njima zabeleženih interpretacija dobijenih od korisnika, najkasnije u roku od 30 dana od dana predaje dela naplaćene naknade.

U slučaju da organizacije ne zaključe ugovor ili ako postojeći ugovor raskinu, a po proteku roka od tri meseca od dana započinjanja pregovora, odnosno od dana raskida ugovora, odluku o raspodeli nadležnosti između organizacija u vezi sa naplatom jedinstvenih naknada iz člana 153. ovog zakona, donosi nadležni organ, uzimajući u obzir naročito: razloge zbog kojih nije zaključen ugovor, odnosno zbog kojih je ugovor raskinut, dotadašnje poslovanje, tehničku opremljenost, stručne kapacitete i iskustvo u obavljanju poslova kolektivnog ostvarivanja prava obe organizacije.

Odluka nadležnog organa iz stava 5. ovog člana objavljuje se u “Službenom glasniku Republike Srbije”, i važi do zaključenja ugovora između dve organizacije.

Na odluku nadležnog organa se može izjaviti žalba Vladi u roku od 15 dana od dana objave odluke.

Do odluke nadležnog organa naknadu naplaćuje organizacija koja je do tada naplaćivala naknadu.

Odlukom nadležnog organa, odnosno Vlade se ne može propisati da jedna kolektivna organizacija naplaćuje jedinstvene naknade po svim osnovama iz člana 153. ovog zakona.

Isplata jedinstvene naknade drugoj organizaciji

Član 156.

Ako ugovorom o naplati i raspodeli jedinstvene naknade nije drukčije određeno, organizacija koja naplaćuje jedinstvenu naknadu obavezna je da po odbitku iznosa opravdanih i dokumentovanih troškova naplate jedinstvene naknade, bez odlaganja, a najmanje na kvartalnom nivou, isplati polovinu preostale naplaćene jedinstvene naknade drugoj organizaciji na ime njenog udela u jedinstvenoj naknadi.

Ako ugovorom između organizacija nije drukčije određeno, organizacija koja naplaćuje jedinstvenu naknadu ne sme vršiti raspodelu naplaćene jedinstvene naknade između svojih članova i drugih nosilaca prava pre nego što preda ugovoreni ili zakonom određeni udeo drugoj organizaciji.

Naplata jedinstvene naknade u slučaju pokretanja stečajnog postupka, likvidacije, ili oduzimanja dozvole za obavljanje delatnosti jednoj od organizacija

Član 157.

U slučajevima pokretanja stečajnog postupka, likvidacije, ili oduzimanja dozvole za obavljanje delatnosti jednoj od organizacija, druga organizacija ima pravo da vrši naplatu naknade u korist svojih nosilaca prava, u visini od 50% od iznosa jedinstvene naknade prema tarifi donetoj u skladu sa članom 222. ovog zakona.

Naplata naknade prema tarifi iz stava 1. ovog člana vrši se do donošenja nove tarife iz člana 155. stav 1. ovog zakona.

Pravni status udela u naplaćenoj jedinstvenoj naknadi koji nije isplaćen drugoj organizaciji

Član 158.

U slučajevima iz člana 157. ovog zakona, kao i u slučaju sprovođenja izvršenja u skladu sa zakonom kojim se uređuje izvršenje i obezbeđenje, udeo u naplaćenoj jedinstvenoj naknadi koji nije isplaćen drugoj organizaciji predstavlja imovinu druge organizacije i ne može biti predmet izvršenja po zahtevu trećih lica, predmet namirenja poverilaca u postupku likvidacije i ne ulazi u stečajnu masu organizacije koja je naplatila sredstva.

3.         Pravo producenta audiovizuelnog dela (proizvođača videograma) Ustanovljenje prava

Član 159.

Za svoje videogram, proizvođač videograma ima imovinska prava u skladu sa ovim zakonom.

Videogram kao predmet srodnog prava

Član 160.

Videogram je snimak audiovizuelnog dela, kao i niza pokretnih slika, sa ili bez

pratećeg zvuka, koji je zabeležen na nosaču slike, odnosno nosaču slike i zvuka, koji se može saznati, reprodukovati ili saopštiti putem odgovarajućeg uređaja.

Producent audiovizuelnog dela (proizvođač videograma)

Član 161.

Producent audiovizuelnog dela je fizičko ili pravno lice koje u svoje ime daje inicijativu, prikuplja finansijska sredstva, organizuje, rukovodi i preuzima odgovornost za prvo snimanje audiovizuelnog dela ili niza pokretnih slika, praćenih zvukom ili bez zvuka (videogram).

Sadržina imovinskog prava producenta audiovizuelnog dela

Član 162.

Producent audiovizuelnog dela ima isključivo pravo da drugome zabrani ili dozvoli:

1)         umnožavanje svog videograma u bilo kom obliku i na bilo koji način u smislu člana 22. stav 1. ovog zakona i stavljanje u promet tako umnoženih primeraka u smislu člana 23. ovog zakona;

2)         javno saopštavanje svog videograma sa nosača slike, odnosno sa nosača slike i zvuka;

3)         davanje primeraka svog videograma u zakup;

4)         činjenje dostupnim javnosti svog videograma žičnim ili bežičnim putem u smislu člana 32. ovog zakona.

Pravo iz stava 1. tačka 4) ovog člana se ne iscrpljuje bilo kojom radnjom javnog saopštavanja videograma, niti činjenjem videograma dostupnim javnosti žičnim ili bežičnim putem u smislu člana 32. ovog zakona.

Pravo suprotstavljanja

Član 163.

Producent audiovizuelnog dela (proizvođač videograma) ima pravo da se suprotstavi iskorišćavanju svog videograma u izmenjenoj formi, ako se takvim iskorišćavanjem mogu ugroziti njegovi imovinski interesi.

Lice čije je ime ili naziv na uobičajen način naznačeno na videogramu smatra se proizvođačem videograma, dok se ne dokaže suprotno.

4.         Pravo proizvođača emisije Ustanovljenje prava

Član 164.

Proizvođač emisije ima imovinska prava u skladu sa ovim zakonom.

Emisija

Član 165.

Emisija je u električni, elektromagnetni ili drugi signal pretvoren zvučni, vizuelni, odnosno zvučno-vizuelni sadržaj koji se emituje radi saopštavanja javnosti.

Proizvođač emisije

Član 166.

Proizvođač emisije je fizičko ili pravno lice u čijoj je organizaciji i čijim je sredstvima emisija proizvedena.

Sadržina prava

Član 167.

Proizvođač emisije ima isključivo pravo da drugome zabrani ili dozvoli:

1)         reemitovanje svoje emisije, bežično ili putem žica;

2)         snimanje svoje emisije na nosač zvuka ili slike, odnosno zvuka i slike, bez obzira da li je reč o emisiji koja je emitovana žičnim ili bežičnim putem, putem kabla ili satelita;

3)         umnožavanje snimka emisije u bilo kom obliku i na bilo koji način u smislu člana 22. stav 1. ovog zakona, bez obzira da li je reč o emisiji koja je emitovana žičnim ili bežičnim putem, putem kabla ili satelita i stavljanje u promet tako umnoženih primeraka emisije;

4)         davanje primeraka snimka emisije u zakup;

5)         javno saopštavanje svojih emisija na mestima koja su publici dostupna uz plaćanje ulaznice;

6)         činjenje dostupnim javnosti svoje emisije žičnim ili bežičnim putem u smislu člana 32. ovog zakona.

Pravo iz stava 1. tačka 6) ovog člana se ne iscrpljuje bilo kojom radnjom javnog saopštavanja emisije, niti činjenjem emisije dostupnom javnosti žičnim ili bežičnim putem u smislu člana 32. ovog zakona.

Kablovski operator nema pravo iz stava 1. tačka 2) ovog člana kada putem kabla samo ponovo prenosi emisije radiodifuznih organizacija.

5.         Pravo izdavača

Pravo prvog izdavača slobodnog dela

Član 168.

Lice koje, po isteku imovinskih prava autora, prvi put zakonito izda ili na drugi način saopšti javnosti delo koje pre toga nije bilo izdato, ima imovinska prava koja odgovaraju imovinskim pravima autora.

Pravo izdavača štampanih izdanja na pravičnu naknadu

Član 169.

Izdavači štampanih izdanja imaju pravo na pravičnu naknadu propisanu u članu 41. i članu 44. ovog zakona pod istim uslovima koji važe za autore.

Izdavači štampanih izdanja i autori dela izdatih u štampanoj formi mogu ostvariti svoja prava iz člana 41. i člana 44. ovog zakona i ovog člana samo preko zajedničke organizacije za kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava.

Naknada ostvarena na osnovu člana 41. i člana 44. ovog zakona i ovog člana koju plaćaju proizvođači, odnosno uvoznici uređaja za fotokopiranje ili drugih uređaja sa sličnom tehnikom umnožavanja i fizička i pravna lica koja pružaju usluge fotokopiranja uz naknadu, deli se između autora i izdavača u srazmeri 50:50.

6.         Pravo proizvođača baze podataka kao posebno pravo Baza podataka

Član 170.

Baza podataka je zbirka zasebnih podataka, autorskih dela ili drugih materijala uređenih na sistematičan ili metodičan način, koji su pojedinačno dostupni elektronskim ili drugim putem.

Proizvođač baze podataka

Član 171.

Proizvođač baze podataka je fizičko ili pravno lice koje je učinilo značajno ulaganje, u kvantitativnom, odnosno kvalitativnom smislu, u pribavljanje, proveru ili predstavljanje sadržaja baze podataka.

Sadržina prava proizvođača baze podataka

Član 172.

Proizvođač baze podataka ima pravo da dozvoli ili zabrani izdvajanje, odnosno ponovno iskorišćavanje ukupnog ili značajnog dela, u kvantitativnom ili kvalitativnom smislu, sadržaja baze podataka.

Izdvajanje sadržaja baze podataka znači trajan ili privremeni prenos celokupnog ili značajnog dela sadržaja baze podataka na drugi medij, bilo kojim sredstvima ili u bilo kom obliku.

Ponovno iskorišćavanje sadržaja baze podataka znači svaki oblik činjenja dostupnim javnosti celokupnog ili značajnog dela sadržaja baze podataka i to stavljanjem u promet primeraka baze podataka, njihovim davanjem u zakup, činjenjem baze podataka dostupnom preko interneta ili njeno činjenje dostupnom javnosti posredstvom drugih oblika transmisije.

Poslugom se ne smatra izdvajanje sadržaja baze podataka ili njeno ponovno iskorišćavanje.

Proizvođač baze podataka ima pravo da dozvoli ili zabrani sistematsko izdvajanje, odnosno ponovno iskorišćavanje nebitnih delova sadržaja baze podataka ako se to čini na način koji je u suprotnosti s normalnim iskorišćavanjem baze podataka, odnosno ako se na taj način nerazumno vređaju legitimni interesi proizvođača baze podataka.

Iscrpljenje prava proizvođača baze podataka

Član 173.

Prvom prodajom primerka baze podataka na teritoriji Republike Srbije od strane proizvođača baze podataka ili uz njegovu saglasnost iscrpljuje se njegovo pravo na stavljanje u promet umnoženog primerka baze podataka na teritoriji Republike Srbije.

Prenos prava proizvođača baze podataka

Član 174.

Pravo iz člana 172. stav 1. ovog zakona može da se prenosi, ili da bude predmet ugovora o licenci.

Sukob sa drugim pravima

Član 175.

Pravo iz člana 172. stav 1. ovog zakona primenjuje se bez obzira na podobnost baze podataka da bude zaštićena autorskim pravom ili nekim drugim pravom i bez obzira na podobnost sadržaja baze podataka da bude zaštićen autorskim pravom ili drugim pravima.

Zaštitom baze podataka na osnovu člana 172. stav 1. ovog zakona ne ograničava prava koja postoje na njenim sadržajima nosiocima tih prava.

Prava i obaveze zakonitog korisnika baze podataka

Član 176.

Proizvođač baze podataka koja je učinjena dostupnom javnosti na bilo koji način ne može da zabrani zakonitom korisniku baze podataka izdvajanje, odnosno ponovno iskorišćavanje, u kvalitativnom ili kvantitativnom smislu, nebitnih delova sadržaja baze podataka, u bilo koje svrhe.

Ako je zakoniti korisnik baze podataka ovlašćen da izdvaja, odnosno ponovno iskorišćava samo jedan deo baze podataka, stav 1. ovog člana primenjivaće se samo u odnosu na taj deo baze podataka.

Zakoniti korisnik baze podataka koja je učinjena dostupnom javnosti na bilo koji način, ne sme da preduzima radnje koje su u suprotnosti sa normalnim iskorišćavanjem baze podataka ili koje nerazumno vređaju legitimne interese proizvođača baze podataka.

Zakoniti korisnik baze podataka koja je učinjena dostupnom javnosti ne sme da nanese štetu nosiocu autorskog ili srodnog prava u pogledu dela ili predmeta zaštite koji su sadržani u bazi podataka.

Odredbe ugovora koje su u suprotnosti sa st. 1-4. ovog člana su ništave.

Izuzeci od prava proizvođača baze podataka

Član 177.

Zakoniti korisnik baze podataka koja je učinjena dostupnom javnosti na bilo koji način može, bez dozvole proizvođača baze podataka, da:

1)         vrši izdvajanje bitnih delova sadržaja baze podataka za lične nekomercijalne potrebe, pod uslovima propisanim članom 55. ovog zakona;

2)         vrši izdvajanje bitnih delova sadržaja baze podataka za nekomercijalne svrhe nastave, pod uslovima propisanim članom 53. ovog zakona;

3)         vrši izdvajanje i ponovno iskorišćavanje bitnih delova sadržaja baze podataka radi sprovođenja postupka pred sudskim ili drugim državnim organima ili u svrhu obezbeđenja javne sigurnosti, pod uslovima propisanim članom 51.ovog zakona.

Prava zakonitog korisnika

Član 178.

Ako je to neophodno radi pristupa sadržini baze podataka koja je autorsko delo i normalnog korišćenja sadržine takve baze podataka, zakoniti korisnik baze podataka ili njenog umnoženog primerka ima pravo da:

1)         privremeno ili trajno umnožava bazu podataka ili njen umnoženi primerak, bilo kojim sredstvima i u bilo kojoj formi, u celini ili delimično;

2)         vrši prevođenje, adaptaciju, uređivanje ili bilo koju drugu izmenu baze podataka ili njenog umnoženog primerka;

3)         stavlja u promet bazu podataka ili njen umnoženi primerak;

4)         javno saopštava, prikazuje ili koristi bazu podataka ili njen umnoženi primerak;

5)         umnožava, stavlja u promet, javno saopštava, prikazuje ili koristi u javnosti rezultate postupaka koji se navode pod tačkom 2) ovog člana.

Ako je korisnik ovlašćen samo za korišćenje dela baze podataka, dozvoljeno mu je preduzimanje postupaka iz stava 1. ovog člana samo u pogledu tog dela baze podataka.

Odredbe ugovora koje su u suprotnosti sa odredbama ovog člana su ništave.

7.         Zajedničke odredbe o srodnim pravima i pravu proizvođača baza podataka Odnos između autorskog i srodnih prava

Član 179.

Srodna prava i pravo proizvođača baza podataka ni na koji način ne utiču na zaštitu prava autora u pogledu njihovih dela.

Na srodna prava i pravo proizvođača baza podataka shodno se primenjuju odredbe o objavljivanju, saopštavanju javnosti i izdavanju autorskog dela iz člana 9. ovog zakona.

7.2. Ograničenja srodnih prava i prava proizvođača baza podataka i iscrpljenje tih prava

Član 180.

Na srodna prava i pravo proizvođača baza podataka shodno se primenjuju odredbe ovog zakona o ograničenjima i iscrpljenju autorskog prava.

Prenos srodnih prava i prava proizvođača baza podataka

Član 181.

Srodna prava i prava proizvođača baza podataka su prenosiva, osim moralnih prava interpretatora.

Pravo na pravičnu naknadu

Član 182.

Proizvođač fonograma, interpretator i producent audiovizuelnog dela imaju pravo na pravičnu naknadu, koja je propisana u članu 41. i članu 44. ovog zakona, i to pod istim uslovima koji važe za autore.

Trajanje srodnih prava i prava proizvođača baza podataka

Član 183.

Imovinska prava interpretatora traju 50 godina od dana nastanka interpretacije.

Ako je interpretacija snimljena i zakonito izdata ili objavljena tokom tog roka, na drugi način različit od fonograma, pravo traje 50 godina od dana prvog izdavanja ili objavljivanja, zavisno od toga koji je datum raniji. Moralna prava interpretatora traju i po prestanku trajanja njegovih imovinskih prava.

Ako je u roku od 50 godina od dana nastanka interpretacije, ta interpretacija snimljena na fonogram koji je zakonito izdat ili objavljen, pravo interpretatora traje 70 godina od dana prvog zakonitog izdavanja ili objavljivanja fonograma, zavisno od toga koji je datum raniji.

Pravo proizvođača fonograma traje 50 godina od dana nastanka fonograma, ako u tom roku fonogram nije zakonito izdat ili objavljen. Ako je fonogram zakonito izdat ili objavljen tokom tog roka, pravo prestaje 70 godina od dana prvog zakonitog izdavanja ili objavljivanja, zavisno od toga koji datum je raniji.

Pravo producenta audiovizuelnog dela traje 50 godina od dana nastanka videograma, ako u tom roku videogram delo nije zakonito izdat ili objavljen. Ako je videogram zakonito izdat ili objavljen tokom tog roka, pravo prestaje 50 godina od dana izdavanja ili objavljivanja, zavisno od toga koji datum je raniji.

Pravo proizvođača emisije traje 50 godina od dana prvog emitovanja zaštićene emisije.

Pravo proizvođača baze podataka traje 15 godina od dana nastanka baze podataka. Ako je baza podataka učinjena dostupnom javnosti na bilo koji način tokom tog roka, pravo traje 15 godina od tog dana.

Svaka suštinska, kvalitativna ili kvantitativna izmena sadržaja baze podataka, uključujući svaku suštinsku izmenu koja je nastala kao posledica stalnih dodavanja, brisanja ili izmena i dovela do toga da baza podataka može da se smatra za suštinski, u kvalitativnom ili kvantitativnom smislu, novo ulaganje, čini da takva baza podataka ima svoj sopstveni rok trajanja.

Pravo prvog izdavača slobodnog dela traje 25 godina od dana prvog izdavanja ili prvog saopštavanja javnosti na drugi način.

Pravo izdavača štampanih izdanja na posebnu naknadu traje 50 godina od zakonitog izdavanja dela.

Rokovi za potrebe utvrđivanja datuma prestanka imovinskih prava nosilaca srodnih prava računaju se od 1. januara godine koja neposredno sledi za godinom u kojoj se desio događaj koji je relevantan za početak roka.

Rokovi trajanja prava proizvođača fonograma iz stava 3. ovog člana ne primenjuju se ako su nastupile okolnosti iz člana 144. stav 3. i člana 146. stav 4. ovog zakona.

Strana lica na koja se zakon primenjuje

Član 184.

Interpretatoru, proizvođaču fonograma, producentu audiovizuelnog dela, proizvođaču emisije, proizvođaču baze podataka, izdavaču štampanih izdanja i izdavaču slobodnog dela, koji je strano lice, priznaju se prava predviđena ovim zakonom na osnovu međunarodnog ugovora koji je ratifikovala Republika Srbija, ili na osnovu uzajamnosti između Republike Srbije i države kojoj on pripada.

Izuzetno od odredbe stava 1. ovog člana, proizvođaču baze podataka koji je pravno lice koje nema sedište u Republici Srbiji, priznaju se prava predviđena ovim zakonom samo ako je poslovanje tog lica trajno i neposredno povezano sa privredom Republike Srbije.

U slučaju sumnje u postojanje uzajamnosti, objašnjenje daje organ nadležan za spoljne poslove Republike Srbije.

Za strane autore i nosioce srodnih prava koji uživaju zaštitu na osnovu ovog zakona važe rokovi trajanja tih prava iz ovog zakona s tim da ističu najkasnije na dan kada ističe zaštita u državi čiji su oni državljani ili u kojoj imaju svoje sedište i ne mogu biti duži od rokova propisanih ovim zakonom.

Priznanje moralnih prava stranih državljana

Član 185.

Interpretatoru koji je strani državljanin priznaju se moralna prava bez obzira na to da li su ispunjeni uslovi iz člana 184. ovog zakona.

IV OSTVARIVANjE AUTORSKOG I SRODNIH PRAVA

1.         Individualno i kolektivno ostvarivanje

Obavezno kolektivno ostvarivanje prava

Član 186.

Nosilac autorskog ili srodnog prava može svoje pravo ostvarivati individualno ili kolektivno, osim u slučajevima iz člana 31. st. 3. i 4, člana 33. stav 2, člana 41, člana

44, člana 49, člana 138, člana 145, člana 151, člana 169. i člana 182. ovog zakona kojima je propisano obavezno kolektivno ostvarivanje autorskog prava i srodnih prava.

Autorsko i srodna prava mogu se ostvarivati i preko nezavisnog subjekta za upravljanje autorskim i srodnim pravima.

Individualno ostvarivanje prava

Član 187.

Individualno ostvarivanje autorskog i srodnih prava može se vršiti neposredno ili preko zastupnika na osnovu odgovarajućeg punomoćja.

Zastupnici u individualnom ostvarivanju autorskog i srodnih prava mogu biti fizička ili pravna lica.

Ostvarivanje prava putem nezavisnog subjekta za upravljanje autorskim ili srodnim pravima

Član 188.

Nezavisni subjekt za upravljanje autorskim ili srodnim pravima (u daljem tekstu: nezavisni subjekt upravljanja), je pravno lice koje je na osnovu ugovora ovlašćeno da upravlja autorskim ili srodnim pravima više nosilaca tih prava, čija je jedina ili glavna svrha ostvarivanje koristi za nosioce prava, pod uslovima da:

1)         nije neposredno ili posredno, u celini ili delimično, u svojini ili pod kontrolom nosilaca prava;

2)         deluje radi sticanja dobiti.

Odredbe člana 240, člana 245, člana 250, člana 254. stav 1. tač. 1), 2), 3), 5), 6) i 7), člana 255. st. 1, 2, 4. i 5, člana 256, člana 257. st. 1. i 2. i člana 276. ovog zakona shodno se primenjuju i na nezavisne subjekte upravljanja.

Ne smatraju se nezavisnim subjektima upravljanja producenti, organizacije za radiodifuziju i izdavači koji ostvaruju sopstvena prava ili prava koja su im preneta, kao ni menadžeri i agenti autora i interpretatora, koji deluju kao posrednici i zastupaju nosioce prava u njihovim odnosima sa organizacijama za kolektivno ostvarivanje prava.

Nadležni organ vodi evidenciju nezavisnih subjekata upravljanja, čije sedište je na teritoriji Republike Srbije i koji na teritoriji Republike Srbije ostvaruju autorsko, odnosno srodna prava.

U evidenciju nezavisnih subjekata upravljanja upisuju se podaci o nazivu i sedištu nezavisnog subjekta upravljanja, o vrsti prava koje taj subjekt namerava da ostvaruje i o kategoriji nosilaca prava koji su mu dali ovlašćenja da u njihovu korist ostvaruje autorska, odnosno srodna prava.

Nezavisni subjekt upravljanja ne može ostvarivati prava nosilaca autorskog i srodnih prava u slučajevima u kojim a je propisano obavezno kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava.

Nezavisni subjekt upravljanja i korisnik autorskog dela ili predmeta srodnog prava, pregovaraju o zaključenju ugovora iz člana 246. ovog zakona u dobroj veri, pružajući jedno drugome sve potrebne informacije.

Kolektivno ostvarivanje prava

Član 189.

Autorsko i srodna prava kolektivno se ostvaruju preko organizacije za kolektivno ostvarivanje autorskog, odnosno srodnih prava (u daljem tekstu: organizacija).

Organizacija za kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava

Član 190.

Organizacija je udruženje nosilaca prava koje je od nadležnog organa dobilo dozvolu da kao svoju osnovnu delatnost obavlja poslove kolektivnog ostvarivanja autorskog i srodnih prava.

Organizacija obavlja delatnost na osnovu zakona i svojih opštih akata u najboljem interesu nosilaca prava čija prava ostvaruje i koje ne sme da izloži bilo kakvim obavezama osim onih koje su objektivno neophodne za zaštitu njihovih prava i interesa ili za delotvorno ostvarivanje njihovih prava.

Organizacijom upravljaju njeni članovi u skladu sa statutom. Organizacija se ne osniva radi sticanja dobiti.

Na organizaciju shodno se primenjuju odredbe zakona kojim se uređuje pravni položaj udruženja, ako ovim zakonom nije drukčije određeno.

Odredbe ovog zakona kojima se uređuje poslovanje organizacije, shodno se primenjuju i na subjekte koje ta organizacija direktno ili indirektno, u celini ili delimično, poseduje odnosno kontroliše, ako takvi subjekti obavljaju aktivnost na koju bi se, ako bi je obavljala organizacija, primenjivale odredbe ovog zakona.

Poslovi koje organizacija može da obavlja pored delatnosti kolektivnog ostvarivanja prava

Član 191.

Pored poslova kolektivnog ostvarivanja autorskog i srodnih prava, organizacija može da:

1)         vrši delatnost kojom se ostvaruju umetnički, stručni ili socijalni interesi nosilaca prava;

2)         obavlja pojedine administrativno-tehničke usluge u ime i za račun druge organizacije ili u svoje ime a za račun druge organizacije, na osnovu pisanog ugovora.

Monopolski karakter organizacije

Član 192.

Organizacija ostvaruje imovinska prava nosilaca prava na njihovim autorskim delima ili predmetima srodnih prava u skladu sa dozvolom nadležnog organa.

Samo jedna organizacija može da dobije dozvolu za kolektivno ostvarivanje autorskog, odnosno srodnih prava za određenu vrstu prava na određenoj vrsti dela, odnosno predmeta srodnog prava.

Prava organizacije

Član 193.

Organizacija ima pravo da vrši kontrolu nad iskorišćavanjem predmeta zaštite sa njenog repertoara. Repertoar obuhvata sva dela ili predmete zaštite u vezi sa kojima organizacija ostvaruje autorsko i srodna prava, uključujući i dela, odnosno predmete zaštite čiji su nosioci lica čija prava organizacija ostvaruje na osnovu člana 236. ovog zakona.

Organizacija ima pravo da pred sudom i drugim organima štiti prava koja su joj poverena na kolektivno ostvarivanje od strane nosilaca autorskog, odnosno srodnih prava ili ovim zakonom.

Nadležni organi i drugi nosioci javnih ovlašćenja koji poseduju podatke koji su od značaja za utvrđivanje visine naknada koje organizacije naplaćuju od korisnika, dužni su da na zahtev organizacije te podatke dostave u roku od 30 dana od dana podnošenja zahteva.

Osnivači organizacije

Član 194.

Udruženje nosilaca prava iz člana 190. stav 1. ovog zakona osnivaju autori, odnosno nosioci autorskog ili srodnih prava, odnosno njihova udruženja.

2.         Dozvola za obavljanje delatnosti kolektivnog ostvarivanja autorskog i srodnih prava Zahtev za izdavanje dozvole

Član 195.

Udruženje nosilaca prava iz člana 190. stav 1. ovog zakona dužno je da od nadležnog organa pribavi dozvolu za obavljanje delatnosti kolektivnog ostvarivanja prava (u daljem tekstu: dozvola).

U zahtevu za izdavanje dozvole podnosilac zahteva navodi autorska, odnosno srodna prava za koja traži dozvolu.

Uz zahtev iz stava 2. ovog člana podnosilac dostavlja:

1)         rešenje da je registrovan kao udruženje;

2)         statut;

3)         dokaz o poslovnom sedištu organizacije;

4)         spisak autora, odnosno nosilaca prava koji su ovlastili organizaciju da ostvaruje prava na njihovim delima, odnosno predmetima srodnih prava, sa podacima o njihovom državljanstvu, prebivalištu ili boravištu, kao i sedištu;

5)         popis dela, odnosno predmeta srodnih prava nosilaca prava koji su ovlastili organizaciju da ostvaruje prava na njihovim delima, a koji će zajedno sa delima, odnosno predmetima srodnih prava čiji su nosioci lica čija prava organizacija ostvaruje u skladu sa članom 236. ovog zakona, činiti repertoar organizacije;

6)         potpisana ovlašćenja nosilaca prava koji su organizaciji ustupili svoja prava na navedenim delima, odnosno predmetima srodnih prava, pod uslovom dobijanja dozvole;

7)         dokaze o ispunjenosti finansijskih, kadrovskih, tehničkih i organizacionih pretpostavki za efikasno kolektivno ostvarivanje prava koja su im poverena;

8)         dokaz o uplati propisane administrativne takse koja je prihod budžeta Republike Srbije.

Podatke i dokumenta koji se u skladu sa ovim zakonom podnose uz zahtev iz stava 2. ovog člana, a o kojima se vode službene evidencije, nadležni organ pribavlja po službenoj dužnosti, direktnim uvidom u službenu evidenciju, preko servisne magistrale organa ili na drugi prihvaćen način u skladu sa zakonom kojim se uređuje elektronska uprava, osim ako podnosilac zahteva izjavi da će te podatke i dokumenta pribaviti sam.

Uslovi za izdavanje dozvole za obavljanje delatnosti kolektivnog ostvarivanja prava

Član 196.

Dozvola za obavljanje delatnosti kolektivnog ostvarivanja prava se izdaje organizaciji koja je podnela zahtev za izdavanje dozvole u skladu sa članom 195. ovog zakona, ukoliko ispunjava sledeće uslove:

1)         njeni članovi, kao i oni koji nisu njeni članovi, a koji su je na osnovu ovlašćenja ili ugovora ovlastili da ostvaruje prava na njihovim delima, odnosno predmetima srodnih prava, predstavljaju većinu nosilaca autorskog, odnosno srodnih prava iz oblasti na koju se odnosi delatnost organizacije, a imaju prebivalište, boravište, odnosno sedište u Republici Srbiji ili su njeni državljani;

2)         ispunjava kadrovske, finansijske, tehničke i organizacione pretpostavke da može efikasno da ostvaruje prava domaćih i stranih nosilaca autorskog, odnosno srodnih prava u Republici Srbiji, odnosno domaćih nosilaca autorskog, odnosno srodnih prava u inostranstvu iz oblasti na koju se odnosi njena delatnost;

3)         ima sedište u Republici Srbiji;

4)         statut organizacije je u skladu sa odredbama ovog zakona;

5)         osnovana je u skladu sa članom 194. ovog zakona.

Pretpostavke za obaljanje delatnosti

Član 197.

Smatraće se da podnosilac zahteva ispunjava kadrovske, tehničke i organizacione pretpostavke iz člana 196. stav 1. tačka 2) ovog zakona ako ima:

1)         poslovni prostor opremljen komunikacijskom i informatičkom opremom uobičajenom za delatnost kolektivnog ostvarivanja prava;

2)         zaposlenu osobu koja ima visoko obrazovanje iz naučne oblasti pravne nauke na osnovnim akademskim studijama u obimu od najmanje 240 ESPB bodova, master akademskim studijama, specijalističkim akademskim studijama, specijalističkim strukovnim studijama, odnosno na osnovnim studijama u trajanju od najmanje četiri godine ili specijalističkim studijama na fakultetu i najmanje dve godine stručnog iskustva u pravnim poslovima, kao i znanje engleskog jezika;

3)         zaposlenu osobu koja ispunjava propisane uslove za vođenje računovodstva i ima najmanje dve godine stručnog iskustva na poslovima organizovanja i vođenja računovodstva. Stručna sprema i znanje engleskog jezika dokazuje se odgovarajućim ispravama, a stručno iskustvo dokumentacijom iz koje je vidljivo gde je i na kojim poslovima iskustvo stečeno.

Smatraće se da podnosilac zahteva ispunjava finansijske pretpostavke iz člana 196. stav 1. tačka 2) ovog zakona ukoliko poseduje odgovarajuća finansijska sredstva za otpočinjanje obavljanja delatnosti kolektivnog ostvarivanja autorskog ili srodnih prava.

Obnova dozvole za obavljanje delatnosti kolektivnog ostvarivanja prava

Član 198.

Organizacija ima pravo da neograničeni broj puta zahteva obnovu dozvole za obavljanje delatnosti.

Zahtev za obnovu dozvole za obavljanje delatnosti podnosi se nadležnom organu najkasnije 90 dana pre isteka važeće dozvole.

Urednim zahtevom za obnovu dozvole za obavljanje delatnosti kolektivnog ostvarivanja prava smatraće se zahtev koji je podnet u roku iz stava 1. ovog člana i koji sadrži podatke i dokumentaciju iz člana 195. st. 2. i 3. tač. 1)-5) i tač. 7) i 8) ovog zakona.

Rešenje o obnovi dozvole za obavljanje delatnosti kolektivnog ostvarivanja prava se izdaje organizaciji koja je podnela uredan zahtev u smislu st. 2. i 3. ovog člana, ukoliko ispunjava uslove za izdavanje dozvole utvrđene članom 196. ovog zakona.

U postupku po zahtevu za obnovu dozvole, ispunjenost kadrovskih, tehničkih i organizacionih pretpostavki za obavljanje delatnosti iz člana 196. stav 1. tačka 2) ovog zakona ceniće se u skladu sa članom 197. stav 1. ovog zakona, a ispunjenost finansijskih pretpostavki ceniće se na osnovu celokupnog finansijskog poslovanja organizacije za period od sedam godina koji prethodi zahtevu za obnovu dozvole.

Rešenje o izdavanju i rešenje o obnovi dozvole za obavljanje delatnosti kolektivnog ostvarivanja prava

Član 199.

Nadležni organ dužan je da donese rešenje o izdavanju dozvole, odnosno rešenje o obnovi dozvole ili rešenje o odbijanju zahteva, u roku od 90 dana od dana podnošenja urednog zahteva za izdavanje, odnosno zahteva za obnovu dozvole za obavljanje delatnosti kolektivnog ostvarivanja prava.

Ako je zahtev za izdavanje, odnosno obnovu dozvole neuredan u smislu čl. 194, 195. i člana 198. stav 3. ovog zakona, nadležni organ će pozvati podnosioca zahteva da u roku od 30 dana od dana prijema primedbi uredi podneti zahtev.

Nadležni organ može produžiti rok propisan stavom 2. ovog člana za 15 dana ako je zahtev podnet pre isteka roka za postupanje.

Ako u ostavljenom roku iz st. 2. i 3. ovog člana, podnosilac zahteva ne uredi zahtev nadležni organ će zahtev rešenjem odbaciti.

Ako je zahtev za izdavanje, odnosno obnovu dozvole uredan, a nadležni organ utvrdi da uslovi za izdavanje, odnosno obnovu dozvole iz čl. 196, 197. i 198. st. 4. i 5. ovog zakona nisu ispunjeni, o tome će obavestiti podnosioca zahteva pisanim putem i ostaviti mu rok od 30 dana od dana prijema primedbi da se izjasni.

Nadležni organ može produžiti rok propisan stavom 5. ovog člana za 15 dana ako je zahtev podnet pre isteka roka za postupanje.

Nadležni organ će doneti rešenje o odbijanju zahteva ukoliko podnosilac zahteva ne ispunjava uslove za izdavanje, odnosno obnovu dozvole propisane čl. 196, 197. i 198. st. 4. i 5. ovog zakona.

Rešenjem o izdavanju, odnosno obnovi dozvole za obavljanje delatnosti organizacija stiče pravo da u trajanju od sedam godina od dana izdavanja rešenja obavlja poslove kolektivnog ostvarivanja autorskog, odnosno srodnih prava.

Odluke nadležnog organa iz st. 1, 4, 7. i 8. ovog člana su konačne i protiv njih se može pokrenuti upravni spor.

Rešenje o izdavanju, odnosno obnovi dozvole iz stava 8. ovog člana objavljuje se u “Službenom glasniku Republike Srbije”.

Upis u evidenciju organizacija za kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava

Član 200.

U evidenciju organizacija za kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava upisuje se: naziv i sedište organizacije, delatnost organizacije, datum upisa, obnove upisa i brisanja organizacije iz evidencije, ugovori o saradnji sa inostranim organizacijama i podaci o članstvu u međunarodnim organizacijama.

O promenama činjenica koje se upisuju u evidenciju organizacija za kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava, organizacija je dužna da obavesti nadležni organ u roku od 15 dana od dana nastanka promene.

Promene iz stava 2. ovog člana upisuju se u evidenciju organizacija za kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava.

Podaci iz evidencije organizacija za kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava dostupni su svim zainteresovanim licima.

Brisanje iz evidencije organizacija za kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava

Član 201.

Brisaće se iz evidencije iz člana 200. ovog zakona organizacija koja pre isteka perioda iz člana 199. stav 8. ovog zakona ne obnovi dozvolu za obavljanje delatnosti, kojoj dozvola za obavljanje delatnosti bude oduzeta na osnovu člana 258. ovog zakona ili nakon sprovedenog postupka likvidacije ili stečaja, u skladu sa zakonom kojim se uređuje postupak likvidacije ili stečaja udruženja.

3.         Organi organizacije

Obavezni organi organizacije

Član 202.

Organi organizacije su: skupština članova (dalje: skupština), nadzorni odbor, upravni odbor i direktor.

Skupština organizacije i njene nadležnosti

Član 203.

Skupština odlučuje o:

1)         izmenama statuta i uslovima za članstvo ako ta pravila nisu uređena statutom;

2)         postavljanju i razrešenju članova upravnog i nadzornog odbora u skladu sa statutom organizacije, uspešnosti njihovog rada, njihovim naknadama i drugim novčanim i nenovčanim koristima, davanjima za njihovo dobrovoljno penzijsko osiguranje, njihovom pravu na nagrade i otpremnine;

3)         pravilima raspodele naknada nosiocima prava;

4)         pravilima korišćenja neraspodeljenih sredstava;

5)         opštoj politici investiranja prihoda od prava i prihoda od investiranja;

6)         opštoj politici odbitaka od prihoda od prava i od prihoda od investiranja prihoda od prava;

7)         politici upravljanja rizikom;

8)         odobrenju nabavki, prodaji ili zalaganju nekretnina organizacije;

9)         odobrenju spajanja i udruživanja, osnivanja ogranaka, preuzimanja drugih subjekata ili akcija ili prava u drugim subjektima;

10)       odobrenju zaduživanja, davanju zajmova ili pružanju obezbeđenja za zajmove;

11)       izboru i razrešenju ovlašćenog revizora i

12)       odobravanju godišnjeg izveštaja o poslovanju. Skupština se saziva najmanje jednom godišnje.

Glasačko pravo članova skupštine

Član 204.

Svi članovi organizacije imaju pravo da učestvuju i glasaju na skupštini.

Svaki član skupštine ima jedan glas. Izuzetno od stava 1. ovog člana, organizacija može statutom predvideti određena ograničenja prava iz stava 1. ovog člana na osnovu jednog ili oba sledeća kriterijuma:

1)         vremenska dužina članstva;

2)         iznos naknade koja je pojedinom članu organizacije raspodeljena ili isplaćena.

Kriterijumi iz stava 2. ovog člana moraju biti određeni i primenjeni na pravičan i proporcionalan način i njima se ne može neopravdano ograničavati ukupan broj članova skupštine.

U slučaju iz stava 2. ovog člana, predstavljanje različitih kategorija članova organizacije u donošenju odluka mora biti pravedno i uravnoteženo.

Predstavljanje članova u skupštini organizacije

Član 205.

Svaki član organizacije ima pravo da ovlasti bilo koje pravno ili fizičko lice da ga zastupa u radu i glasanju na skupštini, pod uslovom da takvo zastupanje ne vodi sukobu interesa.

Imenovanje zastupnika se odnosi samo na jedno zasedanje skupštine. Zastupnik ima ista prava kao i član koji ga je imenovao. Zastupnik glasa u skladu sa uputstvima koja je dobio od člana koji ga je ovlastio.

Organizacija ima pravo da statutom bliže odredi ograničenja zastupanja iz stava 1. ovog člana, s tim da takva ograničenja ne smeju narušiti odgovarajuće i delotvorno učešće članova organizacije prilikom odlučivanja na skupštini.

Skupština delegata članova organizacije

Član 206.

Organizacija može statutom urediti da nadležnosti skupštine vrši skupština delegata članova organizacije, koju članovi organizacije biraju najmanje jednom u četiri godine, s tim da:

a) bude obezbeđeno odgovarajuće i delotvorno učešće članova organizacije u procesu donošenja odluka, i

b) zastupljenost različitih kategorija članova organizacije bude pravična i uravnotežena.

Odredbe ovog zakona koje se odnose na rad skupštine primenjuju se shodno i na skupštinu delegata.

Nadzorni odbor organizacije

Član 207.

Nadzorni odbor organizacije nadzire aktivnosti i izvršenje obaveza lica koja upravljaju poslovanjem organizacije.

U nadzornom odboru moraju, na pravičan i proporcionalan način, biti zastupljene različite kategorije članova organizacije.

Svaki član nadzornog odbora dostavlja skupštini jednom godišnje pojedinačnu izjavu o sukobu interesa, koja sadrži podatke propisane u članu 208. stav 2. ovog zakona.

Nadzorni odbor se sastaje redovno i ima nadležnost koja obuhvata:

1)         vršenje ovlašćenja iz člana 203. stav 1. tač. 7)-9) ovog zakona ukoliko je skupština organizacije delegirala statutom ili posebnom odlukom, vršenje tih ovlašćenja;

2)         nadziranje aktivnosti i izvršenja obaveza članova upravnog odbora i direktora, uključujući primenu odluka skupštine, a naročito primenu pravila i opštih politika iz člana 203. ovog zakona;

3)         vršenje ovlašćenja iz člana 203. stav 1. tačka 2) ovog zakona u pogledu odluka koje se odnose na članove upravnog odbora, ukoliko je skupština organizacije delegirala nadzornom odboru vršenje tih ovlašćenja.;

Nadzorni odbor izveštava skupštinu o vršenju svoje nadležnosti najmanje jednom godišnje.

Članovi upravnog odbora i direktor

Član 208.

Članovi upravnog odbora i direktor dužni su da obavljaju poslove na odgovoran, savestan i transparentan način, uz pomoć dobrih upravnih i računovodstvenih postupaka, kao i da budu podvrgnuti mehanizmima unutrašnje kontrole.

U cilju sprečavanja sukoba interesa, odnosno u cilju onemogućavanja negativnog uticaja sukoba interesa koji se ne može izbeći, na interese organizacije, svako lice, odnosno član organa iz stava 1. ovog člana ima obavezu da skupštini i nadzornom odboru podnese godišnju izjavu koja sadrži sledeće podatke:

1)         svaku korist koju ostvaruje u organizaciji;

2)         sve naknade primljene od organizacije u prethodnoj finansijskoj godini, uključujući dobrovoljno penzijsko osiguranje, primanja u naturi i druge vrste koristi;

3)         sve iznose primljene od organizacije tokom prethodne finansijske godine u svojstvu nosioca autorskog, odnosno srodnog prava;

4)         izjavu o bilo kojem postojećem ili mogućem sukobu između sopstvenih interesa i interesa organizacije, ili između dužnosti prema organizaciji i obaveze koju ima prema bilo kojem drugom pravnom ili fizičkom licu.

O postavljenju i razrešenju direktora odlučuje upravni odbor organizacije osim ukoliko je statutom organizacije drugačije propisano.

4.         Opšti akti organizacije Vrste opštih akata organizacije

Član 209.

Opšti akti organizacije su: statut, tarifa, plan raspodele i drugi opšti akti kojima se uređuju određena pitanja iz delatnosti organizacije.

Pojedinačni akti koje donose organi i ovlašćeni pojedinci u organizaciji moraju biti u skladu sa opštim aktima organizacije.

Statut organizacije

Član 210.

Statut je osnovni opšti akt organizacije i drugi opšti akti moraju biti u saglasnosti sa njim.

Statut organizacije mora da uredi odgovarajuće delotvorne mehanizme za učešće članova organizacije u donošenju odluka organizacije.

Statut organizacije sadrži odredbe o vrsti i predmetu prava koja se na kolektivan način ostvaruju preko organizacije.

Statut uređuje način donošenja odluka od strane skupštine, upravnog odbora i nadzornog odbora organizacije.

Statut organizacije, kao i njegove izmene i dopune donosi skupština organizacije, običnom većinom glasova od ukupnog broja članova skupštine osim ako je veća većina predviđena statutom.

Ako sednica skupštine organizacije na kojoj se donosi statut, odnosno njegove izmene i dopune nije mogla da se održi zbog nedostatka kvoruma koji je određen statutom,ponovo se saziva sa istim utvrđenim dnevnim redom, a na ponovljenoj sednici skupštine odluka o statutu, odnosno njegovim izmenama i dopunama donosi se običnom većinom prisutnih članova skupštine.

Statutom se uređuju uslovi za članstvo u organizaciji koji moraju da budu zasnovani na principima objektivnosti, transaprentnosti i nediskriminacije.

Plan raspodele organizacije

Član 211.

Plan raspodele sadrži kriterijume na osnovu kojih organizacija raspodeljuje nosiocima autorskog, odnosno srodnih prava, prihod koji je u vidu naknade za iskorišćavanje predmeta zaštite prikupila od korisnika.

Odredbe plana raspodele moraju da budu jasne, nedvosmislene, primenljive i tako formulisane da isključuju svaku arbitrarnost u raspodeli naplaćenog prihoda.

Načela plana raspodele su: srazmernost i pravičnost.

Princip srazmernosti znači da visina naknada mora da bude srazmerna obimu iskorišćavanja određenog predmeta zaštite.

Princip pravičnosti se primenjuje samo kada iz opravdanih razloga nije moguće primeniti princip srazmernosti i zavisi od vrste predmeta zaštite, načina iskorišćavanja predmeta zaštite i drugih kriterijuma utvrđenih statutom organizacije. Plan raspodele, kao i njegove izmene i dopune donosi skupština organizacije, običnom većinom glasova članova skupštine osim ako je veća većina predviđena statutom.

Ako sednica skupštine organizacije na kojoj se donosi plan raspodele, odnosno njegove izmene i dopune nije mogla da se održi zbog nedostatka kvoruma koji je određen Statutom, ponovo se saziva sa istim utvrđenim dnevnim redom, a na ponovljenoj sednici skupštine odluka o planu raspodele, odnosno njegovim izmenama i dopunama donosi se običnom većinom prisutnih članova skupštine.

Način određivanja naknade koju organizacija naplaćuje korisnicima

Član 212.

Naknada za iskorišćavanje autorskih dela i predmeta srodnih prava određuje se tarifom.

Izuzetno od stava 1. ovog člana, naknada za iskorišćavanje autorskih dela i predmeta srodnih prava za ustupanje prava na onlajn korišćenje autorskih dela ili predmeta srodnih prava inostranom multiteritorijalnom servisu za pružanje onlajn usluga određuje se ugovorom sa korisnikom.

Tarifa organizacije

Član 213.

Tarifa je opšti akt organizacije kojim se utvrđuje visina i način određivanja naknade koju organizacija naplaćuje korisnicima za pojedine oblike iskorišćavanja autorskih dela i predmeta srodnih prava i obveznicima plaćanja pravične naknade.

5.         Određivanje tarife

Osnovni principi za određivanje tarife

Član 214.

Tarifa mora da bude primerena bez obzira na to da li se radi o isključivim pravima ili pravima na naknadu i da, pored drugih kriterijuma, odražava ekonomsku vrednost koju korišćenje predmeta zaštite ima za delatnost korisnika, uzimajući u obzir prirodu i obim korišćenja predmeta zaštite, kao i ekonomsku vrednost poslova iz delatnosti kolektivnog ostvarivanja prava, koju pruža organizacija. Organizacija je dužna da obavesti korisnika o kriterijumima na kojima je zasnovana tarifa.

Tarifa mora biti zasnovana na objektivnim i nediskriminatornim kriterijumima. Ako se iskorišćavanje autorskih dela vrši zajedno sa iskorišćavanjem predmeta srodnih prava, odnosno ako za jedno iskorišćavanje ima više nosilaca prava, tarife se određuju srazmerno.

U slučaju iz stava 3. ovog člana, za određivanje srazmere u visini naknade za iskorišćavanje autorskih dela i visini naknade za iskorišćavanje predmeta srodnih prava merodavna je uobičajena međunarodna praksa.

Prilikom određivanja tarife uzimaju se u obzir i tarife kolektivnih organizacija u drugim državama Evrope.

Kriterijumi za određivanje visine tarife kada je iskorišćavanje predmeta zaštite nužno za obavljanje delatnosti korisnika

Član 215.

Ako je iskorišćavanje predmeta zaštite nužno za obavljanje delatnosti korisnika (u slučaju emitovanja ili koncertnih korišćenja predmeta zaštite i sl.) tarifa se određuje po pravilu u procentualnom iznosu od prihoda koji korisnik ostvaruje obavljajući delatnost u okviru koje iskorišćava predmete zaštite. Taj iznos mora da bude u srazmeri sa značajem koji za prihode korisnika ima iskorišćavanje predmeta zaštite sa repertoara organizacije.

Ako iskorišćavanjem predmeta zaštite korisnik iz stava 1. ovog člana ne ostvaruje prihod, tarifa se određuje u procentualnom iznosu od troškova potrebnih za obavljanje delatnosti u okviru koje se iskorišćavaju predmeti zaštite, vodeći računa o značaju koji iskorišćavanje predmeta zaštite ima za delatnost korisnika.

Uz naknade koje su određene na način propisan st. 1. i 2. ovog člana, tarifom se određuju i najniži iznosi naknada za iskorišćavanje predmeta zaštite sa repertoara organizacije.

Kriterijumi za određivanje visine tarife kada iskorišćavanje predmeta zaštite nije nužno za obavljanje delatnosti korisnika

Član 216.

Ako iskorišćavanje predmeta zaštite nije nužno za obavljanje delatnosti korisnika već samo korisno ili prijatno (na primer u slučaju prevoznih sredstava, smeštajnih i ugostiteljskih objekata, trgovinskih radnji, tržnih centara, izložbenih prostora, i tome slično) i pod uslovom da je određivanje takve tarife u procentualnom iznosu nemoguće ili nerazumno teško, tarifa se može odrediti u paušalnom iznosu.

Prilikom određivanja visine paušalne naknade vodiće se računa o:

1)         vrsti i načinu iskorišćavanja predmeta zaštite;

2)         geografskoj lokaciji sedišta korisnika;

3)         vrsti i veličini prostora u kojem se koriste predmeti zaštite;

4)         trajanju i obimu iskorišćavanja i cenama usluga korisnika.

Određivanje visine iznosa pravične naknade iz člana 41. i člana 44. ovog zakona

Član 217.

Visina iznosa pravične naknade iz člana 41. ovog zakona za uređaje sa Liste tehničkih uređaja i praznih nosača, zvuka, slike, odnosno teksta se određuje po pravilu u procentualnom iznosu od vrednosti uređaja sa Liste tehničkih uređaja i praznih nosača, zvuka, slike, odnosno teksta.

Kao vrednost uređaja sa Liste tehničkih uređaja i praznih nosača zvuka, slike, odnosno teksta uzima se njihova prodajna cena bez poreza na dodatu vrednost pri prvoj prodaji, a kad se uređaji uvoze u Republiku Srbiju, kao njihova vrednost uzima se njihova nabavna cena preračunata u dinare po srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan njihovog carinjenja, uvećana za carinu.

Visina iznosa pravične naknade iz člana 41. ovog zakona za prazne nosače zvuka, slike, odnosno teksta sa Liste tehničkih uređaja i praznih nosača zvuka, slike, odnosno teksta određuje se po pravilu u odnosu na memorijski kapacitet kao i na vrstu praznog nosača, zvuka, slike odnosno teksta.

Visina iznosa pravične naknade iz člana 44. ovog zakona određuje se, po pravilu u odnosu na broj uređaja za fotokopiranje kojima se pruža usluga fotokopiranja, odnosno u odnosu na udaljenost mesta gde se pruža usluga fotokopiranja od visokoškolske ustanove.

Pri određivanju pravičnih naknada iz člana 41. i člana 44. ovog zakona primenjuju se osnovni principi za određivanje tarifa iz člana 214. ovog zakona i uzimaju se u obzir verovatna šteta koja autoru nastaje kada se njegovo delo bez njegovog odobrenja umnožava za lične nekomercijalne potrebe fizičkih lica, primena tehničkih mera zaštite, kao i druge okolnosti koje mogu uticati na pravilno odmeravanje iznosa pravične naknade.

Pregovori o tarifi

Član 218.

Organizacija inicira pregovore o tarifi objavom poziva reprezentativnim

udruženjima korisnika i individualnim korisnicima u,,Službenom glasniku Republike Srbije”, na svojoj internet stranici i u jednom visokotiražnom dnevnom listu i o tome obaveštava Privrednu komoru Srbije.

Lica iz stava 1. ovog člana dužna su da pregovore o tarifi vode u dobroj veri kao i da pruže sve potrebne informacije za postizanje sporazuma o tarifi.

Sporazum o tarifi

Član 219.

Tarifa se, nakon obavljenih pregovora između organizacije i reprezentativnog udruženja korisnika, određuje sporazumom u pisanoj formi. Kao reprezentativno smatra se ono udruženje korisnika koje na teritoriji Republike Srbije predstavlja većinu korisnika iz određene delatnosti, odnosno ono kome je reprezentativnost priznata na osnovu drugih propisa. Ako nema takvog udruženja, reprezentativnost će se utvrđivati na osnovu broja korisnika koje udruženje predstavlja, aktivnosti udruženja, stepena organizovanosti udruženja i slično.

Tarifa se može odrediti i sporazumom u pisanoj formi između organizacije i individualnog korisnika ako je prema prirodi poslovanja takvog korisnika on jedini koji obavlja tu vrstu delatnosti u Republici Srbiji. Na individualnog korisnika shodno se primenjuju odredbe ovog zakona koje se odnose na reprezentativno udruženje korisnika.

Ustanove javnog radiodifuznog servisa su individualni korisnici sa kojima, u smislu stava 2. ovog člana, organizacije određuju tarifu sporazumom u pisanoj formi.

Tarifu određenu na način iz st. 1. i 2. ovog člana, organizacija objavljuje u “Službenom glasniku Republike Srbije”, a tarifa stupa na snagu osmog dana od dana objave.

Do okončanja postupka određivanja tarife na način predviđen ovim članom naknada se plaća prema postojećoj tarifi.

Obavezna sadržina pisanog sporazuma o tarifi

Član 220.

Pisani sporazum iz člana 219. ovog zakona obavezno sadrži:

1)         iznos naknade za iskorišćavanje autorskih dela, odnosno predmeta srodnih prava sa repertoara organizacije;

2)         kriterijume za određivanje visine naknade

3)         uslove za korišćenje autorskih dela, odnosno predmeta srodnih prava sa repertoara organizacije;

4)         rok i način naplate naknade;

5)         okolnosti korišćenja zbog kojih se visina određene naknade u tarifi uvećava ili smanjuje.

Određivanje tarife kada nije postignut sporazum

Član 221.

Ako u roku od 60 dana od dana objave poziva iz člana 218. ovog zakona ne bude postignut sporazum, predlog tarife određuje upravni odbor organizacije. Tako određen predlog tarife dostavlja se nadležnom organu na saglasnost.

Do okončanja postupka određivanja tarife na način predviđen ovim članom naknada se plaća prema postojećoj tarifi.

Određivanje jedinstvenih tarifa za ostvarivanje prava iz člana 138. i člana 151. ovog zakona

Član 222.

Jedinstvene tarife za ostvarivanje prava iz člana 138. stav 1. tač. 1), 3) i 5) i člana 151. stav 1. ovog zakona određuju se sporazumom u pisanoj formi između organizacije proizvođača fonograma i organizacije interpretatora s jedne strane, i reprezentativnog udruženja korisnika s druge strane.

Organizacija proizvođača fonograma i organizacija interpretatora zajednički iniciraju pregovore o jedinstvenim tarifama i zajednički pregovaraju sa reprezentativnim udruženjem korisnika u postupku i na način određen čl. 218. i 219. ovog zakona.

Jedinstvenu tarifu određenu na način propisan stavom 1. ovog člana organizacije zajednički objavljuju u,,Službenom glasniku Republike Srbije”.

Tarifa stupa na snagu osmog dana od dana objave u “Službenom glasniku Republike Srbije”.

Ukoliko u roku od 60 dana od dana objave poziva iz člana 218. ovog zakona nije postignut sporazum iz stava 1. ovog člana, predlog jedinstvene tarife određuju upravni odbori organizacija na osnovu pismenog sporazuma.

Predlog jedinstvene tarife dostavlja se nadležnom organu na saglasnost.

Ukoliko u roku od 90 dana od dana objave poziva iz člana 218. ovog zakona, organizacija proizvođača fonograma i organizacija interpretatora ne podnesu nadležnom organu zahtev za dobijanje saglasnosti o predlogu jedinstvene tarife, tu tarifu određuje nadležni organ.

Tarifa koju je odredio nadležni organ iz stava 7. ovog člana objavljuje se u,,Službenom glasniku Republike Srbije”.

Određivanje jedinstvene tarife za ostvarivanje prava na pravičnu naknadu

Član 223.

Jedinstvena tarifa za ostvarivanje prava na pravičnu naknadu iz člana 41, člana 44. i člana 182. ovog zakona koja se plaća od prve prodaje ili uvoza u Republiku Srbiju uređaja za tonsko i vizuelno snimanje i praznih nosača zvuka, slike i teksta, određuje se sporazumom u pisanoj formi između organizacija koje ostvaruju prava onih nosilaca autorskog i srodnih prava kojima je ovim zakonom dato pravo na pravičnu naknadu sa jedne strane i reprezentativnog udruženja proizvođača, odnosno uvoznika uređaja za tonsko i vizuelno snimanje i proizvođača, odnosno uvoznika praznih nosača zvuka, slike i teksta, sa druge strane.

Organizacije iz stava 1. ovog člana zajednički iniciraju pregovore o jedinstvenoj tarifi, zajednički pregovaraju u postupku i na način određen čl. 218. i 219. ovog zakona i zajednički objavljuju jedinstvenu tarifu iz stava 1. ovog člana u “Službenom glasniku Republike Srbije”.

Jedinstvena tarifa određena na način propisan st. 1. i 2. ovog člana stupa na snagu osmog dana od dana objave u,,Službenom glasniku Republike Srbije”.

Ukoliko u roku od 60 dana od dana objave poziva iz člana 218. ovog zakona nije postignut sporazum iz stava 1. ovog člana, predlog jedinstvene tarife iz stava 1. ovog člana određuju upravni odbori organizacija na osnovu pisanog sporazuma.

Predlog jedinstvene tarife dostavlja se nadležnom organu na saglasnost.

Ukoliko u roku od 90 dana od dana objave poziva iz člana 218. ovog zakona, organizacije iz stava 1. ovog člana ne podnesu nadležnom organu zahtev za dobijanje saglasnosti o predlogu jedinstvene tarife, tu tarifu odrediće nadležni organ.

Tarifa koju je odredio nadležni organ iz stava 6. ovog člana objavljuje se u “Službenom glasniku Republike Srbije”.

Naplatu pravične naknade iz stava 1. ovog člana vrše organizacija za kolektivno ostvarivanje muzičkih autorskih prava za autorska prava i organizacija u skladu sa ugovorom iz člana 154. ovog zakona za srodna prava.

Organizacija za kolektivno ostvarivanje muzičkih autorskih prava naplaćuje deo pravične naknade propisane tarifom u visini od 45%, a organizacija u skladu sa ugovorom iz člana 154. ovog zakona za srodna prava deo naknade propisane tarifom u visini od 55%. Od dela naknade iz stava 9. ovog člana koji naplaćuje organizacija u skladu sa ugovorom iz člana 154. ovog zakona 50% pripada interpretatorima, a 50% proizvođačima fonograma i producentima audiovizuelnog dela (proizvođačima videograma).

Organizacije za kolektivno ostvarivanje autorskih, odnosno srodnih prava međusobnim pisanim sporazumima utvrđuju režim raspodele naplaćene pravične naknade koja se odnosi na autorska, odnosno srodna prava i visinu troškova naplate pravične naknade.

Postupak za dobijanje saglasnosti nadležnog organa na predlog tarife

Član 224.

Saglasnost na predlog tarife koju predlažu organizacije daje nadležni organ, najkasnije u roku od četiri meseca od dana podnošenja urednog zahteva za saglasnost na predlog tarife.

Ako utvrdi da je predlog tarife u skladu sa odredbama ovog zakona, nadležni organ rešenjem daje saglasnost.

Nakon dobijanja saglasnosti iz stava 1. ovog člana, podnosilac zahteva objavljuje tarifu u,,Službenom glasniku Republike Srbije”.

Odluka nadležnog organa iz stava 2. ovog člana je konačna i protiv nje se može voditi upravni spor.

Zajedničko pokretanje postupka

Član 225.

Ako su predlog tarife sporazumno odredile dve ili više organizacija, postupak za dobijanje saglasnosti iz člana 224. ovog zakona pokreću te organizacije zajednički.

Podnošenje zahteva za dobijanje saglasnosti

Član 226.

Uz zahtev za dobijanje saglasnosti iz člana 224. ovog zakona obavezno se podnose:

1)         predlog tarife naknada;

2)         obrazloženje predloga tarife naknada, a naročito:

a) obrazloženje kriterijuma za određivanje naknade i predložene visine naknade;

b) obrazloženje razloga zašto predlog tarife odražava ekonomsku vrednost koju korišćenje predmeta zaštite ima za delatnost korisnika, zasnovano na sprovedenoj analizi svih relevantnih podataka, naročito uzimajući u obzir prirodu i obim korišćenja predmeta zaštite, kao i ekonomsku vrednost poslova iz delatnosti organizacije;

v) analiza uobičajene međunarodne prakse;

g) obrazloženje predloženog iznosa najniže naknade za iskorišćavanje predmeta zaštite;

3)         navodi o toku i rezultatima pregovora, ako su se vodili pregovori, kao i obrazloženje zašto nije postignut sporazum o tarifi naknada;

4)         dokaz o uplati propisane administrativne takse, koja je prihod budžeta Republike Srbije.

Prilozi iz stava 1. tač. 1)-3) ovog člana se podnose u dva primerka.

Donošenje tarife od strane nadležnog organa

Član 227.

Ako utvrdi da predlog tarife nije u skladu sa odredbama ovog zakona, nadležni organ dopisom poziva organizaciju da u ostavljenom roku uredi predlog tarife u skladu sa primedbama iznetim u dopisu.

Na obrazloženi zahtev organizacije, nadležni organ će produžiti rok za uređenje predloga tarife.

Ukoliko organizacija ni u ostavljenom naknadnom roku ne uredi predlog tarife prema primedbama nadležnog organa, nadležni organ će o tome obavestiti organizaciju. Organizacija može u roku od 15 dana od dana dobijanja obaveštenja povući predlog tarife, a ukoliko to ne učini nadležni organ će u narednom roku od četiri meseca doneti tarifu ili će izneti razloge zašto smatra da donošenje tarife nije opravdano.

Tarifa iz stava 3. ovog člana objavljuje se u “Službenom glasniku Republike Srbije”.

Na postupak za davanje saglasnosti na tarifu shodno se primenjuju odredbe zakona kojim se uređuje opšti upravni postupak, ukoliko ovim zakonom nije drugačije propisano.

6.         Prava nosilaca autorskog i srodnih prava prema organizacijama Pravo na slobodan izbor organizacije

Član 228.

Nosilac autorskog, odnosno srodnih prava ima slobodu izbora organizacije u bilo kojoj državi članici Evropske unije, koja će u državama po njegovom izboru na kolektivan način ostvarivati prava, kategorije prava ili vrste autorskih dela, odnosno predmeta srodnog prava koje on odabere, nezavisno od države članice Evropske unije čije državljanstvo ima, odnosno u kojoj on ili organizacija ima prebivalište ili sedište.

Prava koja nosioci ustupaju organizaciji

Član 229.

Nosioci autorskog, odnosno srodnih prava, preko organizacije kolektivno ostvaruju isključiva imovinska autorska, odnosno srodna prava, kao i pravo na potraživanje naknade za iskorišćavanje njihovih dela, odnosno predmeta srodnog prava.

U slučaju ostvarivanja isključivih imovinskih prava, nosioci autorskog, odnosno srodnih prava, ugovorom na isključiv način ustupaju svoja prava organizaciji, sa nalogom da ona u svoje ime a za njihov račun zaključuje ugovore sa korisnicima autorskih dela i predmeta srodnih prava (u daljem tekstu: korisnici) o neisključivom ustupanju tih prava.

U slučaju ostvarivanja prava na naknadu, nosioci autorskog, odnosno srodnih prava daju nalog organizaciji da u svoje ime a za njihov račun naplati naknadu od korisnika.

Organizacija može ustupiti pravo drugoj organizaciji da u njeno ime i za njen račun naplati naknadu iz stava 3. ovog člana.

U slučaju kada nosilac prava ovlasti organizaciju da ostvaruje njegova prava ili kategoriju prava, za svaku vrstu autorskog dela, odnosno predmeta srodnog prava potrebna je njegova izričita saglasnost u pisanoj formi, posebno za svako pravo ili kategoriju prava.

Pravo nekomercijalnog iskorišćavanja autorskih dela i predmeta srodnih prava

Član 230.

Nosilac autorskog, odnosno srodnog prava je ovlašćen da po svom izboru ustupa sopstvena prava ili kategorije prava na određenim vrstama autorskih dela, odnosno predmeta srodnog prava, u svrhu njihovog nekomercijalnog iskorišćavanja. Nekomercijalno iskorišćavanje je ono kojim se ni neposredno ni posredno ne ostvaruje bilo kakva ekonomska korist za nosioca prava ili drugo lice.

Organizacija kojoj je nosilac prava iz stava 1. ovog člana poverio kolektivno ostvarivanje svog autorskog, odnosno srodnih prava opštim aktom određuje uslove pod kojima on može vršiti svoje pravo iz stava 1. ovog člana.

Pravo autora odnosno nosioca prava na angažovanje nezavisnog stručnjaka

Član 231.

Članovi organizacije koji u Skupštini imaju najmanje 30% glasova, imaju pravo da jednom godišnje na teret organizacije zahtevaju angažovanje nezavisnog ovlašćenog sudskog veštaka određene struke ili revizora koji će da preispita zakonitost određenog dela poslovanja organizacije i o tome sačini pisani izveštaj koji se dostavlja svim članovima i nadležnom organu i objavljuje na internet stranici organizacije u skladu sa članom 239. ovog zakona.

Organizacija je dužna da na zahtev stručnjaka iz stava 1. ovog člana obezbedi pristup svim potrebnim podacima i poslovnim evidencijama, kao i prostorne i druge uslove za efikasan rad.

Ako su podaci i dokumentacija iz stav 2. ovog člana, internim aktima, odnosno drugim dokumentima organizacije označeni kao poslovna tajna u smislu zakona kojim se uređuje zaštita poslovne tajne, nezavisni stručnjak može izvršiti uvid u podatke i dokumentaciju iz stava 2. ovog člana pod uslovom da potpiše izjavu o poverljivosti ili neotkrivanju poverljivih informacija.

U slučaju iz stava 3. ovog člana otkrivanje podataka i dokumentacije iz stava 2. ovog člana, od strane nezavisnog stručnjaka javnosti ili trećim licima, smatraće se nezakonitim otkrivanjem poslovne tajne u smislu zakona kojim se uređuje zaštita poslovne tajne.

Pravo autora, odnosno nosioca autorskog prava, na otkaz kolektivnog ostvarivanja njegovih prava

Član 232.

Nosilac autorskog, odnosno srodnih prava može pisanom izjavom otkazati kolektivno ostvarivanje prava ili povući iz organizacije bilo koje pravo ili kategoriju prava za određene:

1)         vrste autorskih dela ili predmeta srodnog prava, i

2)         državne teritorije.

Nosilac autorskog odnosno srodnih prava može da preduzme radnje iz stava 1. ovog člana po svom izboru uz otkazni rok od najduže šest meseci, bez obzira da li se ta prava ili vrste prava za određena autorska dela ili predmete srodnog prava ustupaju drugoj organizaciji radi kolektivnog ostvarivanja ili ne.

Organizacija može doneti odluku da otkaz kolektivnog ostvarivanja prava iz stava 1. ovog člana deluje nakon završetka poslovne godine.

Otkaz kolektivnog ostvarivanja prava ili povlačenje prava iz stava 1. ovog člana nema uticaja na prava koja nosilac prava ima prema organizaciji za korišćenja koja su se desila, odnosno koje je organizacija ugovorila s korisnicima pre stupanja na snagu otkaza, odnosno povlačenja prava.

Potpis na izjavi iz stava 1. ovog člana se overava u skladu sa zakonom kojim se uređuje overa potpisa, rukopisa i prepisa, s tim da overu potpisa ako je reč o elektronskom dokumentu, zamenjuje kvalifikovani elektronski potpis lica koja daje izjavu.

7.         Obaveze organizacije prema nosiocima prava

Obaveze organizacije povodom prijema novih članova

Član 233.

Organizacija je dužna da primi u članstvo nosioce prava ako oni ispunjavaju uslove za članstvo, koji su zasnovani na objektivnim, transparentnim i nediskriminatornim kriterijumima.

Organizacija je dužna da primi u članstvo i lica koja zastupaju nosioce prava i druge organizacije i udruženja nosilaca prava ako oni ispunjavaju uslove za članstvo, koji su zasnovani na objektivnim, transparentnim i nediskriminatornim kriterijumima.

U slučaju odbijanja prijema u članstvo, organizacija ima obavezu da odbijenom licu jasno obrazloži razloge odbijanja.

Uslovi iz st. 1. i 2. ovog člana sadržani su u statutu ili drugom aktu organizacije i moraju biti javno dostupni.

Organizacija    mora    omogućiti svojim članovima da s njom komuniciraju elektronskim putem, uključujući komunikaciju radi ostvarivanja njihovih članskih prava.

Organizacija je dužna da vodi evidenciju svojih članova i da je redovno ažurira.

Obaveza organizacije da kolektivno ostvaruje prava nosilaca prava

Član 234.

U okviru svoje specijalizacije iz člana 192. stav 2. ovog zakona, organizacija ima obavezu kolektivnog ostvarivanja autorskog, odnosno srodnih prava svih nosilaca tih prava koji su državljani Republike Srbije ili imaju prebivalište, odnosno sedište u Republici Srbiji, i koji su sa organizacijom zaključili ugovor iz člana 229. st. 2. i 3. ovog zakona, kao i nosilaca prava čija prava organizacija ostvaruje na osnovu člana 236. ovog zakona.

Izuzetno, organizacija može da odbije zaključenje ugovora iz stava 1. ovog člana zbog objektivnih i opravdanih razloga koje je dužna da obrazloži u pisanom obliku.

Stav 1. ovog člana primenjuje se i u slučaju kad je nosilac autorskog, odnosno srodnih prava državljanin članice Evropske unije, ili u toj članici ima prebivalište ili sedište.

Obaveze organizacije prema nosiocima prava koji nisu njeni članovi

Član 235.

Organizacija ima obaveze iz člana 233. stav 5, člana 250, člana 270. stav 2. i člana 274. ovog zakona i prema nosiocima autorskog, odnosno srodnih prava koji nisu članovi organizacije, ali čija prava organizacija ostvaruje na osnovu ugovora ili zakona.

Pretpostavka za kolektivno ostvarivanje prava

Član 236.

U poslovanju organizacije sa korisnicima postoji pretpostavka da organizacija ima ovlašćenje da deluje za račun svih domaćih i inostranih nosilaca autorskog, odnosno srodnih prava u pogledu onih prava i onih vrsta predmeta zaštite koji su obuhvaćeni njenom delatnošću.

Isključivanje iz kolektivnog ostvarivanja prava

Član 237.

Nosilac autorskog, odnosno srodnog prava koji nije sa organizacijom zaključio ugovor iz člana 229. ovog zakona može da obavesti organizaciju, pisanom izjavom, da će svoja prava ostvarivati individualno, osim u slučajevima iz člana 31. st. 3. i 4, član 33. stav 2, člana 41, člana 44, člana 49, člana 138, člana 145, člana 151, člana 169. i člana 182. ovog zakona kojima je propisano obavezno kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava.

Potpis na izjavi iz stava 1. ovog člana se overava u skladu sa zakonom kojim se uređuje overa potpisa, rukopisa i prepisa, s tim da overu potpisa ako je reč o elektronskom dokumentu, zamenjuje kvalifikovani elektronski potpis lica koje daje izjavu.

Organizacija je dužna da korisnike izvesti o imenima nosilaca autorskog, odnosno srodnih prava iz stava 1. ovog člana.

Nosioce autorskog, odnosno srodnih prava, koji nisu obavestili organizaciju da svoja prava žele da ostvaruju individualno, organizacija je dužna da prilikom raspodele naknade tretira ravnopravno sa nosiocima autorskog, odnosno srodnih prava koji imaju sa organizacijom ugovor iz člana 229. ovog zakona.

U slučajevima iz člana 31. st. 3. i 4, član 33. stav 2, člana 41, člana 44, člana 49, člana 138, člana 145, člana 151, člana 169. i člana 182. ovog zakona kojima je propisano obavezno kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava autor, odnosno nosilac autorskog ili srodnog prava ne može se isključiti iz kolektivnog ostvarivanja prava.

Obaveza organizacije da obavesti svoje članove o njihovim pravima

Član 238.

Organizacija ima obavezu da nosioce autorskog i srodnih prava obavesti o njihovim pravima iz člana 228, člana 229. stav 5. i čl. 230. i 232. ovog zakona, pre zaključenja ugovora o kolektivnom ostvarivanju prava.

Organizacija ima obavezu da prava iz člana 228, člana 229. stav 5, člana 230 i člana 232. ovog zakona obezbedi nosiocima autorskog i srodnih prava tako što će ih utvrditi statutom ili uslovima članstva u organizaciji.

Obaveza organizacije da podatke učini dostupnim na svojoj internet stranici

Član 239.

Organizacija je dužna da na svojoj internet stranici učini dostupnim svojim članovima:

1)         listu članova skupštine, upravnog odbora i nadzornog odbora;

2)         informacije o zasedanju skupštine (datum, vreme, mesto zasedanja, dnevni red, odluke skupštine);

3)         odluke upravnog odbora i nadzornog odbora;

4)         godišnji izveštaj o poslovanju;

5)         izveštaj ovlašćenog revizora;

6)         godišnji finansijski plan organizacije;

7)         izveštaj nezavisnog stručnjaka iz člana 231. ovog zakona;

8)         rešenje nadležnog organa kojim se nalaže sprovođenje mera za otklanjanje utvrđenih nepravilnosti u radu organizacije.

Izveštaj iz stava 1. tač. 4) i 5) ovog člana mora da bude dostupan članovima najmanje pet godina od dana objavljivanja na internet stranici organizacije.

Obaveza organizacije da nosiocima prava učini dostupnim podatke o raspodeli

Član 240.

Nosiocima prava kojima je raspodelila ili isplatila naknadu od korišćenja prava u određenom periodu, organizacija najmanje jednom godišnje mora učiniti dostupnim bar sledeće informacije koje se odnose na taj period:

1)         sve podatke koje je nosilac prava dao organizaciji radi njegove identifikacije i pronalaženja;

2)         iznos koji pripada nosiocu prava;

3)         iznose koje je organizacija isplatila nosiocu prava, prema kategoriji prava i vrsti autorskog dela i predmeta srodnih prava;

4)         period u kojem je izvršeno korišćenje prava za koje su nosiocu prava raspodeljeni i isplaćeni iznosi, osim ako objektivni razlozi u vezi sa izveštavanjem od strane korisnika sprečavaju organizaciju da pruži ovu informaciju;

5)         odbitke na osnovu pokrića troškova rada organizacije;

6)         druge odbitke;

7)         sve iznose koji su iz bilo kog perioda raspodeljeni nosiocu prava, ali mu nisu isplaćeni.

Ako organizacija u svom članstvu ima subjekta koji je odgovoran za raspodelu prihoda nosiocima prava, ona ima obavezu da informacije iz stava 1. ovog člana dostavi tom subjektu, pod uslovom da ih on nema, a taj subjekt je dužan da postupi u skladu sa stavom 1. ovog člana.

Osnovni principi raspodele naknada

Član 241.

Organizacija je dužna da redovno, uredno i precizno prikuplja i raspodeljuje prihode od prava koja ostvaruje.

Prihode od prava i prihode od investiranja prihoda od prava, organizacija mora u svom računovodstvu voditi zasebno od bilo koje druge imovine i prihoda od te imovine, od naknade za pokriće troškova svog rada i od drugih prihoda.

Ako organizacija investira prihode od prava ili prihode od investiranja prihoda od prava, ona to mora činiti u najboljem interesu nosilaca autorskog i srodnih prava, u skladu s opštom politikom investiranja i upravljanja rizikom koju je usvojila skupština, vodeći računa o sledećim pravilima:

1)         u slučaju bilo kakvog mogućeg sukoba interesa, organizacija mora obezbediti da ulog bude u isključivom interesu nosilaca prava;

2)         ulog mora obezbediti sigurnost, kvalitet, likvidnost i profitabilnost portfolia kao celine;

3)         ulozi moraju biti pravilno raspoređeni u cilju izbegavanja preteranog oslanjanja na pojedinačni ulog i kumulacije rizika za portfolio kao celinu.

Obaveza organizacije da raspodeli naknade nosiocima prava i troškovi rada organizacije

Član 242.

Organizacija je dužna da nosiocima autorskog, odnosno srodnih prava, koji su sa njom zaključili ugovor iz člana 229. ovog zakona i nosiocima autorskog i srodnih prava iz člana 236. ovog zakona, najkasnije u roku od devet meseci od kraja poslovne godine, u skladu sa planom raspodele, raspodeli i isplati sav prihod naplaćen tokom prethodne poslovne godine od korisnika autorskih dela i predmeta srodnih prava, kao i prihod od investiranja ostvaren tokom prethodne poslovne godine, izuzev sredstava određenih za pokriće troškova kolektivnog ostvarivanja autorskog i srodnih prava, kao i sredstava izdvojenih za socijalne, kulturne i obrazovne namene i sredstava koja je skupština opredelila za svrhe iz člana 203. stav 1. tačka 4) ovog zakona.

Sredstva koja su u skladu sa stavom 1. ovog člana izuzeta iz raspodele moraju biti razumna u odnosu na poslove iz delatnosti koje organizacija obavlja i moraju biti utvrđena na osnovu objektivnih kriterijuma.

Sredstva koja su opredeljena za pokriće troškova kolektivnog ostvarivanja autorskog i srodnih prava ne smeju preći iznos opravdanih i dokumentovanih troškova koje je organizacija stvarno imala za tu svrhu.

Ako organizacija iz raspodele izdvaja sredstva za socijalne, kulturne ili obrazovne namene, ta sredstva se izdvajaju, na osnovu pravičnih kriterijuma, naročito u pogledu njihove dostupnosti i obima.

Pre zaključenja ugovora iz člana 229. ovog zakona, organizacija je dužna da zainteresovanom nosiocu autorskog ili srodnog prava pruži obaveštenja o nameni i visini sredstava koja se u skladu sa stavom 1. ovog člana izuzimaju iz raspodele i drugim odbicima od prihoda od prava i prihoda od investiranja prihoda od prava.

Osnov za raspodelu naknada

Član 243.

Raspodela iz člana 242. ovog zakona mora biti zasnovana na preciznim podacima o iskorišćavanju predmeta zaštite.

Ukoliko preciznih podataka o iskorišćavanju predmeta zaštite nema, odnosno ukoliko bi prikupljanje preciznih podataka predstavljalo za organizaciju neprihvatljiv organizacioni i finansijski teret, dozvoljeno je da se plan raspodele zasnuje na procenama koje proizlaze iz relevantnih i proverljivih činjenica.

Raspodela naknada u slučaju kada nosioci prava nisu identifikovani

Član 244.

Deo prihoda namenjenih raspodeli, koji u roku iz člana 242. stav 1. ovog zakona ne bude raspodeljen i isplaćen nosiocima prava koji iz objektivnih razloga ne mogu da budu identifikovani ili locirani, organizacija je dužna da knjigovodstveno evidentira odvojeno na računu.

Objektivnim razlozima iz stava 1. ovog člana smatraju se naročito: neuredno, netačno ili nepotpuno izveštavanje od strane korisnika o iskorišćavanju autorskih dela ili predmeta srodnih prava, nemogućnost identifikovanja prava ili nosilaca prava i teškoće u vezi sa povezivanjem podataka o predmetima zaštite sa nosiocima prava.

Organizacija je dužna da preduzme sve neophodne mere u cilju identifikacije i lociranja nosilaca prava. Naročito je dužna da najkasnije tri meseca pre isteka roka iz stava 1. ovog člana dostavi podatke o autorskim delima i predmetima srodnog prava za koja nosioci prava nisu identifikovani ili locirani:

1)         članovima i nosiocima prava čija prava kolektivno ostvaruje, i

2)         svim organizacijama sa kojima ima ugovor o zastupanju. Podaci iz stava 3. ovog člana uključuju, kad je to moguće:

1)         naslov autorskog dela ili predmeta srodnog prava;

2)         ime nosioca prava;

3)         ime relevantnog izdavača ili producenta;

4)         svaki drugi dostupni podatak koji može pomoći da se identifikuje ili locira nosilac prava.

Neophodne mere iz stava 3. ovog člana podrazumevaju i naročito odgovornu i detaljnu proveru dokumentacije organizacije, koja se odnosi na nosioce prava i predmete zaštite.

Ako preduzete mere ostanu bez rezultata, organizacija objavljuje podatke iz st. 3. i 4. ovog člana na svojoj internet stranici najkasnije u roku od jedne godine od isteka tromesečnog perioda iz stava 3. ovog člana.

Ako deo prihoda namenjenih raspodeli iz stava 1. ovog člana ne bude mogao da se raspodeli u roku od tri godine od kraja finansijske godine u kojoj je prihod prikupljen, iako je organizacija preduzela sve mere iz st. 3-6 ovog člana, skupština organizacije odlučuje o njegovoj upotrebi u skladu sa ovlašćenjima koja ima na osnovu člana 203. stav 1. tač. 4) ovog zakona.

8.         Obaveze organizacije prema korisnicima i drugim organizacijama Obaveštavanje korisnika o određenim relevantnim činjenicama

Član 245.

Organizacija je dužna da svakom korisniku ili drugom licu koje ima pravni interes, pruži obaveštenje o svom repertoaru i o uslovima pod kojima ostvaruje autorsko, odnosno srodna prava.

Obaveza organizacije da zaključi ugovor sa korisnikom

Član 246.

Organizacija je dužna da sa svakim zainteresovanim korisnikom, odnosno udruženjem korisnika pod ravnopravnim i primerenim uslovima zaključi ugovor o neisključivom ustupanju prava iskorišćavanja predmeta zaštite sa njenog repertoara, odnosno ugovor o obavezi plaćanja naknade organizaciji za iskorišćavanje predmeta zaštite sa njenog repertoara.

Ugovor iz stava 1. ovog člana sadrži naročito: vrstu predmeta zaštite, način iskorišćavanja predmeta zaštite, visinu i način plaćanja naknade organizaciji, vreme trajanja ugovora.

Zaključenje ugovora između organizacije i korisnika o korišćenju repertoara organizacije

Član 247.

Organizacija ima obavezu da bez odlaganja odgovori zainteresovanim korisnicima na njihove zahteve i da ih obavesti o podacima koji su joj neophodni da bi mogla da sačini ponudu za zaključenje ugovora o kolektivnom ostvarivanju prava.

Po prijemu podataka iz stava 1. ovog člana organizacija je dužna da bez odlaganja uputi ponudu za zaključenje ugovora ili pisanu i obrazloženu izjavu o tome da neće uputiti ponudu.

Organizacija je dužna da korisnicima omogući da s njom komuniciraju elektronskim putem, pored ostalog i za potrebe izveštavanja o korišćenju autorskih dela i predmeta srodnih prava.

Prilikom ustupanja prava na onlajn korišćenje autorskih dela ili predmeta srodnih prava, organizacija nema obavezu da primenjuje iste uslove koje je već ugovorila sa korisnikom, ako on pruža novu vrstu onlajn korišćenja iste vrste autorskih dela ili predmeta srodnih prava, koja je dostupna javnosti u Evropskoj uniji kraće od tri godine.

9.         Obaveze organizacije prema drugim organizacijama

Zaključenje ugovora sa drugim organizacijama

Član 248.

Organizacija, na osnovu ugovora sa odgovarajućim inostranim organizacijama, obezbeđuje kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava domaćih nosilaca u inostranstvu, kao i stranih nosilaca u Republici Srbiji.

Nosioci koji kolektivno ostvaruju autorsko i srodna prava u Republici Srbiji na osnovu ugovora iz stava 1. ovog člana ne smeju biti diskriminisani u odnosu na ostale nosioce prava, posebno u pitanjima tarife, odbitaka za pokriće troškova organizacije, uslova za prikupljanje prihoda od prava i raspodele prihoda.

Organizacija ne sme, bez saglasnosti inostrane organizacije iz stava 1. ovog člana, odbijati od prihoda od prava koja kolektivno ostvaruje na osnovu ugovora iz stava 1. ovog člana, niti od prihoda koja ostvaruje od investiranja prihoda od tih prava, nijedan iznos, osim iznosa koji služi pokriću troškova rada organizacije.

Organizacija raspodeljuje i plaća inostranim organizacijama iz stava 1. ovog člana pripadajuće iznose što je ranije moguće, a najkasnije devet meseci od kraja poslovne godine u kojoj su ti iznosi prikupljeni, osim ako to nije moguće zbog objektivnih razloga iz člana 244. stav 2. ovog zakona.

Sredstva koja su namenjena raspodeli, koja organizacija primi od inostrane organizacije iz stava 1. ovog člana, dužna je da raspodeli nosiocima prava i licima koja zastupaju nosioce prava što je ranije moguće, a najkasnije šest meseci od prijema tih sredstava, osim ako to nije moguće zbog objektivnih razloga.

Objektivni razlozi iz st. 4 i 5. ovog člana tiču se naročito izveštavanja od strane korisnika, identifikacije prava ili nosilaca prava, podudaranja podataka o autorskim delima i predmetima srodnih prava s podacima o nosiocima prava.

Razmena informacija sa drugim organizacijama

Član 249.

Organizacija ima obavezu da drugim organizacijama s kojima sarađuje na osnovu ugovora iz člana 248. stav 1. ovog zakona najmanje jednom godišnje učini dostupnim elektronskim putem sledeće informacije koje se odnose na taj period:

1)         prihod od prava koji pripada drugoj organizaciji i koji je raspodeljen, iznos koji je isplaćen za svaku kategoriju prava i vrstu korišćenja autorskog dela ili predmeta srodnih prava, i iznos koji je raspodeljen ali još nije isplaćen za bilo koji period;

2)         iznos odbitaka na osnovu pokrića troškova rada organizacije;

3)         iznos drugih odbitaka na osnovu člana 248. stav 3. ovog zakona;

4)         broj ugovora s korisnicima autorskih dela i predmeta srodnih prava koji su zaključeni i čije zaključenje je organizacija odbila, a odnose se na predmete zaštite obuhvaćene ugovorom iz člana 248. stav 1. ovog zakona;

5)         odluke skupštine organizacije, koje su relevantne za odnose sa drugom organizacijom iz člana 248. stav 1. ovog zakona.

Dostupnost podataka elektronskim putem

Član 250.

Na obrazloženi zahtev druge organizacije sa kojom sarađuje na osnovu ugovora iz člana 248. stav 1. ovog zakona, bilo kog korisnika autorskih dela ili predmeta srodnih prava i svakog nosioca autorskog ili srodnog prava, organizacija je dužna da tom licu bez odlaganja elektronskim putem učini dostupnim spisak autorskih dela i predmeta srodnih prava, spisak prava koja ostvaruje neposredno ili na osnovu ugovora iz člana 248. stav 1. ovog zakona i teritorije za koje vrši kolektivno ostvarivanje prava.

Ukoliko zbog obima aktivnosti organizacije, nije moguće da učini dostupnim informacije i podatke iz stava 1. ovog člana, tada će dostaviti informacije o vrsti autorskih dela ili predmeta srodnih prava koja ostvaruje i teritoriji za koju vrši kolektivno ostvarivanje prava.

10.       Obaveze korisnika prema organizacijama

Pribavljanje dozvole od organizacije za iskorišćavanje njenog repertoara

Član 251.

Korisnici su dužni da od organizacije pribave prava za iskorišćavanje predmeta zaštite pre početka korišćenja predmeta zaštite, u svim slučajevima kada je dobijanje dozvole za iskorišćavanje predmeta zaštite propisano ovim zakonom.

U slučajevima iz člana 31. st. 3. i 4, član 33. stav 2, člana 41, člana 44, člana 49, člana 138, člana 145, člana 151, člana 169. i člana 182. ovog zakona kojima je propisano obavezno kolektivno ostvarivanje autorskog, odnosno srodnih prava, korisnik zaključuje ugovor o iskorišćavanju predmeta zaštite, odnosno ugovor o obavezi plaćanja naknade organizaciji za iskorišćavanje predmeta zaštite sa njenog repertoara, isključivo sa organizacijom koja ima dozvolu da kolektivno ostvaruje autorska, odnosno srodna prava u skladu sa ovim zakonom.

Obaveštavanje organizacije o svim činjenicama od značaja za obračun i raspodelu naknada

Član 252.

Korisnici su dužni da obaveštavaju organizaciju o nazivu predmeta zaštite, učestalosti i obimu iskorišćavanja, kao i o drugim okolnostima koje su relevantne za obračun i raspodelu naknade koja se prema tarifi plaća.

Podaci iz stava 1. ovog člana dostavljaju se organizaciji u roku od 15 dana od dana početka korišćenja predmeta zaštite, na način i u formi određenoj opštim aktima organizacije.

U slučaju da korisnik ne dostavi organizaciji podatke iz stava 1. ovog člana, organizacija će korisniku odrediti dodatni rok za dostavljanje tih podataka.

Korisnici koji su na osnovu ovog zakona ovlašćeni da iskorišćavaju predmete zaštite bez dozvole nosioca prava, a uz obavezu plaćanja naknade, dostavljaju podatke iz stava 1. ovog člana jedanput mesečno na način i u formi određenoj opštim aktima organizacije, ukoliko drugačiji rok nije propisan odredbama tarife.

Radiodifuzne organizacije su dužne da jednom mesečno dostavljaju popis emitovanih predmeta zaštite organizacijama čije predmete zaštite iskorišćavaju na način i u formi određenoj opštim aktima organizacije.

Podatke dobijene od korisnika, organizacija može koristiti samo za obračunavanje naknade utvrđene tarifom i ne sme ih koristiti u druge svrhe.

Korisnici su dužni da ovlašćenim licima organizacije, u toku kontrole iskorišćavanja predmeta zaštite, omoguće uvid u dokumentaciju i podatke relevantne za obračun naknade koja se prema tarifi plaća.

Korisnici su dužni da u prostorijama u kojima iskorišćavaju repertoar organizacije, ovlašćenim licima organizacije omoguće da načine audio ili audiovizuelni snimak iskorišćavanja tog repertoara. Tako načinjeni snimci mogu da budu korišćeni isključivo za ostvarivanje prava članova organizacije pred sudovima i drugim državim organima.

Za obaveze korisnika solidarno odgovaraju: lice koje koristi predmet zaštite, vlasnik, držalac i zakupac prostora u kojem je predmet zaštite korišćen, kao i organizator aktivnosti u kojoj je došlo do korišćenja predmeta zaštite.

U slučaju spora između organizacije i korisnika oko visine naknade, korisnik je dužan da plaća organizaciji iznos predviđen prethodno važećom tarifom, do pravosnažnog okončanja spora. Ako se sporni iznos odnosi na tarifni stav koji nije postojao u prethodno važećoj tarifi, korisnik je dužan da plaća organizaciji iznos predviđen novom tarifom u poseban fond koji se ne raspodeljuje nosiocima prava, do pravnosnažnog okončanja spora.

Obaveza radiodifuzne organizacije da vodi elektronsku evidenciju emitovanja i reemitovanja

Član 253.

Radiodifuzne organizacije i reemiteri vode elektronsku evidenciju emitovanih autorskih dela i predmeta srodnih prava, odnosno evidenciju reemitovanih kanala.

Nadzor nad vođenjem elektronske evidencije vrši se u skladu sa zakonom kojim se uređuje efikasna zaštita prava intelektualne svojine.

Način vođenja elektronske evidencije iz stava 1. ovog člana propisuje Vlada.

Postavljanje podataka na internet stranicu

Član 254.

Organizacija je dužna da na svojoj internet stranici javno objavi i ažurira:

1)         svoj statut;

2)         uslove za članstvo u organizaciji i uslove pod kojima se može otkazati kolektivno ostvarivanje;

3)         standardni ugovor sa korisnicima autorskih dela i predmeta srodnih prava, tarifu koju primenjuje, uključujući popuste, kao i kriterijume na kojima je tarifa zasnovana;

4)         popis lica koja upravljaju organizacijom, uključujući direktora, članove upravnog i nadzornog odbora;

5)         plan raspodele;

6)         opšta pravila o pokrivanju troškova rada organizacije;

7)         opšta pravila o odbicima od prihoda od prava i od prihoda od investiranja prihoda od prava, izuzimajući odbitke za pokriće troškova rada organizacije, ali uključujući odbitke za društvene, kulturne i obrazovne svrhe;

8)         popis ugovora sa drugim organizacijama iz člana 248. stav 1. ovog zakona, kao i popis naziva tih organizacija;

9)         opšta pravila o korišćenju neraspodeljenih sredstava;

10)       postupak u slučaju žalbi nosilaca prava i drugih organizacija iz člana 248. stav 1. ovog zakona, kao i postupak za rešavanje sporova, koji su regulisani čl. 274. i 275. ovog zakona;

11)       radno vreme organizacije.

11.       Nadzor nad radom organizacije Nadležnost za vršenje nadzora

Član 255.

Nadzor nad radom organizacije vrši nadležni organ koji kontroliše da li organizacija obavlja svoje poslove u skladu sa izdatom dozvolom, odredbama ovog zakona i odredbama njenih opštih akata.

Nadležni organ ima pravo da njegovi predstavnici prisustvuju sednicama organa organizacije, kao i pravo uvida u poslovne knjige i drugu poslovnu dokumentaciju.

Predstavnik nadležnog organa ima pravo da na sednicama organa organizacije iznosi mišljenje o svim pitanjima koja se odnose na poslove kolektivnog ostvarivanja autorskog i srodnih prava i na poštovanje zakonskih propisa, kao i da daje preporuke organizaciji, bez prava glasa.

Nadležni organ ima pravo da vrši nadzor i u prostorijama organizacije, u radno vreme organizacije, što je organizacija dužna da mu omogući.

Nadležni organ može da zahteva od organizacije pisani odgovor u vezi sa pitanjem koja se odnose na delatnost i poslovanje organizacije, kao i dostavljanje dokumentacije koja se odnosi na njenu delatnost.

Pokretanje postupka nadzora

Član 256.

Postupak nadzora nad radom organizacije pokreće se po službenoj dužnosti.

Pre pokretanja postupka po službenoj dužnosti nadležni organ pribavlja informacije i preduzima radnje da bi utvrdio da li su ispunjeni uslovi za pokretanje postupka, i ako jesu, donosi zaključak o pokretanju postupka.

Prilikom donošenja odluke o pokretanju postupka nadzora nadležni organ uzima u obzir predstavke članova organizacije, nosilaca autorskog i srodnih prava, korisnika, druge organizacije za kolektivno ostvarivanje prava ili drugog lica koje ima pravni interes za sprovođenje nadzora nad organizacijom, kao i upozorenja državnih organa.

Kada nadležni organ osnovano pretpostavi da organizacija ne obavlja svoje poslove u skladu sa izdatom dozvolom, opštim aktima organizacije ili ovim zakonom, zaključkom pokreće postupak nadzora i dostavlja ga organizaciji.

Zaključkom iz stava 4. ovog člana nadležni organ poziva organizaciju da se izjasni o uočenim nepravilnostima i određuje rok za izjašnjenje koji ne može biti kraći od 15 radnih dana od dana prijema zaključka.

Na obrazloženi zahtev organizacije, nadležni organ može da produži rok iz stava 5. ovog člana najduže za 30 dana.

Protiv zaključka iz stava 4. ovog člana nije dozvoljena žalba, niti se može pokrenuti upravni spor.

Nadležni organ donosi rešenje o obustavi postupka nadzora nad radom organizacije, ako utvrdi da je organizacija postupala u skladu sa dozvolom, opštim aktima i ovim zakonom.

Mere za otklanjanje nepravilnosti

Član 257.

Ako nadležni organ utvrdi nepravilnosti u radu organizacije doneće rešenje kojim nalaže sprovođenje mera za otklanjanje utvrđenih nepravilnosti i odrediće rok za njihovo otklanjanje.

Protiv rešenja nadležnog organa iz stava 1. ovog člana može se izjaviti žalba Vladi u roku od 15 dana o dana obaveštavanja organizacije o rešenju.

Pored donošenja rešenja iz stava 1. ovog člana nadležni organ može da preporuči organizaciji da razmotri pokretanje postupka za utvrđivanje odgovornosti članova upravnog, nadzornog odbora i direktora u vezi sa čijim radom i delokrugom poslova je došlo do nepravilnosti u radu organizacije, a u skladu sa odgovarajućim opštim aktima organizacije.

Oduzimanje dozvole

Član 258.

Nadležni organ može doneti rešenje o oduzimanju dozvole za obavljanje delatnosti organizaciji ako utvrdi:

1)         da organizacija teže ili ponovljeno krši odredbe ovog zakona, odredbe statuta ili plana raspodele;

2)         da organizacija nije izvršila mere naložene rešenjem iz člana 257. stav 1. ovog zakona, a nadležni organ smatra da se radi o takvim nepravilnostima da nijedna druga mera ne bi dala željeni rezultat.

Nadležni organ će u rešenju o oduzimanju dozvole odrediti od kada rešenje proizvodi pravno dejstvo vodeći računa o tome da nosioci prava trpe što manju štetu zbog toga.

Odluka nadležnog organa iz stava 1. ovog člana je konačna i protiv nje se može voditi upravni spor.

Odluka nadležnog organa iz stava 1. ovog člana objavljuje se u “Službenom glasniku Republike Srbije”.

O donošenju rešenja iz stava 1. ovog člana nadležni organ obaveštava organ nadležan za vođenje registra u koji je organizacija upisana.

Organizacija kojoj je oduzeta dozvola može podneti zahtev za izdavanje nove dozvole najranije godinu dana od dana nastupanja pravnog dejstva rešenja propisanog stavom 2. ovog člana.

Dostavljanje izveštaja i druge dokumentacije nadležnom organu u cilju vršenja nadzora

Član 259.

Radi ostvarivanja nadzora organizacija je dužna da dostavlja nadležnom organu:

1)         godišnji izveštaj o poslovanju, izveštaj ovlašćenog revizora i godišnji finansijski plan organizacije;

2)         sporazume između organizacije i reprezentativnih udruženja korisnika;

3)         statut i njegove izmene, tarife i njihove izmene, plan raspodele naknade i njegove izmene, sve druge opšte akte i njihove izmene, ugovore sa odgovarajućim inostranim organizacijama, sudske i upravne odluke u kojima je organizacija jedna od strana.

Organizacija dostavlja dokumenta i podatke iz stava 1. ovog člana u roku od 15 dana od dana njihovog usvajanja, odnosno dobijanja izveštaja, odnosno od dana nastanka promene.

Godišnji izveštaj o poslovanju organizacije za kolektivno ostvarivanje prava

Član 260.

Organizacija je dužna da za svaku finansijsku godinu, u roku od devet meseci od njenog završetka, usvoji i bez odlaganja objavi na svojoj internet stranici i tamo zadrži najmanje pet godina izveštaj o svom poslovanju.

Odredbe ovog člana ne utiču na obaveze koje organizacija ima prema drugim propisima u pogledu finansijskog poslovanja, izveštavanja i revizije.

Elementi godišnjeg izveštaja o poslovanju

Član 261.

Godišnji izveštaj o poslovanju obavezno sadrži sve odlučne činjenice o radu organizacije u protekloj godini, a naročito:

1)         bilans stanja, bilans uspeha i izveštaj o protoku gotovine;

2)         podatke o aktivnostima organizacije koje su preduzete u toku poslovne godine;

3)         podatke o odbijanju organizacije da zaključi ugovor sa zainteresovanim korisnicima autorskih dela i predmeta srodnog prava;

4)         opis organizacione i upravljačke strukture organizacije;

5)         podatke o subjektima koji su neposredno ili posredno, u celini ili delimično, u svojini organizacije ili kojima organizacija neposredno ili posredno, u celini ili delimično upravlja;

6)         podatke o ukupnom iznosu naknade za rad svakog člana upravnog i nadzornog odbora, za rad direktora organizacije, kao i o drugim beneficijama koje su im dodeljene;

7)         godišnji obračun naknada;

8)         poseban izveštaj o korišćenju sredstava izdvojenih za socijalne, kulturne i obrazovne namene.

Godišnji obračun naknada i poseban izveštaj o korišćenju sredstava iz stava 1. tačka 8) ovog člana moraju da budu potpisani od strane direktora organizacije, predsednika upravnog i predsednika nadzornog odbora.

Revizija

Član 262.

Godišnji izveštaj o poslovanju, godišnji obračun naknada, poseban izveštaj o sredstvima izdvojenim za socijalne, kulturne i obrazovne namene i knjigovodstvo organizacije moraju da budu predmet revizije.

Reviziju iz stava 1. ovog člana može da obavi samo ovlašćeni revizor, u skladu sa zakonom kojim se uređuje računovodstvo i revizija.

Na izveštaj revizora shodno se primenjuju odredbe zakona kojim se uređuje računovodstvo i revizija.

O izboru i razrešenju ovlašćenog revizora odlučuje skupština organizacije, s tim da isti revizor može da obavlja najviše četiri uzastopne revizije iz stava 1. ovog člana.

Nadležni organ može od revizora da zahteva dodatna obaveštenja i postavlja pitanja u vezi sa izvršenom revizijom akata i dokumentacije iz stava 1. ovog člana.

U slučaju da su u izveštaju revizora utvrđene nepravilnosti u poslovanju organizacije, organizacija je dužna da te nepravilnosti otkloni i o tome obavesti nadležni organ.

Ako organizacija ne otkloni nepravilnosti iz stava 6. ovog člana, nadležni organ može preduzeti mere propisane članom 257. ovog zakona.

Godišnji obračun naknada

Član 263.

Godišnji obračun naknada mora da bude sačinjen u skladu sa planom raspodele organizacije i da sadrži sve odlučne činjenice o raspodeli naplaćenih naknada u prethodnoj obračunskoj godini, a naročito:

1)         finansijske podatke o ostvarenim prihodima organizacije u toku poslovne godine razvrstane po kategoriji prava i načinu iskorišćavanja autorskog dela ili predmeta srodnog prava (prihodi od javnog saopštavanja, javnog izvođenja, emitovanja, reemitovanja, pravične naknade i sl.);

2)         finansijske podatke o svim drugim prihodima koje je organizacija ostvarila u toku poslovne godine, uključujući podatke o prihodima od investiranja prihoda od prava, i njihovoj upotrebi (da li su raspodeljeni nosiocima prava, drugoj organizaciji ili su upotrebljeni za drugu svrhu);

3)         finansijske podatke o troškovima ostvarivanja prava i troškovima za obavljanje drugih poslova kolektivnog ostvarivanja prava nastalim u toku poslovne godine, uz obavezno navođenje podatka o udelu troškova u prihodima organizacije. Podaci moraju obuhvatiti najmanje: sve operativne i finansijske troškove razvrstane prema kategoriji prava, a tamo gde su troškovi indirektni i ne mogu se pripisati kategorijama prava, objašnjenje metode raspoređivanja takvih troškova; operativne i finansijske troškove razvrstane prema kategoriji prava, a tamo gde su troškovi indirektni i ne mogu se pripisati kategorijama prava, objašnjenje metode raspoređivanja takvih troškova samo u odnosu na kolektivno ostvarivanje prava, isključujući iznose za pokriće troškova kolektivnog ostvarivanja prava koji su odbijeni od prihoda od prava i prihoda od investiranja prihoda od prava; operativne i finansijske troškove za druge poslove iz delatnosti organizacije, uključujući troškove za socijalne, kulturne i obrazovne namene;

sredstva za pokrivanje troškova; odbitke od prihoda od prava, raspodeljene prema kategoriji prava, vrsti korišćenja predmeta zaštite i svrsi odbitka, kao što su troškovi za kolektivno ostvarivanje prava ili odbitke za socijalne, kulturne i obrazovne namene; trošak za kolektivno ostvarivanje prava i za druge poslove iz delatnosti koje organizacija obavlja izražen u procentu od prihoda od prava u odnosnoj finansijskoj godini, razvrstan prema kategoriji prava, a tamo gde su troškovi indirektni i ne mogu se pripisati kategorijama prava, objašnjenje metode raspoređivanja takvog troška;

4)         finansijske podatke o naknadama koje pripadaju nosiocima prava sa detaljnim opisom sledećih stavki: ukupan iznos sredstava opredeljen za raspodelu nosiocima prava razvrstan po kategoriji prava i načinu iskorišćavanja autorskog dela ili predmeta srodnog prava; ukupan iznos sredstava isplaćen nosiocima prava razvrstan po kategoriji prava i načinu iskorišćavanja autorskog dela ili predmeta srodnih prava; učestalost isplata naknada u toku finansijske godine razvrstanih po kategoriji prava i načinu iskorišćavanja autorskog dela ili predmeta srodnih prava; ukupan iznos prikupljenih sredstava koji nije opredeljen za raspodelu, razvrstanih po kategoriji prava i načinu iskorišćavanja autorskog dela ili predmeta srodnog prava, uz navođenje poslovne godine u kojoj je takav iznos naplaćen od korisnika; ukupan iznos opredeljenih ali još uvek neraspodeljenih sredstava nosiocima prava, razvrstanih po kategoriji prava i načinu iskorišćavanja autorskog dela ili predmeta srodnih prava, uz navođenje poslovne godine u kojoj je takav iznos naplaćen od korisnika; ukoliko raspodela i isplata nisu sprovedene u zakonom predviđenom roku, detaljno obrazloženje razloga za to; ukupan iznos sredstava koja iz bilo kog razloga ne mogu da se raspodele, uz objašnjenje na koji način su ta sredstva korišćena;

5)         informacije o saradnji sa drugim organizacijama za kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava koje sadrže najmanje sledeće podatke: iznos koji je organizacija isplatila drugim organizacijama i iznos koji su druge organizacije isplatile organizaciji; troškovi administriranja repertoara drugih organizacija; troškovi naplate naknada od drugih organizacija; iznos opredeljen nosiocima prava iz drugih organizacija razvrstan po kategoriji prava i po organizaciji za kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava.

Poseban izveštaj o sredstvima izdvojenim za socijalne, kulturne i obrazovne namene

Član 264.

Poseban izveštaj o korišćenju sredstava izdvojenih za socijalne, kulturne i obrazovne namene mora da bude sačinjen u skladu sa planom raspodele i da sadrži najmanje sledeće informacije:

1)         iznos naknada izdvojen za socijalne, kulturne i obrazovne namene i to posebno za svaku namenu i po kategoriji prava i vrsti korišćenja;

2)         obrazloženje i informacije o korišćenju izdvojenih iznosa iz tačke 1) ovog stava posebno za svaku namenu i o troškovima upravljanja tim iznosima, odnosno iznosima korišćenim za te namene.

12.       Ustupanje prava na onlajn korišćenje muzičkih dela za teritoriju više država Ustupanje prava za teritoriju više država

Član 265.

Za potrebe primene ovog zakona, pod “onlajn korišćenjem muzičkih dela” podrazumevaju se prava autora muzičkih dela na umnožavanje i javno saopštavanje činjenjem dela dostupnim javnosti žičnim ili bežičnim putem, na način koji omogućava pojedincu individualni pristup delu u vreme i sa mesta koje sam odabere, a koja su potrebna za pružanje usluge na internetu.

Organizacija koja ustupa prava na onlajn korišćenje muzičkih dela za teritoriju više država mora biti osposobljena da na delotvoran i pregledan način elektronski obrađuje podatke koji su potrebni za administriranje tog posla, uključujući podatke potrebne za identifikaciju repertoara i praćenje njegovog korišćenja, izdavanje računa korisnicima, prikupljanje prihoda od prava i raspodelu tih prihoda nosiocima prava.

U cilju sprovođenja obaveza iz stava 1. ovog člana, organizacija mora da:

1)         poseduje sposobnost da tačno, u celini ili delimično, identifikuje muzička dela za koja je ovlašćena;

2)         poseduje sposobnost da tačno, u celini ili delimično i u odnosu na svaku relevantnu teritoriju, identifikuje prava ili udele u pravima i njihove nosioce za svako muzičko delo za koje je ovlašćena;

3)         koristi jedinstvene pokazatelje u cilju identifikacije nosilaca prava i muzičkih dela, vodeći računa, koliko je moguće, o standardima koji se dobrovoljo primenjuju u određenoj oblasti poslovanja (u daljem tekstu: dobri poslovni običaji) i praksi razvijenoj u međunarodnom okviru ili u Evropskoj uniji;

4)         koristi odgovarajuća sredstva u cilju blagovremene i delotvorne identifikacije i razrešavanja neusklađenosti između podataka koje imaju druge organizacije koje ustupaju prava na onlajn korišćenje muzičkih dela za teritoriju više država.

Preglednost informacija o repertoaru za teritoriju više država

Član 266.

Organizacija koja ustupa prava na onlajn korišćenje muzičkih dela za teritoriju više država mora pružaocima onlajn usluga, nosiocima prava koje zastupa i drugim organizacijama, na njihov opravdan zahtev, pružati elektronskim putem ažurirane informacije koje omogućavaju identifikaciju njenog onlajn muzičkog repertoara.

Informacije obuhvataju:

1)         muzička dela;

2)         prava koja zastupa u celini ili delimično;

3)         teritorije koje pokriva.

Organizacija može po potrebi preduzeti razumne mere sa ciljem da zaštiti tačnost i integritet podataka, da kontroliše njihovu ponovnu upotrebu i zaštiti poslovno osetljive informacije.

Tačnost podataka o repertoaru za teritoriju više država

Član 267.

Organizacija koja ustupa prava na onlajn korišćenje muzičkih dela za teritoriju više država mora imati sredstva i mehanizme da omogući nosiocima prava, drugim organizacijama i pružaocima onlajn usluga da zahtevaju ispravku podataka iz člana 265. stav 2. ovog zakona ili informacija iz člana 266. ovog zakona, svaki put kad nosioci prava, druge organizacije i pružaoci onlajn usluga na osnovu razumnih dokaza veruju da su podaci ili informacije netačne u odnosu na njihova onlajn prava na muzičkim delima. Kad su zahtevi dovoljno utemeljeni, organizacija mora bez odlaganja obezbediti ispravku podataka ili informacija.

Organizacija je dužna da obezbedi nosiocima prava čija su muzička dela na njenom muzičkom repertoaru, kao i nosiocima prava koji su joj u skladu s članom 272. ovog zakona poverili kolektivno ostvarivanje njihovih prava na onlajn korišćenje, da joj podatke o njihovim muzičkim delima, pravima na tim delima i teritorijama za koje su ovlastile organizaciju, dostavljaju elektronskim putem. Pri tom, organizacije i nosioci prava moraju da uzmu u obzir, koliko je to moguće, dobre poslovne običaje i praksu razmene podataka razvijenu u međunarodnom okviru ili u Evropskoj uniji, koja omogućava nosiocima prava da u celini ili delimično odrede svoje muzičko delo, onlajn prava, kao i teritoriju za koju su ovlastili organizaciju da ih zastupa.

Kad organizacija, u skladu sa čl. 270. i 271. ovog zakona ovlasti drugu organizaciju da ustupa prava na onlajn korišćenje muzičkih dela za teritoriju više država, ovlašćena organizacija takođe primenjuje stav 2. ovog člana u odnosu na nosioce prava čija muzička dela su uključena u repertoar organizacije vlastodavca, osim ako se organizacije ne dogovore drukčije.

Tačno i blagovremeno izveštavanje i izdavanje računa

Član 268.

Organizacija je dužna da u celini ili delimično prati onlajn korišćenje prava na muzičkim delima koja zastupa i to posredstvom pružalaca onlajn usluga kojima je ustupila prava za teritoriju više država.

Organizacija je dužna da pružaocima onlajn usluga omogući da je elektronskim putem izveštavaju o stvarnom onlajn korišćenju prava na muzičkim delima, a pružaoci onlajn usluga dužni su da o tome izveštavaju potpuno i tačno. Organizacija mora ponuditi bar jedan metod izveštavanja, koji uzima u obzir dobre poslovne običaje i praksu elektronske razmene takvih podataka, razvijenu u međunarodnom okviru ili u Evropskoj uniji. Organizacija može da odbije da prihvati izveštavanje pružaoca onlajn usluga u formatu koji je on razvio, ako organizacija dopušta izveštavanje u skladu sa industrijskim standardom za elektronsku razmenu podataka.

Organizacija elektronskim putem izdaje račune pružaocima onlajn usluga. Organizacija je u obavezi da ponudi korišćenje bar jednog formata koji uzima u obzir dobre poslovne običaje i praksu razvijenu u međunarodnom okviru ili u Evropskoj uniji. U računu se identifikuju, u celini ili delimično, dela i prava na tim delima, koja se ustupaju, na osnovu podataka iz člana 265. stav 2. ovog zakona i odgovarajućeg stvarnog korišćenja, u meri u kojoj je to moguće na osnovu informacija koje je pružalac onlajn usluga dostavio i formata koji je korišćen za dostavljanje tih informacija. Pružalac onlajn usluga ne može da odbije račun zbog njegovog formata, ako organizacija primenjuje dobre poslovne običaje u tom pogledu.

Organizacija je dužna da izda tačan račun pružaocu onlajn usluga odmah po prijemu izveštaja o stvarnom korišćenju onlajn prava na muzičkim delima, osim kad to nije moguće zbog razloga koji se mogu pripisati pružaocu onlajn usluga.

Organizacija dužna da ima ustanovljene odgovarajuće postupke koji pružaocima usluga omogućavaju da ospore tačnost računa, uključujući i slučaj kad pružaocu onlajn usluge primi račune dve ili više organizacija za ista onlajn prava na istom muzičkom delu.

Tačno i blagovremeno plaćanje nosiocima prava

Član 269.

Organizacija koja ustupa prava na onlajn korišćenje muzičkih dela za teritoriju više država raspodeljuje nosiocima prava iznose koji im pripadaju tačno i u primerenom roku posle prijema izveštaja o stvarnom korišćenju, osim ako to nije moguće zbog razloga koji su na strani pružaoca onlajn usluga.

Uz svaku isplatu iz stava 1. ovog člana, organizacija je dužna da nosiocima prava pruži bar sledeće informacije:

1)         period tokom kojeg je došlo do korišćenja na koja se odnose iznosi, i teritorije na kojima je korišćenje izvršeno;

2)         naplaćeni prihod od prava, odbici od naplaćenog prihoda od prava i iznosi koji su raspodeljeni za svako onlajn pravo koje organizacija ostvaruje u celini ili delimično, na svakom muzičkom delu;

3)         iznose prikupljene za nosioce prava, odbitke od naplaćenog prihoda od prava i iznose koji su raspodeljeni od strane organizacije, u odnosu na svakog pružaoca onlajn usluga pojedinačno.

Kad organizacija, na osnovu čl. 270. i 271. ovog zakona ovlasti drugu organizaciju da za nju ustupa prava na onlajn korišćenje muzičkih dela za teritoriju više država, ovlašćena organizacija je dužna da organizaciji vlastodavcu tačno i bez odlaganja raspodeljuje iznose iz stava 1. ovog člana, i pruža informacije iz stava 2. ovog člana. Organizacija vlastodavac je odgovorna za dalju raspodelu tih iznosa i pružanje tih informacija nosiocima prava, osim ako se organizacije ne dogovore drukčije.

Ugovori o ustupanju prava za teritoriju više država, koji se zaključuju između organizacija

Član 270.

Ugovor o zastupanju, zaključen između organizacija, kojim jedna organizacija ovlašćuje drugu organizaciju da za nju ustupa prava na onlajn korišćenje muzičkih dela sa njenog repertoara za teritoriju više država, može biti samo neisključiv. Ovlašćena organizacija je dužna da ostvaruje odnosna onlajn prava na nediskriminatoran način.

Organizacija vlastodavac obaveštava svoje članove o glavnim elementima ugovora iz stava 1. ovog člana, uključujući njegovo trajanje i visinu naknade za usluge ovlašćene organizacije.

Ovlašćena organizacija obaveštava organizaciju vlastodavca o glavnim uslovima pod kojima ustupa njena onlajn prava, uključujući prirodu korišćenja, odredbe u vezi sa iznosom naknade, dužinom ugovora o ustupanju prava, obračunskim periodima i teritorijama na koje se ugovor odnosi.

Obaveza zastupanja druge organizacije radi ustupanja prava za teritoriju više država

Član 271.

Ako organizacija, koja se ne bavi ustupanjem prava na onlajn korišćenje muzičkih dela sa svog repertoara za teritoriju više država, zahteva od druge organizacije da s njom zaključi ugovor o zastupanju, organizacija kojoj je zahtev upućen dužna je da ga prihvati ako ona već ustupa ili nudi ustupanje istih kategorija prava na muzičkim delima sa repertoara drugih organizacija, za teritoriju više država.

Organizacija kojoj je zahtev upućen ima obavezu da u pisanom obliku i bez odlaganja odgovori organizaciji koja joj je uputila zahtev.

Organizacija kojoj je zahtev upućen ostvaruje prava na repertoaru organizacije koja je uputila zahtev pod onim uslovima koji važe za ostvarivanje prava na njenom sopstvenom repertoaru.

Organizacija kojoj je zahtev upućen dužna je da uključi repertoar organizacije koja je uputila zahtev u svaku ponudu pružaocima onlajn usluga.

Naknada za uslugu koju organizacija kojoj je zahtev upućen pruža organizaciji koja je uputila zahtev ne sme biti veća od razumnih troškova pružanja te usluge.

Organizacija koja je uputila zahtev učiniće dostupnim organizaciji kojoj je zahtev upućen informacije u vezi sa svojim muzičkim repertoarom, koje su potrebne za ustupanje prava na onlajn korišćenje muzičkih dela za teritoriju više država. Ako informacije nisu potpune, ili su dostavljene u formi koja ne omogućava organizaciji kojoj je zahtev upućen da postupa u skladu sa obavezama iz ovog člana, ona ima pravo da naplati razumne troškove otklanjanja tih nedostataka ili da isključi ona dela na koja se nedostaci odnose.

Pristup ustupanju prava za teritoriju više država

Član 272.

Ako do isteka jedne godine od početka primene čl. 265-271. ovog zakona organizacija ne počne da ustupa ili da nudi ustupanje prava na muzičkim delima za onlajn korišćenje za teritoriju više država, ili ne omogući da je druga organizacija zastupa u tu svrhu, nosioci prava koji su poverili svoja prava na muzičkim delima toj organizaciji za onlajn korišćenje mogu da povuku ta prava za svrhu ustupanja za teritoriju više država bez obaveze povlačenja tih prava za teritoriju Republike Srbije. U tom slučaju, nosioci prava mogu ustupati svoja prava za teritoriju više država na individualan način ili preko druge organizacije koja ispunjava zakonske uslove za to.

Izuzetak za onlajn prava na muzičkim delima u radio i televizijskim programima

Član 273.

Odredbe čl. 265-272. ovog zakona ne primenjuju se na organizacije koje, na osnovu dobrovoljnog objedinjavanja potrebnih prava i u skladu sa pravilima konkurencije iz čl. 101. i 102. Sporazuma o funkcionisanju Evropske unije, ustupaju prava na onlajn korišćenje muzičkih dela za teritoriju više država koja su potrebna emiterima za javno saopštavanje i činjenje dostupnim javnosti njihovih radio ili televizijskih programa istovremeno sa njihovim primarnim emitovanjem ili posle njega, kao i za javno saopštavanje i činjenje dostupnim javnosti bilo kog onlajn sadržaja koji su emiteri proizveli, ili koji je proizveden za njih, uključujući i najave programa, a koji prethodi ili prati primarno emitovanje njihovih radio ili televizijskih programa.

13.       Mere za sprovođenje odredbi o kolektivnom ostvarivanju autorskog i srodnih prava 2.12.1

Član 274.

Organizacija ima obavezu da svojim članovima i drugim organizacijama u čije ime kolektivno ostvaruje autorsko i srodna prava na osnovu ugovora o zastupanju učini dostupnim delotvorne i brze postupke za rešavanje njihovih prigovora, posebno u vezi sa ovlašćenjem za kolektivno ostvarivanje prava i otkazom ili povlačenjem prava, uslovima za članstvo, prikupljanjem prihoda namenjenih nosiocima prava, odbicima i raspodelom.

Organizacija je dužna da u pisanom obliku odgovori na prigovore iz stava 1. ovog člana. U slučaju odbijanja prigovora organizacija je dužna da pruži obrazloženje.

Postupci alternativnog rešavanja sporova

Član 275.

Spor između organizacija, njihovih članova, nosilaca prava, kao i spor između organizacija i korisnika oko njihovog međusobnog odnosa, a posebno oko uslova davanja odobrenja za korišćenje ili povredu ugovora, može biti iznesen pred arbitražu u skladu s propisima o arbitraži ili pred nadležni sud u skladu sa zakonom koji uređuje parnični postupak.

Pred arbitražu mogu biti izneti sporovi domaće organizacije koja ustupa ili nudi ustupanje onlajn prava na muzičkim delima za teritoriju više država:

1)         sa stvarnim ili potencijalnim pružaocem onlajn usluga u vezi sa primenom člana 245 i čl. 266-268. ovog zakona;

2)         sa jednim ili više nosilaca prava u vezi sa primenom čl. 266-272. ovog zakona;

3)         sa drugom organizacijom u vezi sa primenom čl. 266-271. ovog zakona.

Zaštita podataka o ličnosti

Član 276.

Na obradu podataka o ličnosti, koja se vrši tokom postupka, kolektivnog ostvarivanja autorskog i srodnih prava, primenjuje se zakon koji uređuje zaštitu podataka o ličnosti.

V EVIDENCIJA AUTORSKIH DELA I PREDMETA SRODNIH PRAVA

1.         Vođenje evidencije

Član 277.

Radi obezbeđenja dokaza nosioci autorskog i srodnih prava mogu da deponuju primerke svojih dela i predmeta srodnih prava kod nadležnog organa.

Primerci dela i predmeta srodnih prava koji se deponuju moraju biti u formi pisanog dokumenta (rukopis, štampani tekst, muzička partitura), zvučnog, vizuelnog ili audiovizuelnog zapisa ili u digitalnoj formi.

Nadležni organ vodi evidenciju autorskih dela i predmeta srodnih prava.

Nosilac autorskog i srodnih prava dužan je da prilikom deponovanja i unošenja u evidenciju autorskog dela ili predmeta zaštite srodnog prava da istiniti i potpun podatak o svom autorskom delu i predmetu zaštite srodnog prava.

Podaci u evidenciji smatraju se istinitim dok se suprotno ne dokaže.

Savesno lice koje je povredilo tuđe autorsko ili srodno pravo uzdajući se u tačnost podataka u evidenciji ne odgovara za naknadu štete zbog povrede tog prava.

Unošenje u evidenciju i deponovanje primeraka autorskih dela i predmeta srodnih prava ni na koji način ne utiče na nastanak i trajanje prava koja su utvrđena ovim zakonom.

Sadržaj evidencije iz stava 3. ovog člana i uslove koje treba da ispunjavaju primerci dela i predmeta srodnih prava koji se deponuju uređuju se posebnim propisom.

Propisana taksa

Član 278.

Za unošenje u evidenciju i deponovanje primeraka autorskih dela i predmeta srodnih prava plaća se propisana taksa.

VI ZAŠTITA AUTORSKOG I SRODNIH PRAVA

1.         Povreda autorskog prava i srodnih prava Pojam povrede

Član 279.

Povredu autorskog prava, srodnog prava ili prava proizvođača baze podataka predstavlja neovlašćeno vršenje bilo koje radnje koja je obuhvaćena isključivim pravima nosioca autorskog prava, srodnog prava ili prava proizvođača baze podataka, neplaćanje naknade propisane ovim zakonom ili ugovorom, kao i neizvršavanje drugih obaveza prema nosiocu autorskog prava, srodnog prava ili prava proizvođača baze podataka propisanih ovim zakonom.

Podnošenje tužbe

Član 280.

Tužbu zbog povrede autorskog ili srodnog prava ili prava proizvođača baze podataka ili postojanja ozbiljne pretnje da će pravo biti povređeno može da podnese autor, odnosno nosilac autorskog prava, interpretator, proizvođač fonograma, proizvođač audiovizuelnog dela, proizvođač emisije, proizvođač baze podataka, sticalac isključivih autorskih ili srodnopravnih ovlašćenja, sticalac prava proivođača baze podataka, kao i organizacija za kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava.

Sticalac isključivih ovlašćenja na autorsko i srodna prava ili sticalac prava proivođača baze podataka, može da podnese tužbu zbog povrede autorskog ili srodnog prava ili prava proizvođača baze podataka u obimu u kome je na osnovu zakona ili ugovora stekao pravo na iskorišćavanje, ukoliko drugačije nije predviđeno ugovorom o ustupanju prava.

Tužba iz stava 1. ovog člana može da se podnese protiv svakog lica koje vrši povredu prava u smislu člana 279. i člana 284. ovog zakona.

Tužba zbog povrede autorskog prava i srodnih prava

Član 281.

U slučaju povrede autorskog ili srodnog prava ili prava proizvođača baze podataka ili ozbiljne pretnje da će pravo biti povređeno tužilac može tužbom da zahteva naročito:

1)         utvrđenje povrede prava ili ozbiljne pretnje da će pravo biti povređeno;

2)         zabranu radnji kojima se povređuje pravo ili radnji koje predstavljaju ozbiljnu pretnju da će pravo biti povređeno, kao i zabranu ponavljanja takvih ili sličnih radnji pod pretnjom plaćanja primerenog novčanog iznosa tužiocu;

3)         naknadu imovinske, kao i neimovinske štete;

4)         isključenje iz prometa, oduzimanje ili uništenje, ili preinačenje bez bilo kakve naknade, predmeta kojima je izvršena povreda prava, uključujući i primerke predmeta zaštite, njihove ambalaže, matrice, negative i slično;

5)         zabranu otuđenja, oduzimanje ili uništenje, bez bilo kakve naknade, materijala i predmeta koji su pretežno upotrebljeni u stvaranju ili proizvodnji predmeta kojima se povređuje pravo;

6)         objavljivanje presude o trošku tuženog;

7)         davanje podataka o trećim licima koja su učestvovala u povredi prava.

Ako sud utvrdi da je povreda prava učinjena, tužbom se protiv lica čije su usluge korišćene pri povredi prava (posrednik) može zahtevati zabrana ponavljanja radnji kojima se pravo povređuje ili njima sličnih radnji pod pretnjom plaćanja primerenog novčanog iznosa tužiocu.

Odredba stava 1. tačka 4) ovog člana ne odnosi se na:

1)         građevinski realizovana dela arhitekture;

2)         razdvojive delove predmeta kojim je izvršena povreda prava, ako proizvodnja tih delova i njihovo stavljanje u promet nisu protivzakoniti.

Pri razmatranju tužbenih zahteva iz stava 1. tač. 4) i 5) ovog člana, sud uzima u obzir srazmeru između ozbiljnosti povrede prava i tužbenog zahteva, kao i interese trećih lica.

Sud će, u granicama tužbenog zahteva iz stava 1. tačka 6) ovog člana, odlučiti u kom sredstvu javnog saopštavanja će biti objavljena presuda. Ako sud odluči da se objavi samo deo presude, odrediće da se objavi izreka i prema potrebi onaj deo presude iz kog je vidljivo o kakvoj se povredi radi i ko je izvršio povredu.

Umesto zahteva za uništenje ili preinačenje predmeta kojima je izvršena povreda prava tužilac može zahtevati da mu se predaju ti predmeti.

Naknada štete

Član 282.

Pri određivanju visine naknade štete ako je učinilac povrede znao ili mogao da zna da čini povredu prava sud će uzeti u obzir sve okolnosti konkretnog slučaja, kao što su negativne ekonomske posledice koje trpi oštećeni, uključujući izgubljenu dobit, dobit koju je štetnik ostvario povredom prava i, u odgovarajućim slučajevima, okolnosti koje nemaju ekonomski karakter, kao što je neimovinska šteta.

 

Sud može umesto naknade štete iz stava 1. ovog člana, kada okolnosti slučaja to opravdavaju, da dosudi oštećenom paušalnu naknadu koja ne može biti niža od uobičajene naknade koju bi primio za konkretni oblik korišćenja predmeta zaštite, da je to korišćenje bilo zakonito.

Pretpostavka o nosiocu prava

Član 283.

Nezavisno od odredbe člana 11. stav 2. ovog zakona, ako je ime tužioca naznačeno na primerku ili drugom obliku materijalizacije autorskog dela, odnosno predmeta srodnog prava, odnosno predmeta zaštite prava proizvođača baze podataka, on će se smatrati nosiocem autorskog prava na tom delu, odnosno srodnog prava na tom predmetu zaštite, odnosno nosiocem prava proizvođača baze podataka na tom predmetu zaštite, dok se ne dokaže drukčije.

Postupak po tužbi zbog povrede autorskog i srodnih prava, odnosno prava proizvođača baze podataka je hitan.

Druge povrede prava

Član 284.

Pored slučajeva predviđenih odredbom člana 279. ovog zakona, povredu prava predstavlja i:

1)         iskorišćavanje bilo kog predmeta zaštite uz upotrebu neovlašćeno umnoženih primeraka tog predmeta zaštite, odnosno na osnovu neovlašćene emisije;

2)         držanje u komercijalne svrhe primeraka autorskog dela, predmeta srodnog prava ili predmeta zaštite prava proizvođača baze podataka ako držalac zna ili ima osnova da zna da je reč o neovlašćeno proizvedenom primerku;

3)         proizvodnja, uvoz, stavljanje u promet, prodaja, zakup, reklamiranje u svrhu prodaje i zakupa, posedovanje u komercijalne svrhe uređaja, proizvoda ili komponenti, ili pružanje usluga koje su promovisane, reklamirane ili prodavane sa ciljem uklanjanja ili zaobilaženja bilo koje efikasne tehnološke mere, odnosno koje imaju delimičnu komercijalnu upotrebu ili svrhu ali koje se koriste i za uklanjanje ili zaobilaženje efikasnih tehnoloških mera, kao i onih koje su primarno dizajnirane, proizvedene, prilagođene ili prikazane u cilju omogućavanja ili olakšavanja uklanjanja ili zaobilaženja efikasnih tehnoloških mera;

4)         zaobilaženje bilo koje efikasne tehnološke mere ili pružanje ili reklamiranje usluge kojom se to omogućava ili olakšava;

5)         uklanjanje ili izmena elektronske informacije o pravima, ili stavljanje u promet, uvoz, emitovanje ili na drugi način javno saopštavanje autorskog dela, predmeta srodnopravne zaštite ili predmeta zaštite prava proizvođača baze podataka sa kojeg je elektronska informacija o pravima neovlašćeno uklonjena ili izmenjena, a da pri tom počinilac zna ili ima osnova da zna da time podstiče, omogućuje, olakšava ili prikriva povredu autorskog prava, srodnog prava ili prava proizvođača baze podataka.

Izraz,,tehnološke mere” u smislu stava 1. ovog člana, označava svaku tehnologiju, uređaj ili deo koji je konstruisan da tokom svoje namenske upotrebe onemogući ili ograniči radnje u vezi sa autorskim delom, predmetom zaštite srodnog prava, predmetom zaštite prava proizvođača baze podataka za koje nosilac autorskog ili srodnog prava nije

 

dao saglasnost. Tehnološke mere smatraju se efikasnim kada nosioci prava iz ovog zakona korišćenje svojih autorskih dela ili predmeta srodnih prava ograničavaju putem kontrole pristupa ili putem zaštitnog postupka kao što su enkripcija, deformacija ili druga transformacija autorskog dela, predmeta srodnog prava ili predmeta zaštite prava proizvođača baze podataka ili putem mehanizama za kontrolu umnožavanja kojima se postiže cilj zaštite.

Izraz,,informacija o pravima” u smislu stava 1. ovog člana, označava svaku informaciju koja potiče od nosioca prava i koja identifikuje autorsko delo ili predmet srodnopravne zaštite ili predmeta zaštite prava proizvođača baze podataka, autora, odnosno nosioca prava ili informaciju o uslovima korišćenja dela ili predmeta srodnopravne zaštite ili bilo koji broj ili šifru koja predstavlja takvu informaciju.

Otklanjanje tehnoloških mera zaštite

Član 285.

Nosilac prava koji koristi tehnološke mere prema odredbama ovog zakona dužan je da licima koja na osnovu člana 51, člana 53, člana 54, člana 60. i čl. 64. i 65. ovog zakona o ograničenjima autorskog prava imaju zakoniti pristup primerku dela, predmetu srodnog prava i predmetu zaštite prava proizvođača baze podataka na njihov zahtev, u najkraćem mogućem roku, omogući da ostvare sadržajna ograničenja prava, izmenom ili otklanjanjem tehnoloških mera ili na drugi način.

Odredba stava 1. ovog člana ne primenjuje se na dela ili druge predmete zaštite koji su učinjeni dostupnim javnosti na osnovu dogovorenih ugovornih uslova na način koji omogućava pripadnicima javnosti da im pristupe sa mesta i u vreme koje sami odaberu.

Nosilac prava, uvoznik ili drugo lice koje je primenilo tehnološke mere ili koje ima ovlašćenje da ih otkloni mora na svakom primerku dela, predmeta srodnog prava ili predmeta zaštite prava proizvođača baze podataka izrađenom ili uvezenom u komercijalne svrhe, jasno i vidljivo da naznači upotrebu tehnoloških mera prema odredbama ovog zakona i da navede:

1)         podatke o upotrebljenoj tehnološkoj meri i njenim učincima;

2)         svoje ime, odnosno naziv i kontakt adresu za omogućavanje efikasnog ostvarivanja sadržajnog ograničenja prava iz stava 1. ovog člana.

Ako nosilac prava ne postupi u skladu sa odredbom stava 1. ovog člana, tvrdeći da ne postoje uslovi pod kojima je dozvoljeno iskorišćavanje dela, odnosno primerka srodnog prava na osnovu odredbi o ograničenjima autorskog i srodnih prava koji su propisani odredbama ovog zakona, lice koje hoće da ostvari sadržajna ograničenja prava može da podnese tužbu protiv nosioca prava i da zahteva pristup autorskom delu, predmetu srodnog prava ili predmetu zaštite prava proizvođača baze podataka i korišćenje u skladu sa odredbama ovog zakona koje se odnose na ograničenja autorskog prava.

Izuzeci od prinudnog izvršenja

Član 286.

Autorsko pravo i pravo interpretatora ne mogu biti predmet prinudnog izvršenja.

Predmet prinudnog izvršenja mogu biti samo određena imovinska potraživanja koja proizlaze iz prava iz stava 1. ovog člana.

Nedovršena dela i neobjavljeni rukopisi ne mogu biti predmet prinudnog izvršenja.

Privremene mere

Član 287.

Na predlog lica koje učini verovatnim da je njegovo autorsko, srodno pravo ili pravo proizvođača baze podataka povređeno, ili da će biti povređeno, sud može odrediti privremenu meru:

1)         oduzimanja ili isključenja iz prometa predmeta kojim se povređuje pravo;

2)         oduzimanja ili zabrane otuđenja materijala i predmeta pretežno upotrebljenih u stvaranju predmeta kojima se povređuje pravo, odnosno pretežno namenjenih stvaranju ili proizvodnji proizvoda kojima se povređuje pravo;

3)         zabrane preduzimanja radnji kojima se vrši povreda prava ili koje predstavljaju ozbiljnu pretnju da će pravo biti povređeno.

Privremena mera iz stava 1. tačka 3) ovog člana može pod istim uslovima da se odredi i protiv posrednika čije usluge je koristilo treće lice koje vređa autorsko ili srodno pravo.

Na predlog lica koje učini verovatnim da je njegovo autorsko ili srodno pravo povređeno ili da će biti povređeno na komercijalnoj osnovi i koje učini verovatnim postojanje okolnosti koje bi ugrozile ostvarivanje naknade štete, sud može pored privremenih mera iz stava 1. ovog člana, odrediti i privremenu meru:

1)         zaplene pokretne i nepokretne imovine lica protiv koga se predlaže određivanje privremene mere;

2)         zabrane isplate novčanih sredstava sa računa lica protiv koga se predlaže privremena mera.

Radi određivanja privremene mere iz stava 3. ovog člana sud može da naloži dostavljanje bankarskih, finansijskih, poslovnih ili drugih bitnih dokumenata i podataka ili da naloži da se omogući pristup tim dokumentima i podacima.

Lice kome je izdata zabrana iz stava 1. tač. 2) i 3) i stava 3. tačka 2) ovog člana, kao i nalog iz stava 4. ovog člana, a koje ne postupi po zabrani, odnosno nalogu, kazniće se u skladu sa odgovarajućim odredbama zakona kojim se uređuje postupak izvršenja i obezbeđenja.

Sud može da odredi privremenu meru odmah po prijemu predloga za određivanje privremene mere i bez prethodnog izjašnjenja protivne stranke, a naročito ako postoji opasnost da zbog odlaganja predlagač pretrpi nenadoknadivu štetu.

Rešenje kojim je određena privremena mera, u slučaju iz stava 6. ovog člana, dostaviće se strankama u postupku bez odlaganja, a najkasnije po sprovođenju mere.

Ukidanje privremene mere i naknada štete

Član 288.

Kada je privremena mera određena pre pokretanja parničnog ili drugog postupka, tužba, odnosno predlog za pokretanje drugog postupka radi opravdanja privremene mere mora se podneti u roku od 30 dana od dana kada je rešenje o određivanju privremene mere dostavljeno predlagaču.

Ako tužba ne bude podneta u roku iz stava 1. ovog člana, odnosno ako ne bude pokrenut drugi postupak radi opravdanja privremene mere, sud će na predlog lica protiv koga je privremena mera određena obustaviti postupak i ukinuti sprovedene radnje.

Ako je privremena mera određena bez izjašnjenja protivne stranke u slučaju iz člana 287. stav 6. ovog zakona, sud će u razumnom roku omogućiti protivnoj stranci, na njen predlog, da se izjasni o privremenoj meri, nakon čega može obustaviti postupak i ukinuti sprovedene radnje ili izmeniti određenu meru.

Ako postupak bude obustavljen i sprovedene radnje budu ukinute u skladu sa ovim članom ili ako sud utvrdi da povreda prava nije učinjena ili da nije postojala ozbiljna pretnja da će pravo biti povređeno, lice protiv koga je određena privremena mera ima pravo na naknadu štete koja mu je naneta privremenom merom.

Sud može usloviti određivanje privremene mere polaganjem odgovarajućeg iznosa kao sredstva obezbeđenja u slučaju štete iz stava 4. ovog člana.

Pribavljanje dokaza

Član 289.

Kada se jedna stranka u parničnom postupku poziva na dokaz dovoljan da podrži njene navode i tvrdnje, a koji se nalazi u posedu druge stranke, ili pod njenom kontrolom, sud će drugu stranku pozvati da dostavi pomenuti dokaz, pod uslovom da poverljive informacije budu zaštićene.

Pod uslovima iz stava 1. ovog člana, u slučaju da je pravo povređeno na komercijalnoj osnovi, sud će, na predlog jedne stranke u postupku, pozvati drugu stranku da dostavi bankarske, finansijske i poslovne dokumente koji se nalaze u njenom posedu, ili pod njenom kontrolom, pod uslovom da poverljive informacije budu zaštićene.

Obezbeđenje dokaza

Član 290.

Na predlog lica koje učini verovatnim da je njegovo autorsko, srodno pravo ili pravo proizvođača baze podataka povređeno, ili da će biti povređeno, sud može u toku, kao i pre pokretanja parnice, odrediti obezbeđenje dokaza, pod uslovom da poverljive informacije budu zaštićene.

Obezbeđenjem dokaza u smislu ovog zakona smatra se:

1)         uzimanje detaljnog opisa predmeta kojima se povređuje pravo, sa ili bez uzimanja uzoraka tih predmeta;

2)         oduzimanje predmeta ili dela predmeta kojima se povređuje pravo, a ako je to opravdano, i oduzimanje sredstava pretežno upotrebljenih u stvaranju ili stavljanju u promet takvih predmeta, kao i dokumenata koji se odnose na navedeno.

Kada je obezbeđenje dokaza određeno pre pokretanja parničnog postupka tužba se mora podneti u roku od 30 dana od dana kada je rešenje o obezbeđenju dokaza dostavljeno predlagaču.

Licu od koga se dokazi prikupljaju, sudsko rešenje o određivanju mere obezbeđenja dokaza biće uručeno u trenutku prikupljanja dokaza, a odsutnom licu čim to postane moguće.

Postupak za obezbeđenje dokaza

Član 291.

Sud može odrediti obezbeđenje dokaza odmah po prijemu predloga za obezbeđenje dokaza i bez izjašnjenja protivne stranke, a naročito ako postoji opasnost da zbog odlaganja predlagač pretrpi nenadoknadivu štetu, ili ako postoji očigledan rizik da će dokaz biti uništen.

Rešenje kojim je određeno obezbeđenje dokaza, u slučaju iz stava 1. ovog člana, dostaviće se strankama u postupku bez odlaganja, a najkasnije po sprovođenju mere obezbeđenja dokaza.

Ako tužba ne bude podneta u roku iz člana 290. stav 3. ovog zakona sud će na predlog lica od koga se dokazi pribavljaju obustaviti postupak i ukinuti sprovedene radnje.

Ako je obezbeđenje dokaza određeno bez izjašnjenja protivne stranke sud će u razumnom roku omogućiti toj stranci, na njen predlog, da se izjasni o rešenju o obezbeđenju dokaza, nakon čega može obustaviti postupak i ukinuti sprovedene radnje ili izmeniti određeno obezbeđenje dokaza.

Ako postupak bude obustavljen i sprovedene radnje budu ukinute, ili ako sud utvrdi da povreda prava nije učinjena, ili da nije postojala ozbiljna pretnja da će pravo biti povređeno, protivna stranka ima pravo na naknadu štete koja joj je naneta obezbeđenjem dokaza.

Sud može usloviti određivanje obezbeđenja dokaza polaganjem odgovarajućeg novčanog iznosa kao sredstva obezbeđenja u slučaju nastanka štete iz stava 5. ovog člana.

St. 1, 4. i 6. ovog člana primenjuju se i na treća lica od kojih se dokazi pribavljaju.

Obaveza pružanja informacija

Član 292.

Sud može, na opravdan i srazmeran zahtev lica čije je pravo povređeno, da naredi licu koje je izvršilo povredu autorskog, srodnog prava ili prava proizvođača baze podataka da pruži informacije o trećim licima koja su učestvovala u povredi autorskog, srodnog prava ili prava proizvođača baze podataka i o njihovim distributivnim kanalima, ili da preda dokumente koji su u vezi sa povredom prava.

Dostavljanje informacija iz stava 1. ovog člana sud može narediti i drugom licu:

1)         kod koga je pronađena roba kojom se povređuje autorsko, srodno pravo ili pravo proizvođača baze podataka na komercijalnoj osnovi;

2)         koje na komercijalnoj osnovi koristi usluge kojima se povređuje autorsko, srodno pravo ili pravo proizvođača baze podataka;

3)         za koje je utvrđeno da na komercijalnoj osnovi pruža usluge koje se koriste u aktivnostima kojima se povređuje autorsko, srodno pravo ili pravo proizvođača baze podataka;

4)         koje je od strane lica iz tač. 1), 2) ili 3) ovog stava navedeno kao lice uključeno u proizvodnju ili distribuciju roba ili pružanje usluga kojima se povređuje autorsko, srodno pravo ili pravo proizvođača baze podataka.

Pod informacijama iz stava 1. ovog člana smatraju se naročito:

1)         podaci o proizvođačima, distributerima, dobavljačima i drugim licima koja su prethodno bila uključena u proizvodnju ili distribuciju robe ili pružanje usluga, kao i o prodavcima kojima je roba namenjena;

2)         podaci o količinama proizvedene, isporučene ili naručene robe ili usluga, kao i o cenama ostvarenim za takvu robu ili usluge.

Ako lica iz st. 1. i 2. ovog člana iz neopravdanih razloga ne postupe po nalogu suda i ne dostave tražene informacije odgovaraće za štetu koja na taj način nastane.

Odredbe ovog člana ne isključuju:

1)         pravo da se licu čije je pravo povređeno pruže potpunije informacije;

2)         korišćenje u građanskim i krivičnim postupcima informacija dostavljenih u skladu sa ovim članom;

3)         pravo da se odbije davanje informacija iz razloga iz kojih se prema odredbama zakona kojim se uređuje parnični postupak, može uskratiti svedočenje;

4)         primenu odredaba o odgovornosti za zloupotrebu dobijenih informacija i odredaba kojima se uređuje zaštita podataka o ličnosti.

Obezbeđivanje anonimnosti autora

Član 293.

U slučaju spora za utvrđenje prava izdavača, odnosno lica koje je objavilo delo čiji autor nije poznat, u smislu člana 15. ovog zakona sud je dužan da obezbedi da se anonimnost autora sačuva.

Shodna primena drugih zakona

Član 294.

Na postupak po tužbi, predlogu za određivanje privremene mere, pravnom leku i predlogu za obezbeđenje dokaza shodno se primenjuju odgovarajuće odredbe zakona kojim se uređuje parnični postupak i zakona kojim se uređuje postupak izvršenja i obezbeđenja.

Na pitanja u vezi sa naknadom štete koja nisu uređena ovim zakonom shodno se primenjuju odgovarajuće odredbe zakona kojim se uređuju obligacioni odnosi.

Sporovi iz autorskog i srodnih prava ne smatraju se sporovima male vrednosti.

Revizija je uvek dozvoljena u sporovima zbog povrede autorskog i srodnih prava kada se ne odnose isključivo na imovinsko-pravni zahtev.

Izuzeci

Član 295.

Odredbe ovog zakona kojima se uređuje zaštita računarskih programa ne utiču na primenu drugih propisa koji uređuju zaštitu patenta, žiga, dizajna, topografije poluprovodničkih proizvoda, poslovne tajne, kao i nelojalnu konkurenciju.

Odredbe ovog zakona o zaštiti baza podataka nemaju uticaja na autorsko pravo, srodna prava ili bilo koje drugo pravo ili obavezu koja postoji na podacima, delima, ili drugim materijalima koji su sadržani u bazama podataka, niti utiču na patent, žig, industrijski dizajn, zaštitu nacionalnog blaga, odnosno kulturnih dobara, zakone o restriktivnoj praksi i nelojalnoj konkurenciji, zaštiti podataka i privatnosti, pristupu javnim dokumentima i ugovornom pravu.

Odredbe ovog zakona kojima se uređuje suspenzija autorskog prava u svrhu korišćenja dela čiji autor nije poznat nema uticaja na primenu drugih propisa koji uređuju zaštitu patenta, žiga, dizajna, topografije poluprovodničkih proizvoda, izgleda slova, uslovnog pristupa, pristupa kablu za usluge emitovanja, zaštitu nacionalnog blaga, ograničenog postupanja i nelojalnu konkurenciju, poslovne tajne, sigurnosti, poverljivosti podataka i privatnosti, pristupa javnim dokumentima, ugovornog prava, kao i pravila o slobodi štampe i izražavanja u medijima.

VII KAZNENE ODREDBE

1.Privredni prestupi i prekršaji Privredni prestupi

Član 296.

Kazniće se za privredni prestup novčanom kaznom u iznosu od 100.000 do 3.000.000 dinara privredno društvo ili drugo pravno lice koje:

1)         neovlašćeno objavi, zabeleži, umnoži ili javno saopšti na bilo koji način, u celini ili delimično, autorsko delo, interpretaciju, fonogram, videogram, emisiju ili bazu podataka, ili stavi u promet ili da u zakup ili u komercijalne svrhe drži neovlašćeno umnožene ili neovlašćeno stavljene u promet primerke autorskog dela, interpretacije, fonograma, videograma, emisije ili baze podataka (član 18, čl. 22-24, čl. 26-31, člana 137, člana 150, člana 162, člana 167. i člana 172. ovog zakona);

2)         u cilju pribavljanja imovinske koristi za sebe ili drugog protivpravno stavi u promet ili da u zakup primerke iz tačke 1. ovog stava, za koje zna da su neovlašćeno objavljeni, zabeleženi ili umnoženi (član 18, čl. 22-24, čl. 26-30, člana 137, člana 150, člana 162, člana 167. i člana 172. ovog zakona);

3)         proizvede, uveze, stavi u promet, proda, da u zakup, reklamira u svrhu prodaje i zakupa, poseduje u komercijalne svrhe, uređaje, proizvode ili komponente ili pruža usluge koje su promovisane, reklamirane ili prodavane sa ciljem uklanjanja ili zaobilaženja bilo koje efikasne tehnološke mere, odnosno koje imaju delimičnu komercijalnu upotrebu ili svrhu ali koje se koriste i za uklanjanje ili zaobilaženje efikasnih tehnoloških mera, kao i onih koje su primarno dizajnirane, proizvedene, prilagođene ili prikazane u cilju omogućavanja ili olakšavanja uklanjanja ili zaobilaženja efikasnih tehnoloških mera (član 284. stav 1. tačka 3) ovog zakona);

4)         zaobilazi bilo koju efikasnu tehnološku meru ili pruža ili reklamira usluge kojima se to omogućava ili olakšava (član 284. stav 1. tačka 4) ovog zakona);

5)         ukloni ili izmeni elektronsku informaciju o pravima, ili stavi u promet, uveze, emituje ili na drugi način javno saopšti autorsko delo ili predmet srodnopravne zaštite sa kojeg je elektronska informacija o pravima neovlašćeno uklonjena ili izmenjena, i pri tom zna ili ima osnova da zna da time podstiče, omogućuje, olakšava ili prikriva povredu autorskog prava ili srodnog prava (član 284. stav 1. tačka 5) ovog zakona);

6)         u svojstvu vlasnika građevine izvrši određene izmene na građevini koja predstavlja materijalizovani primerak dela arhitekture, a preradu dela nije prvo ponudilo autoru dela (član 40. ovog zakona);

7)         obavlja poslove kolektivnog ostvarivanja autorskog, odnosno srodnih prava bez dozvole nadležnog organa (član 199. stav 1. ovog zakona).

Za radnje iz stava 1. ovog člana kazniće se za privredni prestup novčanom kaznom u iznosu od 50.000 do 200.000 dinara i odgovorno lice u privrednom društvu ili drugom pravnom licu.

Predmeti izvršenja privrednih prestupa i predmeti koji su bili upotrebljeni za izvršenje privrednog prestupa iz stava 1. ovog člana biće oduzeti, a predmeti izvršenja privrednih prestupa biće i uništeni.

Presuda kojom je učiniocu izrečena kazna za privredni prestup iz stava 1. ovog člana javno se objavljuje.

Prekršaji preduzetnika

Član 297.

Za radnje iz člana 296. stav 1. tač. 1)-5) ovog zakona kazniće se za prekršaj preduzetnik novčanom kaznom u iznosu od 50.000 do 500.000 dinara.

Za radnju iz člana 296. stav 1. tačka 6) ovog zakona kazniće se za prekršaj fizičko lice novčanom kaznom u iznosu od 10.000 do 50.000 dinara.

Predmeti izvršenja prekršaja i predmeti koji su bili upotrebljeni za izvršenje prekršaja iz st. 1. i 2. ovog člana biće oduzeti, a predmeti izvršenja prekršaja biće i uništeni.

Prekršaji privrednog društva ili drugog pravnog lica

Član 298.

Kazniće se za prekršaj novčanom kaznom u iznosu od 100.000 do 1.000.000 dinara privredno društvo ili drugo pravno lice koje:

1)         bez navođenja imena autora ili interpretatora ili pod drugim imenom u celini ili delimično objavi, izvede, predstavi, prenese izvođenje ili predstavljanje ili emituje tuđe autorsko delo ili iskoristi tuđu interpretaciju (član 17. i član 135. stav 1. tačka 2) ovog zakona);

2)         bez dozvole autora izmeni ili preradi tuđe autorsko delo ili tuđu snimljenu interpretaciju (člana 19. i člana 33. i član 135. stav 1. tačka 3) ovog zakona);

3)         u svojstvu profesionalnog trgovca umetničkim delima (prodajni saloni, umetničke galerije, aukcijske kuće i sl.) u roku od 30 dana od dana prodaje originala dela likovne umetnosti, ne obavesti autora dela o nazivu, odnosno imenu i adresi prodavca, posrednika i kupca njegovog dela, i o ceni po kojoj je delo prodato i ne plati autoru iznos naknade od prodajne cene dela (član 37. st. 1, 4, 5, 6, 7. i 9. ovog zakona);

4)         prilikom unošenja u evidenciju i deponovanja kod nadležnog organa, autorskog dela ili predmeta zaštite srodnog prava da neistiniti ili prikrije pravi podatak o svom autorskom delu ili predmetu zaštite srodnog prava (član 277. stav 4. ovog zakona);

5)         u svojstvu izdavača proda neprodate primerke dela kao staru hartiju, a da ih nije prethodno ponudio autoru, odnosno njegovom nasledniku da ih otkupi (član 101. ovog zakona);

6)         licima koja na osnovu odredbi ovog zakona o ograničenjima autorskog prava imaju zakoniti pristup primerku autorskog dela ili predmeta srodnog prava, ne omogući da ostvare sadržajna ograničenja prava, izmenom ili otklanjanjem tehnoloških mera ili na drugi način (član 285. stav 1. ovog zakona);

7)         na primerku autorskog dela ili predmeta srodnog prava izrađenom ili uvezenom u komercijalne svrhe, ne označi jasno i vidljivo upotrebu tehnoloških mera (član 285. stav 3. ovog zakona);

8)         ne vodi elektronsku evidenciju emitovanja i reemitovanja autorskih dela i predmeta srodnih prava (član 253. stav 1. ovog zakona);

9)         organizaciji ne dostavi ili ne dostavi u propisanom roku, podatke o nazivu predmeta zaštite, učestalosti i obimu iskorišćavanja, kao i o drugim okolnostima koje su relevantne za obračun i raspodelu naknade koja se prema tarifi plaća (član 47. i član 252. st. 1, 4, i 6. ovog zakona);

Za radnje iz stava 1. ovog člana, kazniće se za prekršaj novčanom kaznom u iznosu od 10.000 do 100.000 dinara i odgovorno lice u privrednom društvu ili drugom pravnom licu.

Za radnje iz stava 1. ovog člana, kazniće se preduzetnik novčanom kaznom u iznosu od 10.000 do 200.000 dinara.

Za radnje iz stava 1. tač. 4) i 5) ovog člana, kazniće se i fizičko lice novčanom kaznom u iznosu od 10.000 do 150.000 dinara.

Novčanom kaznom u iznosu od 10.000 do 50.000 dinara kazniće se za prekršaj fizičko lice koje u roku od 30 dana od dana prodaje originala dela likovne umetnosti, ne obavesti autora dela o nazivu, odnosno imenu i adresi prodavca, posrednika i kupca njegovog dela i o ceni po kojoj je delo prodato i ne plati autoru iznos naknade od prodajne cene dela (član 37. st. 1, 4, 5, 6, 7. i 9. ovog zakona).

Prekršaji organizacija za kolektivno ostvarivanje prava

Član 299.

Kazniće se za prekršaj organizacija za kolektivno ostvarivanje prava novčanom kaznom u iznosu od 50.000 do 500.000 dinara ukoliko:

1)         odbije da primi u članstvo nosioce prava i subjekte koji ih zastupaju, uključujući druge organizacije i udruženja nosilaca prava, ukoliko se utvrdi da su oni ispunjavali uslove za članstvo (član 233. stav 1. ovog zakona);

2)         ne omogući svojim članovima da sa njom komuniciraju elektronskim putem (član 233. stav 5. ovog zakona);

3)         nosioce prava, pre zaključenja ugovora, ne obavesti o njihovim pravima (član 238. ovog zakona);

4)         na svojoj internet stranici ne učini dostupnim podatke iz člana 239. ovog zakona;

5)         nosiocima prava ne učini dostupnim podatke o raspodeli (član 240. ovog zakona);

6)         knjigovodstveno ne evidentira odvojeno na računu deo prihoda koji nije raspodeljen nosiocima prava, a namenjen je raspodeli (član 244. stav 1. ovog zakona);

7)         ne preduzme sve razumne mere u cilju identifikacije i lociranja nosilaca prava (član 244. stav 3. ovog zakona);

8)         ne obaveštava korisnike i zainteresovanu javnost o svom repertoaru i drugim relevantnim činjenicima (član 245. ovog zakona);

9)         ne zaključi ugovor sa korisnikom u smislu člana 246. stav 1. ovog zakona;

10)       ne odgovori korisnicima bez odlaganja na njihove zahteve za zaključenja ugovora o korišćenju njenog repertoara (član 247 stav 1. ovog zakona) ili ne omogući korisnicima da u tom pogledu sa njom komuniciraju elektronskim putem (član 247. stav 3. ovog zakona);

11)       ne ispuni svoje obaveze prema drugim inostranim organizacijama u smislu člana 248. ovog zakona;

12)       ne razmenjuje informacije sa inostranim organizacijama u smislu člana 249. ovog zakona ili ne dostavi informacije u smislu člana 250. ovog zakona;

13)       ne drži ažurne informacije na svojoj internet stranici u smislu člana 254. ovog zakona;

14)       ne obaveštava svoje članove o glavnim elementima ugovora, uključujući njegovo trajanje i visinu naknade za usluge ovlašćene organizacije (član 270. stav 2. ovog zakona);

15)       svojim članovima i drugim organizacijama u čije ime kolektivno ostvaruje autorsko i srodna prava na osnovu ugovora o zastupanju ne učini dostupnim delotvorne i brze postupke za rešavanje njihovih prigovora (član 274. ovog zakona);

16)       ne raspodeli nosiocima autorskog, odnosno srodnih prava, koji su sa njom zaključili ugovor iz člana 229. ovog zakona i nosiocima autorskog i srodnih prava iz člana 236. ovog zakona, najkasnije u roku od 9 meseci od kraja finansijske godine, u skladu sa planom raspodele, sav prihod prikupljen od korisnika za predmete zaštite korišćene u toku prethodne kalendarske godine, izuzev sredstava određenih za pokriće opravdanih troškova kolektivnog ostvarivanja autorskog i srodnih prava (član 242. stav 1. ovog zakona).

Za radnje iz stava 1. ovog člana kazniće se za prekršaj novčanom kaznom u iznosu od 5.000 do 150.000 dinara i odgovorno lice u organizaciji za kolektivno ostvarivanje prava.

Odredbe st. 1. i 2. ovog člana primenjuju se ako je u pogledu radnje koja je označena kao prekršaj prethodno doneto konačno rešenje kojim je nadležni organ naložio organizaciji za kolektivno ostvarivanje prava sprovođenje mera za otklanjanje utvrđenih nepravilnosti, a organizacija za kolektivno ostvarivanje prava nije postupila u skladu sa tim rešenjem.

Prekršajni postupak protiv lica iz st. 1. i 2. ovog člana ne može se pokrenuti niti voditi ako proteknu tri godine od dana kada je prekršaj učinjen.

VIII PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE

Utvrđivanje prava

Član 300.

Autor, interpretator, proizvođač fonograma, proizvođač audiovizuelnog dela, proizvođač emisije, proizvođač baze podataka i izdavač čije je trajanje prava isteklo do dana stupanja na snagu ovog zakona ne može tražiti utvrđivanje prava po ovom zakonu.

Ugovori zaključeni između interpretatora i proizvođača fonograma o ustupanju prava iskorišćavanja interpretacije snimljene na nosač zvuka koji su sklopljeni pre 26. septembra 2019. godine nastaviće da proizvode pravno dejstvo do isteka roka zaštite iz člana 183. stav 2. ovog zakona, osim ako je u ugovoru drugačije određeno ili je ugovor raskinut primenom člana 144. ovog zakona ili je prestao da važi iz bilo kog drugog razloga.

Obaveza usklađivanja

Član 301.

Postojeće organizacije za kolektivno ostvarivanje autorskog i srodnih prava koje su obavljale poslove ostvarivanja ovih prava pre stupanja na snagu ovog zakona, nastavljaju sa radom i posle stupanja na snagu ovog zakona.

Subjekti iz stava 1. ovog člana dužni su da usklade svoje poslovanje sa odredbama ovog zakona u roku od dve godine od dana stupanja na snagu ovog zakona.

Subjekti iz stava 1. ovog člana dužni su da iniciraju pregovore o tarifama u roku od godinu dana od dana stupanja na snagu ovog zakona.

Važenje postojećih tarifa

Član 302.

Do stupanja na snagu novih tarifa koje će biti donete u postupku i na način predviđen ovim zakonom važiće tarife koje budu važile u momentu stupanja na snagu ovog zakona.

Do stupanja na snagu nove tarife za ostvarivanje prava na naknadu za javno saopštavanje muzičkih dela, odnosno nove tarife za ostvarivanje prava na naknadu za javno saopštavanje interpretacija i fonograma, naknadu za javno saopštavanje muzičkih dela naplaćivaće organizacija koja ostvaruje prava muzičkih stvaralaca u iznosu od 50% od ukupnog iznosa naknade utvrđene tarifom koja bude važila u momentu stupanja na snagu ovog zakona, a naknadu za javno saopštavanje interpretacija i fonograma naplaćivaće organizacija iz člana 154. stav 1. ovog zakona, u iznosu od 50% od ukupnog iznosa naknade utvrđene tarifom koja bude važila u trenutku stupanja na snagu ovog zakona.

Do stupanja na snagu tarife za ostarivanje prava na pravičnu naknadu koja se donosi u postupku i na način predviđen ovim zakonom, primenjuje se tarifa za ostvarivanje prava na posebnu naknadu doneta u skladu sa Zakonom o autorskom i srodnim pravima (“Službeni glasnik Republike Srbije”, br. 104/09, 99/11, 119/12, 29/16 - odluka US i 66/19), pri čemu organizacija za kolektivno ostvarivanje muzičkih autorskih prava naplaćuje iznos u visini od 45% za autorska prava, a organizacija u skladu sa ugovorom iz člana 154. ovog zakona za srodna prava deo naknade propisane tarifom u visini od 55%.

Dejstvo potvrđivanja Sporazuma o trgovinskim aspektima prava intelektualne svojine

Član 303.

Potvrđivanjem Sporazuma o trgovinskim aspektima prava intelektualne svojine, odredbe ovog zakona o zaštiti autorskog prava, prava interpretatora, prava proizvođača fonograma i prava proizvođača emisija, primenjivaće se i na fizička i pravna lica koja su obuhvaćena odredbom člana 1. stav 3. tog sporazuma.

Odredbe čl. 16-20, člana 37. i člana 38. ovog zakona primenjivaće se na lica koja su državljani ili imaju prebivalište u državi članici Svetske trgovinske organizacije, samo pod uslovom reciprociteta.

Dejstvo prijema Republike Srbije u Evropsku uniju

Član 304.

Od dana pristupanja Republike Srbije Evropskoj uniji odredba člana 23. stav 3. ovog zakona primenjivaće se i u slučaju da je vlasnik primerka dela taj primerak legalno pribavio u državi članici Evropske unije ili Evropskog ekonomskog prostora.

Od dana pristupanja Republike Srbije Evropskoj uniji odredba člana 173. ovog zakona primenjivaće se i u slučaju da je vlasnik primerka baze podataka taj primerak legalno pribavio u državi članici Evropske unije ili Evropskog ekonomskog prostora.

Od dana pristupanja Republike Srbije Evropskoj uniji informacije iz člana 67. stav 4. ovog zakona nadležni organ dužan je da dostavlja Evropskoj komisiji koja je ovlašćena da ih stavi na uvid javnosti putem središnjeg mesta za pristup informacijama na internetu.

Od dana pristupanja Republike Srbije Evropskoj uniji počeće da se primenjuju član 186. stav 2, član 188, član 228, član 232, član 233. stav 2, član 247. stav 4, član 254. stav 1. tačka 10), čl. 265 - 273. i član 275. stav 2. ovog zakona.

Primena ranije donetih podzakonskih akata

Član 305.

Podzakonski propisi za izvršenje ovog zakona biće doneti u roku od devet meseci od dana stupanja na snagu ovog zakona.

Do donošenja podzakonskih propisa predviđenih ovim zakonom primenjuju se odredbe propisa donetih na osnovu Zakona o autorskom i srodnim pravima (“Službeni glasnik Republike Srbije”, br. 104/09, 99/11, 119/12, 29/16 - odluka US i 66/19).

Prestanak važenja propisa

Član 306.

Danom stupanja na snagu ovog zakona prestaje da važi Zakon o autorskom i srodnim pravima (“Službeni glasnik Republike Srbije”, br. 104/09, 99/11, 119/12, 29/16 - odluka US i 66/19).

Završna odredba

Član 307.

Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u,,Službenom glasniku Republike Srbije”.

Izvor: Vebsajt eKonsultacije, 09.03.2026.